YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3770
KARAR NO : 2023/3628
KARAR TARİHİ : 04.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının … 7.Aile Mahkemesinin 01.12.2005 tarihli kararı ile boşandığını, davacıya babasından dolayı 01.10.2008 tarihinden geçerli yetim aylığı bağlandığını, ancak davalı Kurum tarafından sosyal güvenlik denetmeninin 25.03.2019 tarihli ve 2019/412021/015 sayılı raporunda müvekkilinin anlaşmalı boşandığının belirtilmesi nedeniyle yetim aylıklarının 01.10.2008 tarihinden itibaren kesildiğini ve tarafına fazla ödenen 19.10.2008-18.05.2019 süresi 40.587,84 TL’nin yersiz ödeme borç kaydı oluşturulduğunun bildirildiğini beyanla ilgili kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına ve bu tarihten itibaren birikmiş aylıklarının ödenmesi gerektiğinin ve davacının davalı Kuruma borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, derdestlik, husumet, görev, zamanaşımı itirazında bulunmuş, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davacı ile boşandığı eşi … … 17.06.2010 tarihinden itibaren Mernis adresleri ile oy kullandıkları sandık alanları farklı ise de; adres bilgileri raporlarına göre … ile boşandığı eşi … … 17.06.2010 tarihine kadar … Mah. Veznedar Sokak No:25 İç Kapı No: 12 Çankaya/… adresinde ikamet etmiş olmaları, sosyal güvenlik denetmenince ifadesine başvurulan ve ifade tutanaklarında imzası bulunan tanıkların tarafların birlikte yaşadıkları yönünde beyanda bulunmuş olması, adres bilgileri raporlarında davacının 09.07.2015 tarihinden itibaren ikamet ettiği belirtilen son adresi olan … Mah. … Cad. C-14 Blok No:55/3 iç Kapı No:35 Mamak/… adresinde yapılan emniyet araştırması sonucunda düzenlenen 13.02.2020 tarihli tutanakta; araştırma yapılması istenen ve … Mah … Cad No 55/3 Mamak/… adresinden araştırılması istenen … isimli şahıs hakkında yapılan zabıta araştırması neticesinde; şahsın ikamet ettiği belirtilen adresin boş olduğunun, belirtilen adresin çevresinde adı geçen … ve … isimli şahısları tanıyan ve bilenin olmadığının anlaşılmış olduğunun belirtilmiş olması, adres bilgileri raporlarında davacının boşandığı eşinin 24.01.2019 tarihinden itibaren ikamet ettiği … Mah. 580 Cad. No:34 İç Kapı No:25 Mamak/… adresinin … aboneliğinin davacının adına yapılmış olması, medula … kayıtlarına göre davacı ile boşandığı eşi … … 15.10.2007, 31.10.2007, 26.01.2008 ve 24.03.2018 tarihlerinde aynı hastanede muayene olmaları hususları hep birlikte göz önüne alındığında; davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşama olgusunun boşandıktan sonra da devam ettiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle;
Davanın reddine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Y.11.H.D.’nin 2012/327 E.- 1023 K. Sayılı kararında da belirtildiği gibi, ihtiyati tedbir kararının reddine dair kararın gerekçeli yazılması gerektiğini, Kurum işlemiyle müvekkilden haksız talepte bulunulduğu ve sosyal güvenlik hakkından mahrum bıraktığı için tedbir ararı verilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; kurumun 25.03.2019 tarihli raporuna istinaden davacıya bağlanan yetim aylığının kesilerek tarafına 19.10.2008-18.05.2019 süresi için 40.587,84 TL’nin yersiz aylık ödeme borç kaydı oluşturan ilgili kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına ve bu tarihten itibaren birikmiş aylıklarının ödenmesi gerektiğinin ve davacının davalı Kuruma borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 56 ıncı maddesi
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371′ inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Üye …’ın muhalefetine karşı, Başkan … ile Üyeler …, … ve …’ün oyları ve oy çokluğuyla,
04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
(M)
KARŞI OY GEREKÇESİ
1. Somut uyuşmazlıkta, davacı kadın 2005 yılında eşinden boşanmıştır. Davacı kadına boşanma kararı verildikten sonra ölen babasından dolayı bağlanan yetim aylığı 2020 yılında yapılan denetim sonrası fiili birliktelik nedeni ile 2008-2019 yılları için 5510 sayılı Kanun’un 56 ıncı maddesi uyarınca ödenen aylıkların yersiz ödendiği gerekçesi ile borç çıkarılmıştır.
2. Dairemizin 07.10.2021 tarih ve 2021/7072 Esas, 2021/11762 Karar sayılı ilamında yazılan karşı oy gerekçelerimde belirttiğim gibi davacı boşandığında 506 sayılı Kanun yürürlüktedir. 5510 sayılı Kanun’un 5754 sayılı Kanun’un 68 inci maddesi ile değişik geçici 1 inci maddesi uyarınca kesilmede 506 sayılı Kanun uygulanmalıdır. Anılan kanunda ise boşanılan eş ile birlikte yaşama olgusu bir kesilme nedeni olarak düzenlenmemiştir. 5510 sayılı kanunun 01.10.2008 tarihinden önce gerçekleşen boşanma olgusuna uygulanması olanağı, önceye etki yasağı nedeni ile olanaklı değildir.
3. Çoğunluğun önceye etki yasağı ilkesine aykırı olarak, lafzi yorum ve sigortalı aleyhine yorumu benimseyerek, sonradan gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak salt birlikte yaşama ve boşanan eşin desteğini alma koşulunu yeterli kabul etmesi, Kanunun ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçelerine aykırıdır.
4. Açıklanan bu gerekçelerle mahkeme kararının bu gerekçe ile onanması gerekirken, fiili birlikteliğin araştırılması yönünde bozulması görüşüne katılınmamıştır.
…