YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5365
KARAR NO : 2022/11238
KARAR TARİHİ : 26.09.2022
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Mahkeme, bozmaya uyarak hükümde belirtilen gerekçelerle isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Mahkemece verilen 05/11/2015 tarihli karar, Yargıtay (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 20/02/2018 günlü ve 2016/9635 -2018/1476 sayılı bozma ilamı ile “Yapılacak iş, davalının hangi tarihten itibaren … Sigorta A.Ş’nin acenteliğini yaptığını araştırmak, vergi kaydının hangi tarihten itibaren hangi adreslerde devam ettiğini sormak, … Sigorta Acenteliği Ltd. Şti. ‘nin ortakları, kuruluş tarihi ve tüm adreslerini dosya kapsamına almak, davacıdan da sorularak … Sigorta Acenteliği Ltd. Şti. faaliyetini ve davalı ile aralarında organik bağ bulunup bulunmadığını ortaya koymak, organik bağ bulunduğunun anlaşılması halinde … sicil sayılı işyerinin dönem bordrolarını getirtmek ve bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak, davacının imzaların kendisine ait olduğunu iddia ettiği belgeler üzerinde imza incelemesi yaptırmak, davacıdan ücretini nasıl aldığını sormak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, emniyet ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği, süresi ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak suretiyle tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.” gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Bozma sonrası Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda “Yargıtay ilamında belirtilen araştırmalar yapılarak müzekkereler yazılmış, müzekkereler sonucunda … Sigortacılık Ltd. Şti. adında bir şirket bulunmadığı anlaşılmış, buna göre bozma ilamı doğrultusunda eksiklikler tamamlanmışsa da ilk karardan farklı bir hüküm kurulmasını gerektirecek bir durum bulunmadığı” gerekçesiyle davanın esastan reddine karar verilmişse de, mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Somut olayda, Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gereği yerine getirilmemiştir. 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.
Yapılacak iş; davacının imzaların kendisine ait olduğunu iddia ettiği belgeler üzerinde imza incelemesi yaptırmak, davacıdan ücretini nasıl aldığını sormak, … Sigorta Acenteliği Ltd. Şti. ile davalı … Sigorta Aracılık Hizmetleri- … arasındaki ilişkiyi tespit ederek aralarında devir ilişkisi olup olmadığını araştırmak, dava konusu dönemde davalının adresinde faaliyet gösteren … Ticaret Sicil Memurluğu’nun Kadıköy-… sicil numarasında kayıtlı … Sigorta Acenteliği Ltd. Şti. bulunduğu, davacının 20.05.2004’den itibaren bu şirkette müdür olarak görevlendirildiğinin anlaşılması karşısında bu kapsamda davacı ve davalı arasındaki ilişkinin ortaklık mı yoksa hizmet ilişkisi mi olduğu irdelenmek suretiyle davacının davalı … işyerinde hangi sürelerle ortaklığı olup olmadığı belirlemek, davacının ortaklığı varsa, bu ortaklığın hangi tarihte başladığını ve sona erip ermediğini net bir şekilde ortaya koymak ve üstünlük tanınacak sigortalılık süresini belirlemek, komşu işyeri tanıklarının da tespiti yapılarak çalışmanın niteliği, süresi ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak suretiyle tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 26/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.