YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5477
KARAR NO : 2023/1065
KARAR TARİHİ : 22.02.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM : Kısmen kabul
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali, fesih ve çıkma, kâr payının tahsili davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 21.02.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat … … ile davalılar …, …, …, … Motor Yen. ve Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin murisi… …’un … Motor Yenileme İşletmesini kurduğunu, şirketin sermayesinin ve mal varlığının murise ait olduğunu, daha sonra işletmenin davalılardan …, …, …, …ile …’ın kayyımı … tarafından … Motor Yenileme ve Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye dönüştürüldüğünü, kuruluş anında 5.000 adet hisseye bölünen payların 3.750 adedinin davalı …’ye, bakiyesinin 250’şer pay olarak diğer ortaklara verildiğini, 26.05.1990 tarihinde… …’un vefat ettiğini, davalıların vefatı ticaret sicilinden gizlediğini, muris adına imzaların atıldığını, murisin aslında tek başına kurduğu işletmeyi vefatından kısa bir süre önce şirket hâline getirip diğer eşinden olan çocuklarından mal kaçırmak için resmi eşi ve ondan olma çocukları olan davalılara pay ettiğini, bu işlemin muris muvazaası niteliği taşıdığını, murisin bağışlama ve çocuklarından müvekkili ile dava dışı müvekkilinin kardeşinden mal kaçırmayı amaçladığını, muvazaalı işlemle kurulan şirketin öncelikle bu sebeple mutlak butlan dolayısıyla geçmişe dönük iptalinin, aksi hâlde şirketin feshinin gerektiğini, murisin vefatından itibaren ortak olan müvekkiline hiç kâr payı dağıtılmadığını, müvekkilinin böylelikle kâr payı alacağının doğduğunu ileri sürerek şirket sözleşmesinin mutlak butlan dolayısıyla geçmişe dönük iptalini, şirketin tüm mal varlığının mirasçılar adına tescilini, bu talebin kabul görmemesi hâlinde şirketin feshini, şimdilik 10.000,00 TL kâr payının tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar …, …, …, …, … Motor Yenileme San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davalıların tamamının şirketin kurucu ortakları arasında yer aldığını, her ortağın sermayeyi kendisinin ödediğini, müvekkillerinin davacıdan ve kardeşinden murisin vefatından çok sonra haberdar olduklarını, murisin kalp krizinden vefat ettiğini, mal kaçırma gayesi gütmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalılardan …’un mirasçıları yargılama sırasında verdikleri dilekçede; davalı şirketin kayıtlarda zarar ettiğinin gösterildiğini, oysa yüksek gelir elde ettiğini, şirketin Eskişehir’de şube dahi açtığını, şirketten elde edilen gelirle şirket ortağının oğlunun kendine şirket kurduğunu, gelirlerin bu şirkete aktarıldığını beyan etmişlerdir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemenin 01.11.2013 tarih, 2010/213 E. ve 2013/335 K. sayılı kararı ile … Motor Yenileme ve Yedek Parçaları San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin feshine, diğer taleplerin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 09.02.2015 tarih, 2014/15568 E. ve 2015/1470 K. sayılı kararı ile muris muvazaasının kanıtlanamaması sebebiyle davacı vekilinin tüm temyiz itirazları reddedilmiş, fesih isteminde ortaklara husumet yöneltilemeyeceği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 636 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının değerlendirilmemesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda davacının 6/2500 payının bulunduğu belirtilip davacının payına isabet eden çıkma payının 2.249,27 TL olarak hesaplandığı, muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davasının kabul ya da ret ile sonuçlanmasının eldeki davayı etkilemeyeceği, çünkü davanın konusunun … tarafından devredilen hisse ve taşınmazlara ilişkin olduğu, … Mot. Yeni. ve Yed. Par. San. ve Ltd. Şti. adına, ilgili şahıslara ya da Ecotec İş Mak. Ltd. Şti.’ye karşı bir