YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/9237
KARAR NO : 2023/2038
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki icra müdürlüğü işlemini şikayet nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne, menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince,alacaklının istinaf talebinin kabulü ile HMK’nin 353-(1)b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetinin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu şirket tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ŞİKAYET
Borçlu şikayet dilekçesinde; borçlu şirketin fabrikasında haczedilen vanaların şirketin alkol üretimi için kullandığı tanklara ait vanalar olduğunu, bu vanalar olmadan şirketin alkol üretimi yapamayacağını, tankların mütemmim cüzü olan ve tek başına satılması anlam ifade etmeyecek olan vanaların haczedildiğini, haczedilen vanaların üretim yapılan tanklardan çıkarıldığında, şirketin atıl hale geleceğini ve üretim yapamayacağını, şirketin üretime devam edebilmesi zorunlu olduğundan bu vanaların haczedilmesinin İİK madde 82/4 hükmü gereğince usul ve yasaya aykırı olduğunu, haciz konulan malların bedelinin dosya borcundan fazla olduğunu, bilirkişi incelemesi yaptırılarak menkullerin mütemmim cüz durumunun araştırılması ve kıymet takdirinin yapılması gerektiğini ileri sürerek haciz işleminin iptaline ve taşınırlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 22.02.2022 tarihli bilirkişi raporu oluşa uygun, denetime elverişli ve yeterli bulunarak, dava konusu mahcuz malların tesis bütünlüğü içerisinde önem arz ettiği, işletmede yer alan makinelerin hali hazırda üretime devam edebilmeleri için sistem bütünlüğünün bozulmamasının teknik zorunluluk olduğu, mahcuz malların sökülmeleri halinde işletmenin çalışamayacağı, üretim yapamaz hale geleceğinden teknik açıdan haczedilmelerinin uygun olmadığı, yapılan piyasa araştırması neticesinde mahcuz malların haciz tarihi itibariyle ortalama piyasa değerleri toplamının 757.000,00 TL olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına
karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Alacaklı istinaf dilekçesinde; haciz işleminde 300.000,00 TL değerinde 2 adet jeneratöre haciz uygulandığını, günümüzde elektrik kesintilerinin azalması nedeniyle 1 adet jeneratörün yeterli olacağını, aynı durumun haczedilen 10 adet vana için de geçerli olduğunu, ayrıca haczedilen vanalar yerine daha düşük bedelli vanalar ikame edilebileceği için bu hacizlerin İİK’nın 82 maddesi uyarınca haczedilemeyen ürünler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, malların satılarak borçluya bu malların yerine ikame edebileceği tutarın bırakılması kalan kısmının ise alacaklı şirkete ödenmesi gerekirken hacizlerin kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, öte yandan kabul anlamına gelmemekle birlikte vanalar için bu durumun geçerli olduğu düşünülse dahi jeneratörler için geçerli olmayacağını, jeneratörlerin haczedilmiş olmasının davacının … yerini üretim yapılamayacak hale getirmeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi olan borçlunun gerçek kişi değil, tüzel kişiliğe haiz bir anonim şirket olduğu,gerçek kişi gibi bir meslek sahibi olamayacağı gibi, yine gerçek kişilerin sahip olabileceği şekilde meslek ve sanatı için lüzumlu olan eşyasından da bahsedilemeyeceğinden İİK 82/4. maddesinde bahse konu haczedilemezlik şikayet hakkının bulunmadığı, şikayetçi borçlunun taşınmaz üzerinde ipotek olduğuna ilişkin iddiası olmadığından, İİK’nın 83/c maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı, haczedilen menkullerin taşınmazın mütemmim cüzü olduğu yönünde bir iddia bulunmadığı, taşınırlarda mütemmim cüzden söz edilemeyeceği, jeneratörlerin ve vanaların eklenti ya da mütemmim cüz olarak değerlendirilemeyeceği, menkullerin sökülmeleri halinde işletmenin çalışamaz duruma gelmesinin İİK’nın 82/4 ve 83. maddesi kapsamında haczedilmezlik nedeni olmadığı, dava konusu menkullerin haczedilemeyeceğine yönelik yasal bir düzenlenme bulunmadığı gerekçeleri ile mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması yerinde görülmediğinden alacaklının bu istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nin 353-(1)b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Borçlu temyiz dilekçesinde;haczedilen vanaların şirketin alkol üretimi için kullandığı tanklara ait vanalar olduğunu, bu vanalar olmadan şirketin alkol üretimi yapamayacağını, tek başına haczedilemez olduğunu, bilirkişi raporunda da mahcuz malların sökülmeleri halinde işletmenin çalışamayacağının, üretim yapamaz hale geleceğinden teknik açıdan haciz edilmelerinin uygun olmadığının tespit edildiğini, şikayete konu malların fabrikanın bir parçası olduğunu, fabrika ile birlikte ekonomik bütünlük teşkil ettiğini, şirketin üretime devam edebilmesi zorunlu olduğundan bu vanaların haczedilmesinin İİK madde 82/4 hükmü gereğince usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, İİK’nın 82/4, 83/c ve TMK 684 maddesi uyarınca açılmış haczedilmezlik şikayetine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK 82/4, 83/c, TMK 684
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup borçlunun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.