YARGITAY KARARI
DAİRE : 5. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/3284
KARAR NO : 2023/4447
KARAR TARİHİ : 06.04.2023
MAHKEMESİ Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak ve kasten yaralama
İNCELEME KONUSU KARAR : Birleştirme uyuşmazlığının çözümüne ilişkin
İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.06.2022 tarihli ve 2022/399 Değişik iş sayılı Kararı ile davaların birleştirilmesine ve davanın İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine dair kesin nitelikte karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 20.01.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve KYB-2023/13263 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.03.2023 tarihli ve KYB-2023/13263 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Mahkemeler tarafından verilen birleştirme kararlarının niteliği itibariyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 267. maddesine göre itiraza tâbi kararlardan olmadığı nazara alındığında İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 17/06/2022 tarihli ve 2022/399 değişik iş sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu düşünülerek yapılan incelemede,
1-Her ne kadar İstanbul 1. Çocuk Mahkemesi tarafından, İstanbul 2. Çocuk Mahkemesine birleştirmeye muvafakat hususunda yazı yazıldığı, İstanbul 2. Çocuk Mahkemesince birleştirmeye muvafakat edilmediği bildirilmesine rağmen, İstanbul 1. Çocuk Mahkemesinin 14/06/2022 tarihli karar ile dosyanın İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmış ise de;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 16. maddesinde yer alan “(1)Yukarıdaki maddelere göre her biri değişik mahkemelerin yetkisi içinde bulunan bağlantılı ceza davaları, yetkili mahkemelerden herhangi birisinde birleştirilerek görülebilir. (2) Bağlantılı ceza davalarının değişik mahkemelerde bakılmasına başlanmış olursa, Cumhuriyet savcılarının istemlerine uygun olmak koşuluyla, mahkemeler arasında oluşacak uyuşma üzerine, bu davaların hepsi veya bir kısmı bu mahkemelerin birinde birleştirilebilir” şeklindeki hükmü karşısında, İstanbul 2. Çocuk Mahkemesince birleştirilmeye muvafakat verilmediği ve bu hâliyle mahkemelerin uyuşması şartının gerçekleşmediği olayda birleştirme kararı verilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,
2-Ceza yargılamasında genel kaide, açılan her dava üzerine ayrı bir yargılama yapılması olup uyuşmazlıklar arasında bağlantı olduğunda, bağlantının mahiyeti icabı, istisnaî hükümler doğrultusunda ana kuraldan ayrılarak farklı hareket edilebildiği, 5271 sayılı Kanun’un 8 ve 11. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bağlantılı davalar ayrı ayrı görülebileceği gibi istisnaî durumlardan biri olan davaların birleştirilmesine karar verebilmek için, davalar arasında bağlantı olması, davaların birleştirilmesinde yarar görülmesi, birleştirmenin gerekli olması, birleştirmeye olanak bulunması ve birleştirme yasağının mevzu bahis olmaması gerektiği, kural olarak birleştirmede yarar bulunup bulunmadığının her olayda tetkik ve takdir edilmesinin de o yargılamayı yürüten hâkime ait olduğu, farklı mahkemede yürütülmekte olan dava ile eldeki davanın birleştirilmesi ve dosyanın gönderildiği mahkemece birleştirme kararının kabul edilmesi hâlinde yargılamaya devam edileceği, kabul edilmemesi durumunda ise birleştirme kararlarının itirazı mümkün olmayıp, esas hükümle birlikte denetime tâbi olduğu hususu dikkate alınarak ortak yüksek görevli mahkemece uyuşmazlığın çözülmesi gerektiği, somut olayda İstanbul 2. Çocuk Mahkemesi muvafakat vermemesine rağmen İstanbul 1. Çocuk Mahkemesinin 14/06/2022 tarihli ve 2022/291 esas, 2022/351 sayılı kararı ile davaların birleştirilmesine ve yargılamaya İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 esas sayılı dosyası üzerinden devam edilmesine karar verildiği, itiraz üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 17/06/2022 tarihli ve 2022/399 değişik iş sayılı kararı ile birleştirme kararlarının 5271 sayılı Kanun’un 267. maddesine göre itiraz olunabilecek kararlardan olmadığı, zımnî olumsuz birleştirme uyuşmazlığının doğduğu ve uyuşmazlığın 5271 sayılı Kanun’un 10/1. maddesi uyarınca ortak yüksek görevli mahkemece çözülmesi gerektiği gerekçeleriyle itiraz konusunda karar verilmesine yer olmadığına ve uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi yerine itiraza ilişkin değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Suça sürüklenen çocuklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek veya yaymak ile kasten yaralama suçlarından İstanbul 1. Çocuk Mahkemesinin 2022/291 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında, İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 Esas sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan dava ile fiili ve hukukî irtibat bulunması nedeniyle davaların birleştirilmesi için İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinden muvafakat istenmiş, muvafakat verilmemesi üzerine İstanbul 1. Çocuk Mahkemesinin 14.06.2022 tarihli ve 2022/291 Esas, 2022/351 sayılı Kararı ile davaların birleştirilmesine, olumsuz birleştirme uyuşmazlığının çözümü için dosyanın İstanbul Nöbetçi Çocuk Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
2.İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.06.2022 tarihli ve 2022/399 Değişik iş sayılı Kararı ile davaların birleştirilmesine ve davanın İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine dair kesin nitelikte karar verilmiştir.