dava ya da yöneticilere sorumluluk davası açılmadığı, böyle bir durumda 3 üncü kişiler adına kayıtlı ve onlara ait varlıkların çıkma payının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı, ayrı bir defterle şube kaydı bulunmadığı, şubedeki varlıkların da firmanın defterlerinde görülüp bilançoda değerlerinin belirtildiği, şubede bulunup da, davalı şirketin kayıtlarında yer almayan bir varlıktan söz edilmediği, şirketin kurucu ortaklarından… …’un 26.05.1990 tarihinde vefat ettiği, şirket ortaklar kurulu karar defterindeki 06.01.2004 ve 27.06.2005 tarihli ortaklar kurulu kararlarında bu ortak adına imza atıldığı, aynı kararlarda davacı dışında diğer davalı ortakların da imzası bulunduğu, davalı ortakların bu kararlardaki kendi imzalarına itiraz etmediği, şu hâlde bu usulsüzlüklerin davalı ortakların bilgisi dahilinde yapıldığı, gerek bu olay, gerekse taraflar arasındaki ailevi sebeplerden kaynaklanan husumet sebebiyle davacı ile diğer ortaklar arasında güven ortamının kaybolduğu, ortaklığı devam ettirme imkanlarının bulunmadığı, fesih için haklı nedenlerin olduğu, bozma ilamında da, fesih yerine davacının ortaklıktan çıkarılması veya başka bir çözüm yolunun düşünülmesinin istendiği, hâlen faal olan davalı şirketin ekonomik bir değer taşıdığı, davacı ile diğer ortaklar arasındaki ihtilaflar gözetildiğinde, davacının ortaklıktan çıkarılmasının somut olaya en uygun çözüm olduğu, muris muvazaası iddiasının kanıtlanamadığı, davacının dava tarihi itibariyle kâr payından kaynaklanan bir alacağının bulunmadığı, kaldı ki bu hususların bozma kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle şirket sözleşmesinin geçmişe etkili olarak iptali ve şirket malvarlığının mirasçılar adına tescili ile kâr payına yönelik taleplerin reddine, şirketin feshi talebi hakkında davalı gerçek şahıslar hakkındaki talebin husumet nedeniyle reddine, davalı şirketin feshi talebinin reddine, davacının şirket ortaklığından çıkarılmasına, 2.249,27 TL çıkma payının davalı şirketten tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; açık bir muris muvazaasının bulunduğunu, tasarrufun iptalinin gerektiğini, davalı şirketin tüm sermaye ve mamelikinin murisçe sağlandığını, murisin işletmesinin davalı şirkete dönüştürülüp şirket hisselerinin yasal eş ve ondan olma çocukları adına tescil edildiğini, davalı ortakların sermayeyi bulamayacaklarını, murisin kurucusu olduğu ve yıllarca emek verdiği şirketten kendisine %5 pay verildiğini, şirket kararlarında vefat etmiş murisin imzalarının bulunduğunu, tüm bunların muvazaayı ve müvekkili ile kardeşinden mal kaçırma iradesini gösterdiğini, 6762 sayılı Kanun’un uygulanması gerektiğini, bilirkişilerin kâr, zarar ve envanterle ilgili yeterli araştırmayı yapmadığını, ortaklardan …’ın vefat ettiğini, mirasçılarının davacı iddialarını destekleyen beyanlarının dikkate alınmadığını, davalı şirket zararda gösteriliyorsa da yüksek gelir elde ettiğini, ihaleler aldığını, davalı şirketin şube açtığını, şirketin faaliyet gösterdiği taşınmazın bir ortağın çocuğuna geçirildiğini, şirketin gelirinin aynı kişiye aktarılıp şirket geliri ile başka şirketin kurulduğunu, bu hususlarda bir değerlendirme yapılmadığını, şirketin bağlantılı olduğu diğer yerlerle ilgili beyanların göz ardı edildiğini, muris muvazaasına ilişkin Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen davanın bu dava için önem taşıdığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, muris muvazaasına dayalı tasarrufun iptali, şirketin feshi, çıkma payının tahsili, kâr payının tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 18 inci maddesi, 6102 sayılı Kanun’un 636 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, 641 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılar …, …, …, … Motor Yen. ve Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
22.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.