YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/9001
KARAR NO : 2009/9972
KARAR TARİHİ : 10.11.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Daire bozma kararında taşınmazın değerlendirilmesinde karşılaştırmaya konu edilen İstiklal Mahallesi 333 ada 7 parsel sayılı taşınmazın satış değeri olan 42.000 YTL’nin 3/8 pay satışına ait olduğu, tam satış kabul edilerek değerlendirme yapılmasının yanlış olduğu gerekçesi ile bozulmuş, bozma sonrası alınan birinci bilirkişi kurulu ek raporlarında; emsal alınan taşınmazın satışının kardeşler arasında yapıldığı, gerçek satış değerini göstermediğini bundan dolayı emsal olarak değerlendirilemeyeceği belirtildikten sonra başkaca bir emsal incelememiş ve taşınmazı arsa olarak geometrik yapısı, mevkii, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerinden yararlanma durumu, imar durumu, yapılaşma durumu ve dava tarihindeki piyasa alım-satım rayiçleri gibi genel nitelikteki değerlendirmelerle yetinilmiş; ikinci bilirkişi kurulu ek raporunda ise emsal alınan taşınmaz kardeşler arasında yapılan bir satış olup gerçek nitelikte bir satış olmadığı halde bu duruma hiç değinilmeden genel nitelikteki değerlendirmelerle yetinilip bozma öncesi miktarla aynı miktar tespit edilmiş olduğundan bu raporlara itibar edilemez.
Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre, Kamulaştırma Yasasının kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak (ı) bendi gereğince her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.
Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde … olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve değerlendirme gününden önce … olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu Toptan Eşya Fiyat Endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.
Mahkemece, tarafların vereceği yada resen belirlenecek emsal kayıtlar Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtildikten ve bunların imar parseli olup olmadığı sorulup saptandıktan sonra yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.
İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar yasası da gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.
Mahkemece, tüm bu hususlar dikkate alınmadan düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 10.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.