YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/18150
KARAR NO : 2022/10571
KARAR TARİHİ : 19.09.2022
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı …Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü;
K A R A R
Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 01/10/2013 tarih 2012/14022 E.-2013/13138 K. sayılı bozma ilamında; birleştirilen davalar bağımsızlıklarını koruyacağından her davada her bir davacı için talepler ayrı ayrı değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiği ve her dosya için ayrı ayrı yargılama giderlerinin belirlenmesi gerektiği, sigorta şirketlerinden yapılan ödemelere ilişkin belgeler getirilerek belirlenen tazminattan güncelleme yapılarak mahsup edildikten sonra davalı … şirketinin düzenlendiği poliçenin niteliği de dikkate alınarak sorumlu tutulması, ayrıca davalı … yönünden temerrüt tarihinin belirlenerek temerrüt tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiği hususlarına değinilmiş,bozma nedenlerine göre davalı … vekili ve davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkemece, ilgili bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulü ile asıl davada, 2.796,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kabulü ile 12/02/2001 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı … açısından temerrüt tarihi olan 06/09/2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar …, … ve Ergo İsviçre (HDI) Sigorta A.Ş.’den müteselsilen ve müştereken alınarak davacı …`e verilmesine, destekten yoksun kalma tazminat talebinin davalı … açısından reddine, manevi tazminat taleplerinin reddine; birleşen davada, 30.346,00
TL destekten yoksun kalma tazminatının kabulü ile 12/02/2001 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı … açısından temerrüt tarihi olan 06/09/2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar …, … ve Ergo İsviçre (HDI) Sigorta A.Ş.den müteselsilen ve müştereken alınarak davacı …`ya verilmesine, destekten yoksun kalma tazminat talebinin davalı … açısından reddine,davacılar … ve …`nın destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin reddine,1.000,00 TL araç hasarı bedeli talebinin reddine,davacılar …, … ve …`nin manevi tazminat taleplerinin kabulü ile her birine 2.000,00 `er TL olmak üzere toplam 6.000,00 TL manevi tazminatın davalılar …, …`den müteselsilen ve müştereken alınarak bu davacılara verilmesine, manevi tazminat talebinin davalı … ve Ergo İsviçre (HDI) A.Ş. açısından reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı …Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Mahkeme ilamı davacılar vekili olarak Av…. tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 22/03/2021 tarih ve 2020/3414 Esas, 2021/3043 Karar sayılı geri çevirme kararı üzerine de karar, davacılar … (…) ve …’ya 15/05/2021 günü tebliğ edilmiş olup karara karşı süresi içinde davacı … … (…) ve … tarafından temyiz dilekçesi sunulmadığı gibi, davacıların temyiz dilekçesine icazet verildiği de beyan edilmemiştir.Şu durumda kararı temyiz eden Av. …’nın adı geçen davacılar … (…) ve …’yı temsil yetkisi bulunmadığından yetkisiz vekil tarafından sunulan temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenememesine göre, … ve … dışındaki davacılar vekilinin yerinde olmayan tüm,davalı … AŞ vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
3-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davalı … davalı …’in kullandığı aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısı olup,poliçe limiti bedensel zararlarda şahıs başına 3.000,00 TL’dir.
Davalı … vekili tarafından birleşen dava davacılarının (…, … ve …) talepleri yönünden poliçe limitinin tamamının ödendiği belirtilmiş ve ödeme belgeleri dosyaya sunulmuştur.
Mahkemece, sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat, toplam tazminat bedelinden düşülerek bakiye kısmın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Sigortanın sorumlululuğu poliçe limitiyle sınırlı olup, mahkemece dosya içerisinde bulunan ödeme belgeleri incelenerek ihtiyaç duyulması halinde tüm belgeler getirtilerek poliçe limitinin tükenmiş olması halinde …’nın vefatı nedeniyle açılan birleşen davada; davalı … yönünden talebin reddine karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
4-Davalı …Ş, davalı …’in kullandığı aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortacısıdır. Dava, İhtiyari mali Mesuliyet Sigortacısı HDI Sigorta AŞ’ye ve kazaya karışan araç sürücüleri ve davalı …’in kullandığı aracın malikine karşı açılmıştır.
Mahkemece, asıl davada; davacı … lehine hükmedilen maddi tazminattan davalı …Ş. de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde,“İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Davalı …Ş, kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalının, … limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır.
Mahkemece, davalı …’in kullandığı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olan Liberty Sigorta A.Ş.’ye, dava konusu kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, Liberty Sigorta AŞ, dava konusu kaza nedeniyle,davacılar vekiline vefatlar için 17/05/2001 tarihinde 5.000 TL, 29/05/2001 tarihinde 9.457,53 TL ödeme yapıldığını bildirmiş, ancak dosya fiziki olarak bulunmadığından hangi vefat için kime ne kadar ödeme yapıldığının tespit edilemediği belirtilmiştir.
Bu durumda mahkemece; kazaya karışan davalı …’in kullandığı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen Liberty Sigorta AŞ tarafından düzenlenen … poliçe limitinin tamamının tükenip tükenmediği araştırılarak, poliçe limitinin tükenmiş olduğunun tespiti halinde davalı … AŞ’nin sorumluluğuna hükmedilmesi, poliçe limitinin tükenmediğinin tespiti halinde … yönünden yeniden hesap yapılarak (davalı …Ş. yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilerek) … poliçe limitini aşan bir zararın bulunup bulunmadığı belirlenerek, … poliçe limitini aşan miktar varsa bu miktar üzerinden davalı …Ş.’nin sorumlu tutulması, … poliçe limitini aşan bir zarar yoksa davalı …Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) no’lu bentte açıklanan nedenlerle yetkisiz vekilin davacılar … (…) ve … yönünden, temyiz dilekçesinin REDDİNE, (2) no’lu bentte açıklanan nedenlerle (… ve … (…) dışındaki) davacılar vekilinin tüm, davalı … AŞ vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) ve
(4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı …Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı …Ş. lehine BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 26,30 TL kalan harcın temyiz eden davacılardan (… (…) ve … dışındaki davacılar) alınmasına ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı …Ş’ye geri verilmesine 19/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.