YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/6499
KARAR NO : 2023/14
KARAR TARİHİ : 09.01.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
DAVA Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın ve temyiz dilekçesinin tebliği üzerine 30.04.2019 tarihinde verdiği dilekçesinde, hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu temyiz isteminde bulunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 28.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; emekli polis memuru olan müvekkilinin kamu görevlileri ile ilişkisi olduğundan bahisle bir işin görüleceği vaadiyle dolandırıcılık suçundan 22.11.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 23.11.2016 tarihinde tutuklandığı, 03.02.2017 tahliye edildiği ve hakkında beraat kararı verildiği, haksız olarak tutuklu kaldığı 73 gün için 40.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminata tutuklama tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 09.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi kusurlu eylemleri ile tutuklamaya sebep olduğunu, talep etmiş olduğu maddi ve manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, açılan davanın haksız olduğunu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini öne sürmüştür.
3. … 1.Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.07.2018 tarihli ve 2018/91 Esas, 2018/270 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 28.02.2019 tarihli ve 2018/4088 Esas, 2019/591 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilin temyiz istemini esastan reddini, davacı vekilinin temyiz isteminin ise düzeltilerek esastan reddini talep etmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Davacı vekilinin temyiz istemi;
Hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna, hükmedilen vekalet ücretinin yanlış olduğuna, davanın kısmen kabul edilmesine rağmen davalıya vekalet ücreti verilmemesi gerektiğine ilişkindir.
2. Davalı vekilinin temyiz istemi;
Hükmedilen manevi tazminatın reddi gerektiğine ve fahiş olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının tazminata esas … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/305 Esas – 2017/149 Karar sayılı dava dosyasında kamu görevlileri ile ilişkisi olduğundan bahisle bir işin görüleceği vaadiyle dolandırıcılık suçundan yargılandığı, 22.11.2016 – 03.02.2017 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 29.11.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı belirlenerek, davacının polis memuru olması nedeniyle eksik ödenen maaş farkı zararı ile birlikte kızının tutuklanmasından dolayı derslerine tam çalışamadığını ve bu nedenle tam burslu yerine yarı burslu okula kaydolduğunu aktararak bu hususu da içeren tazminat talebinde bulunmuşsa dolaylı değil doğrudan ve belgelendirilebilen zararların tazmini yoluna gidilebileceğinden maaş farkı zararı olan 3.182.29 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
… Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 28.02.2019 tarihli ve 2018/4088 Esas, 2019/591 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilin istinaf başvurusu üzerine; tutuklandığı tarihte polis memuru olarak görev yapan davacının, maaşının yarısının veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141/1. maddesi uyarınca üçte birinin kesilmesi nedeniyle uğramış olduğu gelir kaybını, aynı Kanunun 141/2. maddesi uyarınca çalıştığı kurumdan talep edebileceği, talebinin yerine getirilmemesi halinde ise anılan Kanun hükmüne uyulmadığı gerekçesiyle yetkili ve görevli idari yargı yoluna başvurarak yapılan ödemedeki kesilen miktarı talep edebileceği gözetilmeden davacının maddi tazminat talebinin yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırılık oluşturduğu, bu durum itibariyle istinafta bulunan davalının talebi bu itibarla yerinde görülmüştür. Bu nedenle istinafa konu kararın kısmen kabul kısmen reddi ile; Davacının maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 23.11.2016 tarihinden faizi ile davalı … Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine, “694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 144. maddesi dikkate alınarak, Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T’ ye göre belirlenen 845,00TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı hazineye verilmesine,” olarak değiştirilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/305 Esas – 2017/149 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının kamu görevlileri ile ilişkisi olduğundan bahisle bir işin görüleceği vaadiyle dolandırıcılık suçundan 22.11.2016 – 03.02.2017 tarihleri arasında 73 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 29.11.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
A. Davalı Vekilin Temyiz Talebi Yönünden
Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre, manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının manevi tazminat talebinin reddi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğuna yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
B. Davacı Vekilin Temyiz Talebi Yönünden
1.Hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.
2. Hükmedilen vekalet ücreti yönünden
Davanın kısmen kabulüne karar verildiğinin anlaşılması karşısında, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, davalı Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde yer alan (B) bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 28.02.2019 tarihli ve 2019/4088 Esas, 2019/591 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
09.01.2023 tarihinde karar verildi.