YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/743
KARAR NO : 2009/5493
KARAR TARİHİ : 13.04.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK.’lı hizmetleri hariç 01.07.1987 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere hükmün dayandığı, kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava,davacının 01.07.1987-06.03.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre SSK.’na tabi çalışmaları dışına tarım … sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Yapılan incelemede davacının 2926 sayılı Yasa’ya tabi olarak …’a 01.07.1987 tarihinde tescilinin yapıldığı 11.04.1994 tarihinde başlayan 1994/1. dönemde 19 günlük 1994/2. dönemde 61 günlük 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalışmaları nedeniyle 10.04.1994 tarihi itibariyle tarım … sigortalılığının durdurulduğu, 28.04.2006 tarihinde prim ödemesi nazara alınarak tarım … sigortalılığının 01.05.2006 tarihinden itibaren yeniden başlatıldığı, tarımsal kooperatiflere üyeliğinin bulunmadığı, 14.03.2007 tarihinden itibaren ziraat odası kaydının devam ettiği 14.09.1993 tarihinde satıştan aldığı 2280 m² lik tapulu zirai arazasinin bulunduğu, babasına ve kendisine ait 10 dönümlük arazide fındık yetiştirdiği şeklinde muhtar beyanı olduğu görülmektedir.
Mahkemece, davacının tarımsal faaliyeti ile ilgili olarak 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtildiği üzere Belediye zirai emlak vergi kaydı varsa veriliş tarihleriyle birlikte ilgili Belediye yada özel idareden sormak, zabıta araştırması yapmak ve sonucunda tüm deliller birlikte değerlendirilmek SSK.’na tabi zorunlu sigortalı olduğu süreler dışlanarak karar verilmesi gerekirken noksan araştırma ve eksik inceleme sonucu hüküm kurulması kabule göre de 01.07.1987-10.04.1994 ve 01.05.2006-06.03.2008 arasındaki dönemde davacının 2926 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalılığı Kurumca geçerli sayıldığından, hukuki yarar yokluğu dikkate alınarak bu dönemlere ilişkin talebin reddi gerekirken bu döneminde tespitine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.