YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/19058
KARAR NO : 2008/4154
KARAR TARİHİ : 13.03.2008

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 1994 yılından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1994 yılından dava tarihine tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının 01.09.1994-31.12.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının sattığı ürün bedelinden tevkifat yoluyla tarım BağKur’a ilk prim kesintisinin Ağustos 1994 tarihinde yapıldığı, 1997,1998,1999,2000,2001,2003,2004,2005 ve 2006 yıllarında prim kesintilerinin bulunduğu, 1995,1996 ve 2002, yıllarında prim kesintisi yapıldığını gösteren bir belgenin dosyada bulunmadığı, 8.6.2002 tarihinden beri ziraat odasına kayıtlı olduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı görülmektedir.
Mahkemece prim kesintisinin bulunduğu, 1.9.1994-31.12.1994 ve prim kesintisi ve ziraat odası kaydının bulunduğu 01.01.1997-31.12.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintilerinin olmadığı 01.01.1995-31.12.1996 tarihleri arasında kalan dönem yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı halde bu dönemin soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmalarına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümünün silinerek, yerine;
“1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.09.1994-31.12.1994 ve 01.01.1997-31.12.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine, fazla istemin reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kendisini vekille temsil eden davacı yararına 450,00 YTL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davanın kısmen reddine nedeniyle aynı tarife uyarınca 450,00 YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine
3-Davacı tarafından yapılan toplam 28,00 YTL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre taktiren 24,00 YTL nın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, kalan masrafın davacı üzerine bırakılmasına
4-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan başvuru ve peşin harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 13.3.2008 gününde oy birliği ile karar verildi.