3.5271 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin birinci fıkrası “Bir kişi, birden fazla suçtan sanık olur veya bir suçta her ne sıfatla olursa olsun birden fazla sanık bulunursa bağlantı var sayılır”, 10 uncu maddesi “Kovuşturma evresinin her aşamasında, bağlantılı ceza davalarının birleştirilmesine veya ayrılmasına yüksek görevli mahkemece karar verilebilir”, 11 inci maddesi “Mahkeme, bakmakta olduğu birden çok dava arasında bağlantı görürse, bu bağlantı 8 inci maddede gösterilen türden olmasa bile, birlikte bakmak ve hükme bağlamak üzere bu davaların birleştirilmesine karar verebilir”, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 17 nci maddesi “(1) Çocukların yetişkinlerle birlikte suç işlemesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturma ayrı yürütülür. (2) Bu hâlde de çocuklar hakkında gerekli tedbirler uygulanmakla beraber, mahkeme lüzum gördüğü takdirde çocuk hakkındaki yargılamayı genel mahkemedeki davanın sonucuna kadar bekletebilir. (3) Davaların birlikte yürütülmesinin zorunlu görülmesi hâlinde, genel mahkemelerde, yargılamanın her aşamasında, mahkemelerin uygun bulması şartıyla birleştirme kararı verilebilir. Bu takdirde birleştirilen davalar genel mahkemelerde görülür” hükümlerini içermektedir. Ceza yargılamasında genel kaide, açılan her dava üzerine ayrı bir yargılama yapılması olup uyuşmazlıklar arasında bağlantı olduğunda, bağlantının mahiyeti icabı, istisnai hükümler doğrultusunda ana kuraldan ayrılarak farklı hareket edilebildiği, 5271 sayılı Kanun’un 8 ve 11 inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bağlantılı davalar ayrı ayrı görülebileceği gibi istisnai durumlardan biri olan davaların birleştirilmesine karar verebilmek için; davalar arasında bağlantı olması, davaların birleştirilmesinde yarar görülmesi, birleştirmenin gerekli olması, birleştirmeye olanak bulunması ve birleştirme yasağının mevzu bahis olmaması gerektiği, kural olarak birleştirmede yarar bulunup bulunmadığının her olayda tetkik ve takdir edilmesinin de o yargılamayı yürüten hâkime ait olduğu, farklı mahkemede yürütülmekte olan dava ile eldeki davanın birleştirilmesi ve dosyanın gönderildiği mahkemece birleştirme kararının kabul edilmesi halinde yargılamaya devam edileceği, kabul edilmemesi durumunda ise birleştirme kararlarının itirazı mümkün olmayıp, esas hükümle birlikte denetime tabi olduğu hususu dikkate alınarak ortak yüksek görevli mahkemece uyuşmazlığın çözülmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; İstanbul 2. Çocuk Mahkemesi muvafakat vermemesine rağmen İstanbul 1. Çocuk Mahkemesinin 14.06.2022 tarihli ve 2022/291 Esas, 2022/351 sayılı Kararı ile davaların birleştirilmesine ve yargılamaya İstanbul 2. Çocuk Mahkemesinin 2022/271 Esas sayılı dosyası üzerinden devam edilmesine karar verilerek zımni birleştirme uyuşmazlığının doğduğu, bu uyuşmazlığın 5271 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca ortak yüksek görevli mahkeme olan İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesince çözüldüğü anlaşılmakla, çocuk mahkemeleri arasında ortaya çıkan birleştirme uyuşmazlığında mahkemelerin uygun bulması şartı aranmayacağından, mahkemeler arasında uyuşma şartı gerçekleşmediğinden bahisle birleştirme kararı verilemeyeceğine dair (1) numaralı istem ile İstanbul 1. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.06.2022 tarihli ve 2022/399 Değişik iş sayılı Kararını itiraz üzerine verilen bir karar mahiyetinde kabul ederek birleştirme uyuşmazlığının Bölge Adliye Mahkemesince çözülmesi gerektiğine ilişkin (2) numaralı kanun yararına bozma istemi yerinde görülmemiştir.
III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlenen ihbarname münderecatı yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
2.Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
06.04.2023 tarihinde karar verildi.