YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/3679
KARAR NO : 2009/4909
KARAR TARİHİ : 02.04.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı SGK’nun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 30.12.1997 tarihinden tescil edildiği 01.05.2006 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, davacının Ziraat Odası kaydının başladığı 21.03.2006 tarihini takip eden ay başı olan 01.04.2006 ila 01.05.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Davacının, teslim ettiği ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin 1994 yılının Aralık ayında yapıldığı, daha sonra 1997 yılının Aralık ayında da yapılan kesintiden sonra 1999 yılından itibaren Tarım Satış Kooperatifi’ne ürün teslim ettiği halde … prim kesintisinin yapılmadığı; 1994 ve 1997 yıllarındaki kesintiler nedeniyle kesinleşmiş Mahkeme ilamı üzerine 01.01.1995-30.12.1997 tarihleri arasında ve daha sonra da 01.05.2006 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak tescil edildiği; 21.03.2006 tarihinden itibaren Ziraat Odası’na kayıtlı olduğu, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu ve 16.12.1991 tarihinden itibaren Tarım Satış Kooperatifine kayıtlı olduğu daha önce açtığı Balıkesir İş Mahkemesinin 2006/530 Esas nolu dosyasında görülüp Yargıtayca onanmak suretiyle kesinleşen kararında davacının ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.01.1995 tarihi ile son kesintinin yapıldığı 30.12.1997 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği görülmektedir. Davacının 1991 yılından itibaren devam eden Tarım Satış Kooperatifi kaydı nedeniyle tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmasını ilk kesinti tarihinden tescil edildiği tarihine kadar devam ettirdiği ortadadır. Bu durumda davanın kabulüyle, davacının, 30.12.1997-01.05.2006 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle, hükmün 1., 2. ve 3.fıkraları silinerek, yerine, “Davanın kabulüne; davacının, 30.12.1997-01.05.2006 tarihleri arasında 2926 Sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tespitine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına; hükmün davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesine ilişkin 6.fıkrasının hükümden çıkarılmasına; hükmün yedinci fıkrası silinerek yerine, “davacı tarafından yapılan toplam 93,80 YTL yargılama giderinin davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcı ile 60.00 TL temyiz başvurma harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 02.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.