Yargıtay Kararı 20. Hukuk Dairesi 2008/14024 E. 2009/3175 K. 24.02.2009 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/14024
KARAR NO : 2009/3175
KARAR TARİHİ : 24.02.2009

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki TAPU İPTALİ VE TESCİL davasının yapılan yargılaması sonunda kurulan 13/05/2008 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalı … … … … vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 24/02/2009 günü için yapılan tebligat üzerine,duruşmalı temyiz eden davalı … … ve … … vekili avukat … ile davalı … … geldi,karşı taraftan davacı … YÖNETİMİ vekili avukat … … geldi,başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Daha sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

K A R A R
.
Davacı … YÖNETİMİ, kadastro paftalarının yenilenmesi çalışması sırasında davalılar adına tespit edilen … KÖYÜ 102 ada 1 ve 2 parsel sayılı sırasıyla 261845,59 m2 ve 1434 m2 yüzölçümündeki taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek orman niteliği ile Hazine adına tescili istemiyle her parsel için ayrı ayrı açtığı davalar bağlantı nedeniyle birleştirilmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesince 2001/86-2005/363 sayılı görevsizlik kararı ile dosya kadastro mahkemesine aktarılmış, Kadastro Mahkemesinin 2006/7-6 sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 2006/ 3609-4863 karar sayılı ilamı ile Yargı yeri olarak Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlendiği anlaşılmıştır.
Mahkemece davanın KABULÜNE, … KÖYÜ 102 ada 2 sayılı parselin tamamının, 102 ada 1 sayılı parselin de 255.380 m2 yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptali ile orman niteliğinde hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar … … … ve … … vekili ile ORMAN YÖNETİMİ vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava orman iddiasına dayalı tapu iptali ve tescile ilişkindir. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır. Davaya konu taşınmazların ilk tesis kadastrosu 8/12/1952 yılında 5602 sayılı yasaya göre yapılmış, 102 ada 1 sayılı parselin geldisi olan 23 ada 17 sayılı parsel ile 102 ada 2 sayılı parselin geldisi olan 23 ada 47 sayılı parselin toplam yüzölçümleri 27 dönüm olan Ağustos 1339 Tarih 49 Sayılı ve Fındık Bahçe Eşcarı niteliğindeki, Hudutları; …. Deresi, ….Deresi …..,…,…,…den … Efendiye Satılan Bahçe ve yine aynı tarih 50 Sayılı ve Fındık Bahçe Eşcarı niteliğindeki Hudutları; …..,….. …,…. Kendi Mülkü,…. …. ….nin … Efendiye …. Eylediği Bahçe ve yine aynı tarihli 51 Sayılı ve Fındık Bahçe Eşcarı niteliğindeki, Hudutları; …. ve …., …. Kendi Mülkü, … … … … ve yine aynı tarih, 52 Sayılı ve Fındık Bahçe Eşcarı Niteliğinde Hudutları … ve … … … … ve yine aynı tarih 53 Sayılı ve Fındık Bahçe Eşcarı niteliğinde, Hudutları; …. ve … … ve ……, …. …. olan tapu kayıtları uygulanarak 23 ada 17 (yenileme 102 ada 1) sayılı parsele fındık bahçesi ve koruluk niteliğiyle ve 260500 m2 yüzölçümü ile 23 ada 47 (yenileme 102 ada 2) sayılı parsel koruluk niteliğiyle ve 720 m2 yüzölçümümü ile uygulanan tapuların yüzölçümünden çok fazla olarak tespit ve 1953 yılında tescil edildiği, daha sonra 2859 Sayılı Yasaya göre yapılan ve 30/01/2001- 01/03/2001 tarihleri arasında ilan edilen pafta yenileme çalışmalarında, aynı vasıf ve 102 ada 1 ve 2 parsel numarası sırası ile ve 261845,59 m2 ve 1434 m2 yüzölçümü ile tespit edilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Dosyada yer alan ve karara dayanak alınan, orman bilirkişisinin 21/11/2006 ve … bilirkişisinin 27/12/2006 tarihli rapor ve krokilerinde, 102 ada 1 parselin (A) ve (C) ile gösterilen bölümlerinin ortalama eğiminin % 15-20 arasında olduğu ve 90-100 yaşlarına kadar uzanan yaşlı fındık ağaçları ile kaplı