YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/18283
KARAR NO : 2023/273
KARAR TARİHİ : 24.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
A. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/171 Esas, 2015/124 Karar Sayılı Kararı ile Sanıklar Hakkında
1. Katılan …’e’e karşı nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun 37 nci maddesinin birinci fıkrası delâletiyle aynı Kanun’un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 53 üncü maddesi uyarınca 3 yıl hapis cezası ve 34.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,
2. Resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun 37 nci maddesinin birinci fıkrası delâletiyle aynı Kanun’un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,
Karar verilmiştir.
B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca;
1. Sanık … yönünden, sanığın sorgusu için … Ağır Ceza Mahkemesi’ne yazılan talimatın naip hakim tarafından yerine getirilmesi nedeniyle savunma hakkının kısıtlanması,
2. Sanıklar … ve … hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümler yönünden, 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (son) bendi uyarınca ek savunma … tanınmadan ve hükümde de yazılmadan, 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (son) bentleri uyarınca ceza tayin edilmesi,
3. Sanıklar … ve … hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükümler yönünden, suça konu çekin aldatma niteliği konusunda uzmanlık raporunda bir açıklamanın bulunmadığı nazara alınarak, çekin unsurlarının ve aldatma niteliğinin bulunup bulunmadığının heyet tarafından incelenmesi gerektiğinin gözetilmemesi
Nedenleriyle bozma görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Sanık … Müdafiinin Temyizi
1. Resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteği, suçun sanık tarafından işlendiğine dair delil bulunmadığı, suça konu çek üzerinde sanığa ait yazı ve imza bulunmadığına, verilen cezanın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve re’sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine,
2. Nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteği, katılan ile mal alış verişi yapan ve suça konu çeki veren kişinin diğer sanık … olduğu, sanığın yalnızca alınan malların nakliyesini yaptığı, suçtan menfaat temin eden kişi olmadığı, yüklenen suça iştiraki bulunmadığına ve re’sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine,
B. Sanık …’ın Temyizi
1. Resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteği, suça konu çekin sattığı üzümler karşılığında diğer sanık … tarafından kendisine verildiği, çekin sahte olduğunu bilmeden kullandığını belirterek suç kastının bulunmadığına, eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna ve re’sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine,
2. Nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteği, çekin sahte olduğunu bilmeden kullandığını belirterek suç kastının bulunmadığına, eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna ve re’sen gözetilecek nedenlerle hükmün bozulması talebine,
İlişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1. Sanıkların 02.02.2011 olan suç tarihinde, katılan …’den aldıkları patates karşılığında verdikleri suça konu 17.000,00 TL bedelli B-3928324 seri numaralı çekin, katılan tarafından bankaya ibrazında sahte olduğu tespit edilmiştir. (2) numaralı bentte anlatılan … 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin dosyasına konu olayda yakalanan … hakkında yapılan soruşturma kapsamında 02.02.2011 tarihinde yanında bulunan kişinin sanık … olduğu tespit edilerek sanıklar hakkında iştirak halinde nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından kamu davası açılmıştır.
2. İddianame konusu olmayan ancak bu dosya ile hukuki ve fiili bağlantısı nedeniyle bir kısım evrakı dosya içerisine alınan … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.02.2019 tarihli ve 2018/418 Esas, 2019/49 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, katılan …’in dosyamız konusu 02.02.2011 tarihinde kendisine verilen çekin sahteliğini öğrenmesinden ve bu hususta şikayette bulunmasından sonra sanık … ile yeniden iletişim kurup biraz daha patates satacağını söyleyerek sanıkları çağırdığı ve buna istinaden 05.02.2011 günü sanık …’ın ve savunma ve beyanlara göre kendisini … olarak tanıtan sanık …’in bu kez de 26.250,00 TL bedelli başka sahte bir çek ile yakalandıkları, sanıklar … ve Kamil … hakkında nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından … 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne açılan kamu davasında, kendisini … olarak tanıtan kişiye yönelik suç duyurusunda bulunulduğu, sanık … hakkında ise mahkumiyet hükmü kurulduğu anlaşılmıştır.
