YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/43519
KARAR NO : 2023/3580
KARAR TARİHİ : 03.05.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇLAR : Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet
Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 … maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 … maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.05.2013 tarihli ve 2011/431Esas, 2013/203 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 158 … maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ve 87.800,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 207 nci maddesi, 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
2. Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.05.2013 tarihli ve 2011/431Esas, 2013/203 Karar sayılı kararının sanıklar müdafileri tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesinin 27.06.2019 tarihli ve 2017/4013 Esas, 2019/7343 Karar sayılı kararı ile bilirkişi incelemesi yaptırılarak sanıkların elde ettiği haksız menfaat miktarının tespit edilmeden eksik inceleme sonucu hüküm kurulması, gerekçeli karar başlığında suç tarihinin yanlış gösterilmesi ve kabule göre de özel belgede sahtecilik suçu bakımından zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.
3. Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2019/451 Esas, 2021/240 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 158 … maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ve 2.900,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, özel belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Kanun’un 207 nci maddesi, 62 nci maddesi, 43 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına ancak 1412 sayılı Kanun’un 326 ncı maddesinin son fıkrası gereğince sanıkların kazanılmış hakları korunarak 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılan vekilinin temyiz isteği sanıklar hakkında takdiri indirim hükmünün uygulanmasına ve alt hadden uzaklaşarak ceza verilmemesine ilişkindir.
B. Sanık …’ın temyiz isteği üzerine atılı suçların yasal unsurlarının oluşmadığına, katılan kurumun herhangi bir zararının bulunmadığına ve mağdur …’ın bozma kararı sonrası alınan ifadesinde sanık …’ye ait iş yerinde çalıştığını ve ücret aldığını beyan ettiğine ilişkindir.
C. Sanık … müdafinin temyiz isteği müvekkilinin üzerine atılı suçların yasal unsurlarının oluşmadığına, katılan kurumun herhangi bir zararının bulunmadığına ve mağdur …’ın bozma kararı sonrası alınan ifadesinde sanık …’ye ait iş yerinde çalıştığını ve ücret aldığını beyan ettiğine ilişkindir.
D. Sanık … müdafiinin temyiz isteği müvekkilinin suç işleme kastının bulunmadığına, katılan kurumun herhangi bir zararının bulunmadığı hususunun bilirkişi raporuyla da sabit olduğuna, mağdur … dışında istihdamı geçerli sayılmayan kursiyerlerin kimler olduğu belirlenmeden eksik inceleme sonucu karar verildiğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1. Sanıklar … ve …’ın yetkilisi oldukları Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketinin, katılan … ile istihdam garantili iş gücü yetiştirme kursları açma konusunda eğitim hizmetleri sözleşmesi imzaladığı, yapılan sözleşmeye göre kurs sonunda yapılacak olan sınavda başarılı olan kursiyerlerin en az %50’sinin istihdam edilmesi ve bu hususun Türkiye İş Kurumuna en az 30 günlük ücret bordrosu ve hizmet döküm belgesi sunularak kanıtlanması gerektiği, aksi takdirde bloke edilmiş olan %10 tutarındaki sözleşme bedelinin katılan … tarafından Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketine ödenmeyeceği, bu kapsamda sanıkların bloke edilen %10 tutarındaki sözleşme bedelini almak amacıyla eylem ve fikir birliği içerisinde hareket ederek mağdur …’ın, mali müşavirlik yapan sanık …’nün yanında çalışmadığı ve ücret almadığı halde sigorta başlangıcını yaptıkları ve gerçek durumu yansıtmayan hizmet döküm belgesi ile maaş bordrosu düzenleyerek Türkiye İş Kurumuna sundukları iddia ve kabul olunmuştur.
2. Mağdur … bozma kararı öncesi alınan ifadesinde sanık …’ye ait iş yerinde işe başladığını, sigortasının yapıldığını, ancak ertesi gün işe gittiğinde sanık …’nün kendisine “rica üzerine işe alındığını ve maaş vermeyeceğini” söylediğini beyan etmesine rağmen bozma kararı sonrasında alınan ifadesinde sanık …’nün iş yerinde çalıştığını, bu süre içinde herhangi bir ücret almadığını ancak kendisi şehir dışındayken eşinin çalıştığı süre için sanık …’den para aldığını beyan etmiş ve sanıklar hakkındaki şikayetinden vazgeçmiştir.