bulunduğu, (B) ile gösterilen bölümün kayın, gürgen, kestane ve … gibi doğal orman ağaçları ile kaplı, ortalama eğiminin % 30 lardan başlayarak % 80 lere kadar çıktığı ,yer yer sarp ve … eğimli kısımları yer aldığı bu bölüm üzerinde toprağın sığ ve anakayanın yer yer ortaya çıktığı taşlı bir yapının mevcut olduğu ,ormanlık alanlar ile … arazilerinin genişlemeye müsait olmayan belirgin bir kot farkı ile birbirinden ayrıldıkları ve bu kısımda yoğun bir orman ölü örtüsü ve humus tabakasının yer aldığı … muhafaza karakteri taşıdığı, bu tür alanların … erozyonu nedeniyle sürekli olarak yoğun bir bitki örtüsü tabakası bulundurulması gereken alanlardan olduğu … yapısı itibarıyla orman yetiştirilmeye uygun humuslu orman toprağı niteliğinde olduğu ,eğimin yüksekliği nedeniyle heyelan tehlikesi içinde olduğundan tarımsal amaçlı kullanılamayacağı ve hiçbir zaman … arazisi olarak da kullanılmadığı, … ormanlarıyla bütünlük içinde olduğu belirtilerek, 102 ada 1 sayılı parselin krokide (A) ve (C) ile gösterilen bölümleri ile 102 ada 2 sayılı parselin tamamının orman sayılmayan 102 ada 1 sayılı parselin (B) ile gösterilen bölümün orman sayılan yerlerden olduğu belirtilmiş ise de ,102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kapsamında olduğu kabul edilen (D) bölümünün memleket haritası örneği üzerinde gösterilmediği,bu bölümün memleket haritasında (C) ile gösterilen alanın devamında ve benzer konumda yeşil renkli alanda yer aldığı, (A) bölümünün ise kısmen yeşil kısmen de açık alanda gösterildiği ve bu alanlarda herhangi bir sembolün okunamadığından çekişmeli taşınmazın memleket haritasındaki konumunun doğru olarak tespit edilip edilmediği yolunda duraksama oluşmuş, yine (D) bölümünün tapu kapsamında olduğu kabul edilmiş ise de, tapu kaydı ilk oluştuğu günden itibaren tüm gittileri ve revizyon gördüğü diğer parseller ile komşu parsel dayanakları getirtilerek yöntemince yerine uygulanmamıştır.
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658 ve 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları bu yasada gösterilmiştir.
Medeni Yasa mülkiyet hakkının doğumunu nedene (illete) bağlı bir hukuksal işlem olarak kabul etmiştir. Medeni Yasanın sistemine göre; tescilin geçerli olabilmesi ve mülkiyet hakkının doğması için geçerli bir hukuksal nedene dayanması zorunludur. Geçerli bir hukuksal nedene dayanmayan tescil işlemi yolsuz tescil niteliğini taşır ve her zaman iptali istenebilir (Hukuk Genel Kurulunun 30/5/2001 gün ve 2001/1-464-470 sayılı ve 19.02.2003 gün 2003/20-102-90 ve 03/12/2008 gün ve 2008/7-717-722 S.K.).Yolsuz tescille ayni hak kazanılmış olmaz (Prof.Dr.M…. Oğuzman, Prof.Dr…. Seliçi Eşya Hukuku 5.bası 1998 s.141).
Öte yandan, doğal … ve kaynak niteliğindeki ormanların, özel mülkiyet konusu olmasına yasal olanak yoktur. Bu tür yerler hakkında gerçek kişiler adına sicil oluşturulması da taşınmazın özde kamu malı olma niteliğini değiştiremez. (Yargıtay 1.H.D. 11/9/1989 gün ve 1989/8162-9365). Öncesi itibarıyla orman olan ve yapılan orman kadastrosunda herhangi bir nedenle orman kadastrosu sınırı dışında gösterilen yerin zilyetlikle veya tapu ile kazanılması mümkün olmadığı gibi, tüm ormanlar 4785 Sayılı Yasa ile devletleştirildiğinden ve 5658 Sayılı Yasaya göre yapılmış bir iade de söz konusu olmadığından, eski tapulara da değer verilemez.Özde kamu malı olan taşınmazın özel mülk olarak tescil edilmesi sahibine mülkiyet … kazandırmayacağından, başlangıçtan itibaren geçersiz olan kaydın iptaline ilişkin hüküm yenilik doğuran (inşai) bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (izhari) bir hüküm olacaktır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19/02/2003 gün ve 2003/20-102 Esas ve 2003/90 Karar sayılı ilamı).
