YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7691
KARAR NO : 2022/9118
KARAR TARİHİ : 21.11.2022

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : Geçici 8. Madde Kapsamında Yapılan Kadastro Tespitine İtiraz
İLK DERECE MAHKEMESİ : … Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında … Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı Hazine vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olup bu kez Davacı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R
Kadastro Kanunu’nun Geçici 8. maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında, … İli …., İlçesi …., Köyü çalışma alanında bulunan 82, 88 ve 111 parsel sayılı 2.177,16 – 955,38 ve 34.100,22 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı … adına tespit edilmiştir.
Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların imar – ihya edilmediği gibi davalı taraf yararına iktisap koşullarının da gerçekleşmediğini ileri sürerek dava açmıştır. Yargılama sırasında …, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 111 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, 01.03.2019 tarihli jeodezi raporunda B1, B2 ve B3 harfi ile gösterilen kısımlarının ifrazı ile “Hali arazi” vasfıyla Hazine adına, A2 harfi ile gösterilen kısmının ifrazı ile son parsel numarası verilerek tespit gibi davalına tapuya kayıt ve tesciline, geriye kalan A1 harfi ile gösterilen kısmının tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, 82 ve 88 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, asli müdahilin davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hükmün davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, bu karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, temyize konu 88 parselin tamamı ve 111 parselin A1 ve A2 harfi ile gösterilen kısmına yönelik davalı lehine zilyetlikle kazandırıcı zamanaşımı koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen reddine karar verilmiş; davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusu da benzer gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.
Belirtmek gerekir ki, çekişmeli taşınmazlara yönelik hava fotoğrafı olup olmadığı usulüne uygun olarak Harita Genel Müdürlüğü’nden araştırılmadığı gibi ziraat raporu da imar ihyanın ne zaman başladığı, ne zaman tamamlandığı hususlarında denetime imkan vermeyen bir niteliktedir. Öte yandan dosya kapsamında çektirilen fotoğrafların yakın plan ve panoramik fotoğraflar olmadığı anlaşılmıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca, temyize konu 88 parselin tamamı ve 111 parselin A1 ve A2 harfi ile gösterilen kısımlara yönelik doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece, öncelikle dava konusu taşınmazlara komşu parsellerin tutanak ve varsa dayanağı belgeler ile davalı olmaları halinde ise dava dosyaları ilgili yerlerden getirtilmeli, çekişmeli taşınmazlara ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları arasında oluşacak çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve varsa dayanak kayıtları ile denetlenmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden, gerek dosya kapsamında bulunan gerekse de getirtilecek olan hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmak suretiyle, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, evveliyatı itibari ile imar ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, imar ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde hangi tarihte imar ihyaya başlandığı ve tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak hangi tarihten beri hangi tasarruflarla zilyet edildiğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir rapor düzenlettirilmeli; ziraat mühendisi bilirkişilerden, taşınmazların toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, kapalılık oranı, taşınmazlar üzerindeki dağılımlarını, taşınmazların evveliyatı itibari ile imar ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş yakın plan ve panoramik fotoğraflarını içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden çekişmeli 88 parsele ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün resmi parsel sorgu uygulamasındaki çakışma durumunu da açıklar keşfi izlemeye ve bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverişli, ağaçların dağılım biçimini gösterir ayrıntılı harita ve rapor düzenlettirilmeli bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle, davacı Hazine vekilinin 88 parsel ile 111 parselin A2 ve A1 harfi ile gösterilen kısmına yönelen temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 15.12.2020 tarihli ve 2019/2764 Esas, 2020/1216 Karar sayılı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı HMK’nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.