YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/10977
KARAR NO : 2007/394
KARAR TARİHİ : 29.01.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde vakıf senedinde yapılan değişikliğin tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm … Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiş, istemin süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bu karar da … Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunun 103.maddesinin birinci fıkrasına göre, mahkeme kararı tebliğ tarihinden başlayarak bir ay içinde başvuran veya … Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilebilir. Davanın kabulüne ilişkin karar … Genel Müdürlüğüne 27.02.2006 tarihinde tebliğ edilmiş, karar harcı da yatırılmak suretiyle … Genel Müdürlüğü tarafından 17.3.2006 tarihinde süresi içinde temyiz edildiğinden; mahkemenin temyizin süresinde yapılmadığından istemin reddine ilişkin 09.04.2006 tarihli kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldığından dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Ancak;
4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 101.maddesi hükmüne göre vakıf, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluğudur. Kurulmuş olan bir vakfın özgülendiği amaç doğrultusunda varlığını sürdürmesi ve yönetim organlarınca da bu amacın gerçekleştirilmesi esastır. Vakfeden tarafından kuruluş senedinde belirlenen vakfın amaç ve örgütlenme biçimi, zorunluluk doğmadıkça kural olarak vakıf organlarınca değiştirilip genişletilemez. Bununla birlikte vakfın amacı, geçen zaman içinde tamamen değişik
../..
2006/10977-2007/394 -2-
bir anlam ve nitelik kazanmış olursa, ancak bu nedenle değiştirilmesi söz konusu olacaktır. Türk Medeni Kanunun 113. ve Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan … Hakkında Tüzüğün 26.maddeleri, vakfın asıl amacının niteliği ve kapsamı vakfedenin vakıf senedinde belirttiği isteğine açıktan açığa uymayacak derecede değişmiş olursa, amacın değiştirilmesi için yetkili asliye mahkemesine başvurulacağını hükme bağlamış olup, burada ölçü vakfın değişen koşullar karşısında başlangıçtaki amacın gerçekleştirilmesinin olanaksız duruma gelmesidir. Amacın değiştirilebilmesi için objektif ve subjektif koşulların birlikte oluşması gerekir. Objektif koşullar bakımından amacın anlam ve içeriğini yitirmesine, subjektif koşullar bakımından da değişmiş olan amacın artık vakfedenin isteğiyle bağdaşmasına olanak bulunmamasına bağlıdır. Ancak bu iki koşulun gerçekleşmesi durumunda, vakfın amacı, vakfedenin asıl amacına aykırı olmamak kaydıyla, vakıf yönetim organının veya … Genel Müdürlüğünün başvurusu üzerine yetkili asliye mahkemesince değiştirilir.
Somut olayda; tescil edilmiş olan … İmar Kültür ve Eğitim Vakfına ait Senedin 3.maddesinde asıl amaç; … Beldesinin tarihi, doğal ve kültürel değerlerini korumak, beldenin doğal dengesini bozmadan imarı, gelişmesi ve kalkınması için çalışmak ve hizmet etmek, belde halkına imkânları ölçüsünde ihtiyaç duyulan sosyal, kültürel ve sağlık hizmetlerinde bulunmak, bu amaç doğrultusunda vakıf tarafından kamu yatırımlarına yardımcı olmak üzere Milli Eğitim, Gençlik ve Spor, Sağlık, sosyal yardım, kültür ve turizm çevre düzenlemesi gibi ihtiyaç duyulan hizmetleri geliştirici her türlü bina ve tesisleri kurmak, kuruluşuna yardımcı olmak, kurulmuş ve kurulacak tesislere maddi destek sağlamak, Belediye başta olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü araç, gereç ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ve bunların onarımına yardımcı olmak, öğrencilerin eğitim, öğretim, beden ve ruh sağlığı ile sosyal gelişmelerini sağlamaya yönelik çalışmalar yapmak, öğrencilerin bu konudaki ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmak; ihtiyaç sahibi öğrencilere burs vermek, başarılı öğrencileri ödüllendirmek, beldenin güzelleştirilmesi, çevre kirliliğinin önlenmesi için gerekli teşebbüslerde ve yatırımlarda bulunmak, okul, hastane, sağlık ocağı, huzurevi, kreş, kütüphane, cami ve benzeri kamu hizmetine yönelik bina ve tesisleri kurmak, … Belediyesinde çalışan personele Mimarsinanın imarı ve güzelleştirilmesinde katkıda bulunmaları nedeniyle yardımda bulunmak, meslek kazandırıcı ve beceri geliştirici uygulamalar yaptırmak, bu amaçla
2006/10977-2007/394 -3-
çalışmalar yapan kuruluşları desteklemek, özel bakıma muhtaç hastalara, yaşlılara ve fakirlere ilaç ve tedavi yardımında bulunmak, çocukların ve özürlülerin bakım ve korunması için çalışmak şeklinde sınırlandırılmıştır.
Dava; vakıf senedinin yukarıda belirtilen amaçlarını düzenleyen 3.maddesinin genişletilmesi ve değiştirilmesi sonucunu doğuracak nitelikte; Türk kültürünü ve doğal değerlerini korumayı, tarihini ve doğal dengesini bozmadan imarının gelişmesi ve kalkınması için çalışmayı ve hizmet etmeyi, Türk insanına olanakları ölçüsünde eğitim sosyal kültürel ve sağlık hizmetlerinde bulunmayı, bu çalışmaları bütün ülke düzeyinde yapmayı ve buna bağlı olarak senedin 1. maddesinde vakfın … İmar Kültür ve Eğitim olan adının “… Kültür Sağlık ve Eğitim Vakfı” olarak hedefleyen değişikliklerin tescili istemine ilişkindir.
Mahkemece; vakıf senedine eklenmek suretiyle yapılan düzenlemelerin vakfedenin kuruluş sırasında bizzat belirlediği amacın genişletilmesi ve değiştirilmesi sonucunu doğuracak biçimde iradesine aykırılık oluşturduğu gözetilmeden ve Türk Medeni Kanununun 113. ve Türk Medeni Kanunu Hükümlerine Göre Kurulan … Hakkında Tüzüğün 26. maddelerinde öngörüldüğü üzere, mevcut durum ve koşullarda vakıf senedindeki amacın genişletilmesi veya değiştirilmesi zorunluluğunu ortaya koyan herhangi bir gelişme ve buna bağlı olarak vakfedenin isteklerine açıkça uymayacak hallerin varlığı ileri sürülmediği gibi vakfın değiştirilen amacına uygun olarak gelirinde herhangi bir artış olup olmadığı hususu da araştırılmadan amacın genişletilip değiştirilmesi ve buna bağlı olarak vakfın adının değiştirilmesi niteliğindeki bu hükümlerin aksi düşüncelerle uygun bulunarak tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.1.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.