Mahkemece Orman Yönetiminin davasının kısmen kabulüne karar verilmişse de eksik inceleme ve araştırma ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz. Bu nedenle öncelikle;
1) Yöreye ait 1952 yılında düzenlenen 2 ve 5 numaralı arazi kadastro paftalarının örneği kadastro müdürlüğünden,
2) Yine 2001 yılında düzenlenen 640b.09.d.3d.3e.14a.2a.14a.2b sayılı kadastro paftalarının örneği kadastro müdürlüğünden,
3) 1/5000 ölçekli fotogrametri yöntemiyle düzenlenen pafta kadastro müdürlüğü ve belediye başkanlığından,
4) Ağustos 1339 tarih 49-53 sayılı tapu kayıtlarının geldisi olan Mart 1321 arih 156-157-206-207-365-366-367-368 sayılı tapu kayıtları ile Haziran 1325 tarih 222-223-224-225 ve Mart 1309 tarih 114-116-155-156-157 ve 158, Haziran 1289 tarih 43 sayılı tapu kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileriyle yerel tapu sicil müdürlüğü ile Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden,
5) Çekişmeli taşınmaza batı yönden komşu … köyü ,kuzey yönden komşu ….. mahallesi ve keza doğu yöndeki boğacık deresi yakınındaki parseller görülecek biçimde birleşik kadastro paftası örneği kadastro müdürlüğünden getirildikten sonra,
6) Çekişmeli taşınmaza komşu olan … köyü ve ….. Mahallesinde yer alan kadastro parsellerinin kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanağı belgeleri ile tutanakları kesinleşmiş ise edinme nedeni ve tarihinin yazılı olduğu tapu kayıtlarının tapu sicil müdürlügünden getirtilerek dosya içine konulmalıdır.
Dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra, mahkemece, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir/üç orman yüksek mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; … yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar
üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, tapu kayıt fazlasının bitişikdeki eylemli ormandan elde edildiği ve Anayasanın 169. maddesi gereğince özel mülkiyete konu olamayacağı tapu kayıt kapsamının orman sayılan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince hiçbir bildirime gerek kalmadan devletleştirilmiş olduğu, yukarıda belirtilen H.G.K.larında da belirtildiği gibi özde özel mülkiyete konu olamayacak yerler hakkında yanlışlık ve hata ile sicil oluşturulması bu yerlerin kamu malı olma niteliğini değiştirmeyeceğinden 3402 Sayılı Yasanın 12/3. madde hükümlerinin uygulanamayacağı düşünülerek bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalıdır
Ayrıca, çekişmeli parsellerin tesbitlerine esas alınan Ağustos 1339 tarih 49,50,51,52 ve 53 sayılı tapu kayıtları ilk oluştuğu sınırları ve yüzölçümü esas alınarak, yerel ve … bilirkişi aracılığı ile … parsellerin dayanakları ile denetlenerek 3402 sayılı yasanın 20/B-C, 21 ve 32/3 maddesi gereğince sabit sınırdan başlamak suretiyle yöntemince çevresine uygulatılmalı, dayanak tapu kayıtlardan revizyon görüp de hakkında dava açılmadan kesinleşen parseller var ise yüzölçümleri de dahil edilerek dayanak tapu kayıtlarının krokisi var ise buna itibar ederek, yok ise yüzölçümü kadar kapsamı belirlenmeli, yapılan uygulama bilirkişiler tarafından düzenlenecek birleşik haritaya yansıtılarak keşfi ve uygulamayı izleme olanağı sağlanmalı, kullanılmayan koruluk-orman olan yerlerin 3402 Sayılı Yasanın 20/B maddesi uyarınca tapu kapsamı dışında olduğu ve kayıt miktar fazlasının ormandan açıldığı göz önünde bulundurularak toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı … YÖNETİMİ vekili ile davalılar … … … ve … … vekilinin temyiz isteminin KABULÜNE, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının iadesine 24/02/2009 gününde oybirliği ile karar verildi.