3. Suça konu çeke ilişkin 29.05.2012 tarihli … Kriminal Polis Labarotuvarı Müdürlüğünce düzenlenen 29.05.2012 tarihli Uzmanlık Raporunda, suça konu çekin külliyen sahte olarak oluşturulmuş olduğu ve aldatma niteliğinin bulunduğu, 03.02.2014 tarihli Uzmanlık raporunda ise suça konu çekte yer alan yazı ve imzaların sanıklara aidiyetine ilişkin yeterli bulgu tespit edilemediği belirtilmiştir.
4. Soruşturma ve kovuşturma kapsamında toplanan deliller, tanıklar … T. ve … K. beyanları ve sanık savunmalarına göre, suça konu çekin, son ciranta olarak sanık … tarafından, sanık … ile birlikte katılana verildiği, suça konu çekte …’dan önceki cirantalar olarak görünen … Lojistik ve … Gıda şirketlerinde diğer sanık …’in resmi kayıtlara göre imza yetkisi olmasa da resmiyet dışı ortaklığının bulunduğu, anılan şirketlerin suç tarihinde … olmayıp, asıl şirket yetkilileri olan tanıkların da suça konu çekten bilgilerinin bulunmadığı ve … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin (2) numaralı bentte ayrıntılarına yer verilen dosyasına konu olayda da yine sanık … ve …’in birlikte başka sahte çek ile katılandan ürün almak istedikleri sırada yakalandıkları anlaşılmıştır.
5. Sanık …’ın savunmasında, suça konu çekin sahte olduğunu bilmediğini, suça konu çeki açık kimlik ve adres bilgilerini bilmediği … … isimli kişiden sattığı üzüm karşılığında aldığını beyan ettiği, sanık …’in de, suça konu çek ve … ile yapılan alışveriş ile ilgisi olmadığını, alınan patateslerin taşınmasına yardım ettiğini beyan ederek suçlamaları reddettiği anlaşılmıştır.
6. Mahkemece sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde katılana karşı sahte çek ile menfaat temin ettikleri kabul edilerek nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından cezalandırılmalarına ilişkin temyize konu mahkumiyet hükümleri kurulmuştur.
IV. GEREKÇE
A. Tebliğname Yönünden
5237 sayılı Kanun’un 158/1-f maddesinde suç oluşturan fiil düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 158 inci maddesinin birinci fıkrası (f) bendinde son fıkrasında ise bu fiile uygulanacak ceza miktarı belirtilmektedir. Suça konu iddianamede yüklenen suçun unsurlarını oluşturan fiil/fiillerin nelerden ibaret olduğunun hiçbir tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklanmış, sanığa üzerine atılı suçun ne olduğu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde anlatılmıştır. Buna göre, sanığa savunmasını yapabilme ve delillerini sunabilme imkanı tanınmıştır. Sanık kime karşı ne şekilde ve hangi fiille suç işlediğini bilmektedir. Cezanın arttırılmasını gerektiren ve sonradan ortaya çıkan bir husus olmadığı gibi suç vasfında da bir değişiklik söz konusu değildir. Kaldı ki; sanığın aşamalardaki savunmasında ve temyiz dilekçesinde, Kanun’un 158 inci maddesinin birinci fıkrası (f) bendinde son fıkrası uygulanması nedeniyle savunma … verilmediğine dair bir itirazı da bulunmamaktadır. Dolayısıyla sanığın savunma hakkının kısıtlanmadığı, bu hususta ek savunma verilmesine gerek olmadığı anlaşıldığından, tebliğnamede bu husustaki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.
B. Sanık … Hakkında Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
1. 5237 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesinin uygulanmasında Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.
2. Dosyada mevcut belge, raporlar, katılan ve tanık ifadeleri ile sanığın aşamalarda ve temyiz dilekçesindeki suça konu çeki kimden hangi hukuki ilişkiye dayanarak aldığı yönündeki çelişkili savunmaları karşısında mahkemenin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı ve yüklenen suçun unsurları itibariyle oluştuğunun anlaşılması nedenleriyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
3. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda … sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.
4. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/171 Esas, 2015/124 Karar sayılı kararında , Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen sanık hakkında temel ceza belirlenirken uygulanan 5237 sayılı Kanun’un 158 inci maddesinin (son) fıkrasının hükümde gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı Kanun’un 232 nci maddesinin altıncı fıkrasına maddesine aykırı davranılması, dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.
C. Sanık … Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
1. Belgede sahtecilik suçlarında aldatıcılık niteliği bulunup bulunmadığının takdir ve tayini hakime ait olup, öncelikle suça konu çek aslının duruşmaya getirtilip incelenmek suretiyle özelliklerinin duruşma tutanağına yazılması, … Ticaret Kanunu’nda öngörülen zorunlu unsurları taşıyıp taşımadığı ve aldatıcılık niteliğinin bulunup bulunmadığının kararda tartışılması ile belge aslının denetime olanak verecek şekilde dosya içerisinde bulundurulması gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulması,
2. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 22.04.2014 tarih ve 2013/11-397-2014/202 sayılı kararında da açıklandığı üzere, belgelerde sahtecilik suçunun hukuki konusunun kamu güveni olduğu gözetilerek, UYAP üzerinden yapılan incelemede sanık … hakkında Olay ve Olgular başlığı altında (2) nci sırada anlatılan … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.02.2019 tarihli ve 2018/418 Esas, 2019/49 Karar sayılı kararı ile resmi belgede sahtecilik suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün Dairemizin 09.11.2022 tarihli ve 2021/2835 Esas, 2022/18699 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği, suça konu belgenin sahte çek, suç tarihinin 05.02.2011 ve iddianame tarihinin 14.05.2012 olduğu gözetildiğinde, iddianame ve suç tarihlerine göre hukuki kesinti olmadığı ve sanığın bu dosyada dava konusu edilen 02.02.2011 tarihli eylemi ile … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin dosyasına konu eyleminin zincirleme şekilde işlenmiş … bir resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı anlaşılmakla, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.03.2016 tarihli ve 2014/847 Esas, 2016/128 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, sanığın sonradan sübutu kabul edilen eylemleri nedeniyle kesinleşen hükme konu fiil de göz önüne alınarak zincirleme suç hükümlerinin uygulanması suretiyle yeni bir hüküm kurulup, tayin olunacak cezadan kesinleşmiş önceki cezanın mahsup edilmesi suretiyle hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve inceleme sonucu mahkumiyet hükmü kurulması,
Nedenleriyle hukuka aykırı bulunmuştur.
D. Sanık … Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik ve Nitelikli Dolandırıcılık Suçlarından Kurulan Hükümler Yönünden
Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 01.02.1988 tarihli ve 1/517-12 sayılı kararında açıklandığı üzere sanığın savunmasının alınması için talimat yazılan … Ağır Ceza Mahkemesince savunmanın naip hakim tarafından alınarak savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle hukuka aykırılık bulunduğundan, diğer temyiz nedeniyle ve sair hususlar incelenmemiştir.
V. KARAR
A. Sanık … Hakkında Nitelikli Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden
Gerekçe bölümünde B başlığı altında 4 sıralı bendinde açıklanan nedenle … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/171 Esas, 2015/124 Karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasının 2 (b) numaralı sırasında yazılı ”158/1-f maddesi uyarınca” ibaresinin çıkarılarak yerine ”5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (f ) ve (son) bentleri uyarınca” ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
D. Sanık … Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik ve Nitelikli Dolandırıcılık , sanık … Hakkında Resmi Belgede Sahtecilik Suçlarından Kurulan Hükümler Yönünden
Gerekçe bölümünde (C) ve (D) bentlerinde açıklanan nedenlerle … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.03.2015 tarihli ve 2014/171 Esas, 2015/124 Karar sayılı kararırına yönelik sanık … ve sanık … müdafinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
24.01.2023 tarihinde karar verildi.