YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7918
KARAR NO : 2023/2073
KARAR TARİHİ : 04.04.2023
MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM : Kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 04.04.2023 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat … ile davalı vekili Avukat…dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında Ankara Çankaya’daki …ismi ile bilinen binanın iç tadilat ve projelerin yapımı, ilgili kuruluşlara tasdikinin sağlanması hususunda 450.000,00 TL bedelli 24.03.2008 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkilinin üstlendiği edimleri sözleşmede öngörülen şekilde yerine getirdiği halde tadilat proje bedeline ilişkin kısmi ödemeler yapıldığını, bakiye bedelin ödenmediğini, sözleşme konusu işin ilgili kuruluşlara proje tasdiklerinin, imar giderlerinin, harç ve diğer giderler için davalıdan alınan avansla kısmen karşılandığını, bakiye kısmı için müvekkilince harcama yapıldığını, davalının bu masrafları da ödemediğini, müvekkilce iş merkezi tadilat projeleri tamamlandıktan sonra davalının bu kez gökdelenin otele dönüştürülmesini istediğini, davalının talimatı doğrultusunda otel ve rölöve projesi çizildiğini, yangın ve yürüyen merdiven ruhsatı gibi sözleşme dışı işlerin de müvekkilince yapılmasına rağmen anılan imalatların bedelinin de ödenmediğini, sayılan bu imalatların serbest piyasa rayicinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sözleşmeden kaynaklanan bakiye bedel için şimdilik 10.000,00 TL, tadilat projelerinin onayı için gerekli resim, vergi, harç masrafları için 1.000,00 TL, gökdelenin otele dönüştürülmesi için yeniden tadilat projesi çizimi vs. işler için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiş, 02.03.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşmeden kaynaklanan bakiye bedel alacağını 206.016,71 TL’ye, vergi, harç vs masraflarını 2.933,69 TL’ye ve otele dönüştürme için yapılan işlerin karşılığını 75.000,00 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşme ile üstlendiği edimleri gereği gibi yerine getirmediğini, davacının yangın algılama ve tadilat dışındaki projeleri hazırlayıp tasdike sunmadığını, bu işlerin müvekkilince yaptırılıp bedellerinin proje müelliflerine ödendiğini, davacının süresi içinde hiçbir edimini tam ve eksiksiz yerine getirmediğini, sadece mimari proje ve yangın projesini hazırlayarak gecikmeli olarak tasdik ettirdiğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemenin 16.04.2019 tarih 2019/96 E. ve 2019/190 K. sayılı kararı ile eser sözleşmesinden doğan alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, davacı tarafın 02.03.2015 tarihinde yaptığı ıslahta zamanaşımının gerçekleştiği, davalının süresinde zamanaşımı definde bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 10.000,00 TL sözleşmeden kalan bakiye alacak, 1.000,00 TL proje onay giderleri bakiyesi, 10.000,00 TL sözleşme dışı tadilat bedeli olmak üzere toplam 21.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiş, davacılar vekili kararı temyiz etmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 09.03.2021 tarih, 2019/3429 E. ve 2021/2209 K. sayılı kararıyla gerek 24.03.2008 tarihli sözleşme gereğince ödenmesi gereken bedelin gerekse daha sonra 05.04.2009 tarihli hazırlanan “Tutanak” başlıklı belge ile yine davacının yapması kararlaştırılan iş bedelinin hangi tarihte muaccel olduğu, davacının talep ettiği masrafların bu sözleşmeler nedeniyle yapılan masraflar olduğu anlaşıldığı taktirde yine bu sözleşmeye göre muaccel oldukları tarihler belirlenerek zamanaşımı yönünden her bir kalem yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapmak suretiyle bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile sözleşmenin projelerin çizimleri yönünden eser (istisna) ve ruhsat alınması işlemlerinin takibi bakımından vekalet sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacının bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 126 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 147 nci maddesinin beşinci ve altıncı fıkrası uyarınca 5 yıllık zamanaşımına tabi bulunduğu; 24.03.2008 tarihinde imzalanan sözleşme ve daha sonra istenen farklı tadilat projelerinin teslim tarihleri dikkat alındığında; sözleşmeden kalan alacak, onay/ruhsat işlemleri için yapılan vergi, harç v.s. masraflar alacağı ve yeni proje çizilmesi karşılığı doğan üç ayrı alacak türü yönünden açılan 21.07.2010 tarihli alacağın belirlenmesi ve tahsiline yönelen davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde kaldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; sözleşmenin ifa tarihinin mahkemece yanlış değerlendirildiğini, bu suretle zamanaşımı süresinin hatalı hesaplandığını, ıslah dilekçesine karşı süresinde ve usulüne uygun zamanaşımı definde bulunulduğunu, faiz başlangıç tarihinin yanılgılı değerlendirildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, istisna sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile sözleşme dışı proje bedeli ve vergi, resim, harç giderlerinin tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Kanun’un 126 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile 355 ve 286 ncı maddeleri
3. Değerlendirme
1.Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
2. Ancak, davacı tarafça kısmi dava olarak açılan işbu dava 02.03.2015 tarihinde ıslah edilmiş fakat mahkemece hükmedilen bedele dava tarihinden itibaren faiz işletilmiş olup söz konusu yanlışlık bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kabahatlar Kanunu’nun (5236 sayılı Kanun) geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeple
1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Davalı vekilinin faizin başlangıç tarihine ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde “dava tarihinden itibaren” ibaresinin çıkarılarak yerine “21.000,00 TL’lik kısmına dava tarihinden itibaren kalan bedele ıslah tarihi olan 02.03.2015 tarihinden itibaren” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.