YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/2986
KARAR NO : 2009/5964
KARAR TARİHİ : 28.04.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, SSK’lı hizmetleri hariç 1.3.1998-31.1.2006 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava,davacının 01.03.1998-31.01.2006 tarihleri arasında çakışan SSK sigortalılığı dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının Kurum tarafından tarım … sigortalısı olarak kabul edilmediği dönemde ürün satışı ve prim kesintisi veya iradi prim ödemesinin bulunmayışı nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de varılan sonuç doğru değildir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda davacının 20.02.1998 tarihli giriş bildirgesine istinaden 01.03.1998 tarihinden itibaren davalı Kurum tarafından tescil edildiği 28.01.2003 tarihinde başlayan 29.01.2003 tarihinde sona eren,yine çakışan 2 günlük yine,16.12.2003 tarihinde başlayıp 21.12.2003 tarihinde sona eren 2 günlük zorunlu SSK sigortalılığı nedeniyle tarım … sigortalılığının 27.01.2003 tarihi itibariyle ,sona erdirildiği anlaşılmaktadır.
Ancak davacının 852 sayılı Korgan Fındık Tarım Satış Kooparatifine 14.09.1998 tarihinde 2052 nolu ortak olarak kayıtlı olduğu ancak bu kaydın halen devam edip etmediği etmiyorsa sona erme tarihinin bildirilmediği görülmüştür.
Davacı, 01.03.1998 tarihinde yapılan tescille tarım … statüsüne girmiş olmakla ve bu tarihten sonraki 31.01.2006 tarihine kadar olan SSK.’na tabi zorunlu çalışmaları 2003 yılı için toplam 4 gün olup uzun süreli blok çalışma olmayıp aralıklı ve kısa süreli çalışma olduğundan ihtilaflı döneme ilişkin 2926 sayılı yasanın 10.madde koşullarının davacı yönünden gerçekleşmiş olduğunun tesbiti halinde davacının SSK’na tabi çalışma süreleri dışında kalan dönemlerde 2926 sayılı yasaya tabi sigortalı olduğunun kabulu gerekecektir.
Mahkemece yapılacak iş; Korgan Fındık tarım Satış Kooporatifine yazı yazılarak davacının 14.09.1998 tarihinde 2052 ortak nosu ile başlayan üyeliğinin devam edip etmediği devam etmiyorsa sona eriş tarihi sorularak kooparatif kaydının ihtilaflı dönem olan 28.01.2003 -31.01.2006 tarihleri arasında devam ettiğinin tesbiti halinde davanın ,SSK kısa süreli çalışmaları dışında kabulune aksi taktirde şimdiki gibi davanın reddine karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 28.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.