YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/232
KARAR NO : 2023/240
KARAR TARİHİ : 16.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM : Davanın reddi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı şirketten alacakları akaryakıt bedeli için 30.000,00 TL bedelli teminat senedi imzalayarak verdiklerini, davalıdan 572,06 TL tutarında akaryakıt aldıklarını ve karşılığını ödediklerini, davalıya teminat olarak verilen bedelsiz senedin müvekkilleri aleyhine takibe konulduğunu belirterek, takibe konu senet nedeniyle müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, senedin iptaline ve %40 tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı iddialarının yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 28.12.2010 tarih ve 2009/370 E., 2010/933 karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 05.12.2011 tarihli ve 2011/4192 E., 2011/15191 K. sayılı kararıyla tefhim edilen kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratıldığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 15.05.2012 tarih, 2012/11 E. ve 2012/221 K. sayılı kararı ile davalının davaya konu senette malen kaydına dayandığı, bono karşılığı mal verdiğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 20.05.2013 tarih ve 2012/12750 E., 2013/9235 K. sayılı kararı ile takip ve dava konusu senedin keşidecisi Altınoluk Taşımacılık Yak. Temz. Oto İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehtar hamilin Hem-se Petrol Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. olup veriliş nedeni olarak malen kaydını içeren 30.000,00 TL bedelli bono olduğu, açıklanan davacı iddiası ve uyuşmazlık konusu bono içeriğine göre sözkonusu bononun avans olarak verildiğini ispat külfetinin davacıda olduğu, mahkemece ispat külfetinde yanılgıya düşülerek olaya uygun düşmeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 22.05.2014 tarih ve 2013/536 E., 2014/342 K. sayılı kararı ile davaya konu senedin teminat senedi olduğunun ispat yükünün davacıda olduğu, bu iddianın yazılı delillerle kanıtlanması gerektiği, davacılar vekilince dosyaya sunulan, davalı şirketi temsilen … ile davacı şirketi temsilen … tarafından imzalanan teslim tesellüm belgesinin, takibe konu senedin teminat senedi olarak düzenlenip teslim olunduğuna yönelik bir belge olmayıp, tek taraflı olarak düzenlenerek davalı şirket çalışanına teminat senedinin teslim edildiğine dair tutanak vasfında bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
F.Üçüncü Bozma İlamı
Dairemizin 01.07.2015 tarih ve 2014/20058 E., 2015/9717 K. sayılı kararıyla bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceği ve özellikle bozma kararından sonra davacı tarafından dosyaya sunulan belge altındaki davalı şirket kaşesi üzerinde imzası bulunan kişinin davalı şirketin yetkili temsilcisi olmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, davacı tarafın delilleri arasında “yemin” delili de bulunduğundan mahkemece davacıya yemin teklif hakkının hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
G.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların senedin teminat senedi olduğuna ilişkin iddiasını yazılı delille kanıtlanması gerektiği, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan tutanağın takibe dayanak senedin teminat senedi olarak düzenlendiğine dair yazılı bir delil niteliğinde bulunmadığı sadece davacı şirket temsilcisi tarafından tek taraflı olarak düzenlenerek davalı şirket çalışanına teminat senedinin teslim edildiğine dair bir tutanak olduğu, bu belgenin takibe dayanak senedin teminat senedi olduğunu ispat gücü olmadığı, davacının yemin deliline başvurduğu, davalı temsilcisi tarafından yemin kabul edilerek usulüne uygun bir şekilde yerine getirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece ödemelere ilişkin ticari defterlere işlemiş faturalar, ticari defterler ve faturaların incelenmesi neticesinde aldırılmış olan bilirkişi raporu, bozma kararı sonrası sunulmuş olan teslim tesellüm belgesinde açıkça yer alan teminat senedi ibaresi bir yana bırakılarak, yemin deliline dayalı bir şekilde hüküm tesis edildiği, dosya arasına alınan tutanakta müvekkili şirketin temsilcisi olan … tarafından, davalı şirketin çalışanı …’e borçlusunun müvekkili şirket olduğu “30.000,00 TL tutarlı teminat bonosu teslim edilmiştir” ibaresinin yer aldığı, buna rağmen yemin deliline dayanılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu bononun teminat amaçlı verilip verilmediği, bononun bedelsiz kaldığının tespiti talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.