3. Sanıklar … ve … savunmalarında mağdur …’ın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Türkiye İş Kurumu ile yapılan sözleşme gereği istihdam için gerekli olan sayının en az iki fazlası ile istihdam sağladıklarını, sorumluluklarını fazlasıyla yerine getirdiklerini beyan ederek üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmemişlerdir.
4. Sanık … savunmasında mağdur …’ın bir ay kadar iş yerinde staj yapmasına izin verdiğini, aynı gün sigortasını başlattığını ancak mağdurun bir kaç gün çalıştıktan sonra işe gelmediğini, bu durumu Merkomte Bilgisayar yetkililerine bildirdiğini, aradan 20-25 gün geçtikten sonra Merkomte Bilgisayar yetkililerinin mağdurun çalışmayacağını bildirmeleri üzerine sigorta çıkışını yaptığını beyan etmiştir.
5. 13.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca bloke edilen ücretin sanıklar … ve …’ın yetkilisi oldukları Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketine ödenmediği, söz konusu kurstan 29 kursiyerin mezun olduğu, sözleşme şartları uyarınca kursiyer sayısının %50’sinin yani 15 kursiyerin istihdamının sağlanması gerektiği, Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketi’nce ise mağdur …’ın da içinde bulunduğu toplam 17 kursiyerin istihdam edildiğinin bildirildiği, mağdur … dışında kalan 16 kursiyerin istihdamının sağlanması halinde Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketi’nin yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılacağından kurum zararının oluşmayacağı, 15 kursiyerden daha az sayıda kursiyerin istihdamının sağlanması halinde ise her bir kursiyer için 1.749,60 TL kurum zararı oluşacağı belirtilmiştir.
6. Mahkemece sanıkların kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarını işlediği kabul edilerek temyize konu mahkumiyet hükümleri kurulmuştur.
IV. GEREKÇE
A. Sanıklar Hakkında Özel Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden
1. Özel belgede sahtecilik suçu bakımından suç tarihinin; sanıklar … ve …’ın, suça konu belgeleri, katılan kuruma sundukları 25.06.2010 tarihi olduğu tespit edilmiştir.
2. Sanıkların yargılama konusu eylemleri için, 5237 sayılı Kanun’un 207 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü ve suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmiştir.
B. Sanıklar Hakkında Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden
Sanıklar … ve …’ın yetkilisi oldukları Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketi’nin vermiş olduğu kurstan 29 kursiyerin mezun olduğu, 10.09.2009 tarihli eğitim hizmetleri sözleşmesi uyarınca kursiyer sayısının %50’sinin yani 15 kursiyerin istihdamının sağlanması gerektiği, Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketi’nce ise mağdur …’ın da içinde bulunduğu toplam 17 kursiyerin istihdam edildiğinin katılan kuruma bildirildiği anlaşılmakla maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından Merkomte Bilgisayar Eğitim Danışmanlık Şirketi tarafından istihdam edildiği bildirilen ve mağdur … dışında kalan 16 kursiyerin istihdam yükümlülüğünün sağlanıp sağlanmadığı hususunun araştırılması, sözleşme şartları uyarınca 29 kursiyerin %50’sinin yani 15 kursiyerin istihdamının sağlandığını belirlenmesi halinde kurum zararının bulunmaması nedeniyle sanıkların üzerine atılı kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçunun unsurları itibarıyla oluşmayacağı, 15 kursiyerin istihdamının sağlanmadığının belirlenmesi halinde ise bloke edilen %10 tutarındaki sözleşme bedelinin katılan kurum tarafından ödenmediği hususu da göz önüne alınarak sanıkların eyleminin kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılığa teşebbüs suçunu oluşturup oluşturmayacağının karar yerinde tartışılması gerektiği gözetilmeden eksik inceleme sonucu sanıkların mahkumiyetine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
A. Sanıklar Hakkında Özel Belgede Sahtecilik Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2019/451 Esas, 2021/240 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekili, sanık … müdafiii, sanık … müdafii ve sanık …’ın temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 … maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,
B. Sanıklar Hakkında Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden
Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenle Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.04.2021 tarihli ve 2019/451 Esas, 2021/240 Karar sayılı kararırına yönelik katılan vekili, sanık … müdafiii, sanık … müdafii ve sanık …’ın temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 … maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına
TEVDİİNE,
03.05.2023 tarihinde karar verildi.