YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/136
KARAR NO : 2023/4419
KARAR TARİHİ : 24.05.2023

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 … maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 … maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
… 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/142 Esas, 2015/578 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında ayrı ayrı resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı … Ceza Kanunu’nun 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesi ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Sanık … … müdafinin temyizi; sanığın atılı suçu işlemediğine, teknik personelin gösterdiği yerden karot alımı yaptığına,hükmün bozulması gerektiğine,
2. Sanık … müdafinin temyizi; eksik araştırma ile hüküm kurulduğuna, işlemlerin sanık … tarafından yapılmış olduğuna, hükmün bozulması gerektiğine,
İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
1. … ilinde faaliyet gösteren Teknotest Beton Çelik Analiz Laboratuvarı isimli şirketin sahibi ve aynı zamanda laboratuvar denetçisi olan sanık … ile aynı iş yerinde şirket müdürü olarak çalışıp karot alım işi ile ilgilenen laboratuvar ve raporlama sürecindeki işlemleri de yapan sanık … …’ın … Anadolu Lisesi okul binası ve pansiyon binası temellerinden karot alınmadığı halde karot deney test raporu düzenlediklerini, … Ticaret Meslek Lisesine ait temelde iki adet temel kazısı yapıldığı ve bu kazılardan en fazla dört adet karot numunesi alınabilecekken on iki adet karot alınmış gibi göstererek karot deney test raporu düzenlediklerini, … Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi E ve D bloklarından herhangi bir karot alımı yapılmamasına rağmen karot deney test raporu düzenlediklerini, bu şekilde sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik suçunu işlediklerinden bahisle kamu davası açıldığı anlaşılmıştır.
2. Sanık …, şirketin ortağı laboratuvar müdürü olduğunu, sanık … tarafından karot alma işleminin gerçekleştirildiğini kendisinin sadece imza attığını savunmuş olduğu belirlenmiştir.
3. Sanık … …, soruşturma aşamasında numune alma işlemlerinden haberinin olmadığını belirtmiş olmasına rağmen mahkeme aşamasında laboratuvar yetkililerinin isteği üzerine karot aldığını ancak raporları kendisinin düzenlemediğini savunmuş olduğu belirlenmiştir.
4. 05.01.2015 tarihli Teknik İnceleme Raporu ile 07.01.2015 tarihli … İl Yapı Denetim Komisyonu Raporuna göre, Laboratuvar firmasının, … Anadolu Lisesi okul binası ve pansiyon binası temellerinden, … Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi E ve D bloklarından ve … Ticaret Meslek Lisesine ait temelden karot alımı yapılmadan veya eksik karot alımı yapılarak karot dayanımı test raporları düzenlendiğinin bildirilmiş olduğu görülmüştür.
5. Mahkemesince sanıklar hakkında resmi belgede sahtecilik suçunun sübut bulduğu kabul edilerek temyiz incelemesine konu mahkumiyet hükümleri kurulmuştur.

IV. GEREKÇE
1. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre, yapı denetim kuruluşunun ortak ve yöneticileri, mimar ve mühendisleri ile laboratuvar görevlilerinin bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapmaları gereken denetimi yapmadıkları halde yapmış gibi veya yapmalarına rağmen gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemeleri halinde … Ceza Kanununun resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılacağının belirtilmiş olması gözetilerek, … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/142 Esas, 2015/578 Karar sayılı kararında, sanıkların savunmaları, tanıkların beyanları ile dosya kapsamından sanıklara atılı suçun sübut bulduğu anlaşılmakla, hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.
2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanıklar müfadilerin yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

IV. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/142 Esas, 2015/578 Karar sayılı kararında sanıklar müdafileri tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanıklar müdafilerinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, Üye …’ın sanıkların eylemlerinin TCK 204/2 maddesi kapsamında kaldığı ve yargılama yapma görevinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğuna ilişkin karşı oyu ile oy çokluğuyla sair yönlerden oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.05.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Dairemizin 2021/136 Esas,2023/4419 Karar sayılı 24.05.2023 tarihli kararına ilişkin karşı oy:
Sayın çoğunluk ile aramızdaki görüş farklılığı; 4708 sayılı kanuna tabi Laboratuvar görevlilerinin “4708 sayılı kanun hükümleri çerçevesinde yapmaları gereken denetimi yapmadıkları hâlde yapmış gibi veya yapmalarına rağmen gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemeleri” hâlinde eylemlerinin 5237 sayılı TCK’nin 204/2 fıkrası kapsamında kalıp kalmadığı ve bununla bağlantılı olarak yargılama yapma görevinin Ağır Ceza Mahkemesine ait olup olmadığına ilişkindir.

Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçu 5237 sayılı TCK’nin 204/2 maddesinde “Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” şeklinde tanımlanmıştır
5237 sayılı TCK’nun 204/2. maddesinde düzenlenen “Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği” suçunun oluşması için sahte resmi belgeyi düzenleyen kamu görevlisinin belgeyi düzenlemeye yetkili olması, görevi sırasında ve kanuni yetkisine dayanarak bir belgeyi sahte olarak düzenlemesi ve düzenlenen belge ile kamu görevlisinin görevi arasında nedensellik bağının bulunması gerekmektedir. (11.CD-23.03.2016- 2014/14653-2016/265)
“Kamu görevlisi” kavramı, TCK’nın 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Kamu görevlisi deyiminden, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi” şeklinde tanımlanmış olup kamu görevlisini tespitteki yegane ölçü “kamusal faaliyet” icrasıdır. Burada istihdam ilişkisi atama, seçilme v.s önemli değildir. Memur kavramından daha geniş bir kavram kabul edilmiştir.
Kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Bu faaliyetin yürütülmesine katılan kişilerin maaş, ücret veya sair bir maddî karşılık alıp almamalarının, bu işi sürekli, süreli veya geçici olarak yapmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Bu bakımdan, örneğin mesleklerinin icrası bağlamında avukat veya noterin kamu görevlisi olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Keza kişi, bilirkişilik, tercümanlık ve tanıklık faaliyetinin icrası kapsamında bir kamu görevlisidir. (CGK-22.04.2021-2020/337-2021/162)
TCK’nin 204 . Maddesinin ikinci fıkrasında düzenleme, değiştirme ve kullanma seçimlik hareketlerinin yanı sıra dördüncü bir seçimlik hareket olarak “gerçeğe aykırı belge düzenleme” kavramı karşımıza çıkmaktadır.
Burada kamu görevlisi şahit olduğu ve gözlemlediği bir olayı gerçeğinden farklı şekilde belgelendirmekte ve gerçeğe aykırı belge düzenlemektedir. Yada huzurunda gerçekleşmeyen bir olayı gerçekleşmiş gibi yazmakta. İçerik sahteciliğinde belgeyi düzenleyenin kim olduğu bellidir ancak belgenin tevsik ettiği olay gerçek değildir.
Fikri sahtecilikte, belgeyi düzenleyen olarak görünen kişi ile düzenleyen kişi aynıdır ve belgede değişiklik de yapılmamıştır (başka deyişle belge sahihtir) ve fakat sahtecilik eylemi; belgenin özüyle, fikri yapısı ve içeriği ile (tespit ettiği olgu veya vakıanın gerçekliğiyle) ilgilidir.
Kanaatimizce; TCK’nin 204/2. maddesinde ‘gerçeğe aykırı belge düzenleme’ şeklinde tarif edilen içerik sahteciliği eylemine 204/1 ve 207/1 Maddelerinde yer verilmemiş olup, bu maddelerde yalnızca ‘belgeyi sahte olarak düzenleme, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme ve sahte olarak düzenlenen belgeyi kullanma” seçimlik hareketlerine yer verilerek maddi sahtecilik eylemleri düzenlenmiştir.
Öte yandan 4708 sayılı Kanunun 1. maddesine göre Laboratuvar : İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene, kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden ve Bakanlıktan izin almış tesis / tüzel kişi niteliğinde olduğu,
Laboratuvar görevlilerinin 4708 sayılı kanun hükümlerine göre yaptıkları denetim hizmetinin ise tıpkı yapı denetim kuruluşlarında olduğu gibi kamu hizmeti niteliğinde bulunduğu, bu nedenle de kanun koyucunun 4708 sayılı kanunun 9/2 maddesinde “Yapı denetim kuruluşunun ortak ve yöneticileri, mimar ve mühendisleri ile laboratuvar görevlileri bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapmaları gereken denetimi yapmadıkları hâlde yapmış gibi veya yapmalarına rağmen gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemeleri hâlinde … Ceza Kanununun resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır” düzenlemesine yer verdiği anlaşılmaktadır.
11.Ceza Dairesinin yerleşik içtihatlarında da 4708 Sayılı Kanun hükümlerine göre faaliyette bulunan yapı denetim kuruluşlarında görev yapan denetçi, mimar ve mühendisin bakanlık kontrolü altında iş gören bir kamu görevlisi olduğu ve sahtecilik fiillerinin TCK’nin 204/2 maddesi kapsamında kaldığının benimsendiği görülmektedir.
“Sanığın … Yapı Denetim… Ltd. Şti.nin ortağı olduğu, 5237 sayılı TCK’nin 6. maddesinde kamu görevlisinin kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi olarak tanımlandığı, 4708 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre yapı denetim kuruluşunun Bakanlık’tan izin belgesi ile faaliyette bulunabilen tüzel kişi niteliğinde olduğu, yapı denetim hizmetinin Bakanlık denetimine tabi olduğu ve anılan Kanun’un 1. maddesinin denetçi mimar ve mühendisin ilgili meslek odasına kayıtlı ve Bakanlıkça kendisine denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarı tanımladığı nazara alındığında, yapı denetim hizmetinin kamu hizmeti olduğu ve denetçi mimar ve mühendisin bakanlık kontrolü altında iş gören bir kamu görevlisi olduğu, bu itibarla sanığın üzerine atılı eylemin kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delillerin takdirinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla hüküm kurulması” şeklindedir. (11.CD-29.06.2021-2019/4442-2021/6062)
280 laboratuvar izin belge numarası ile 4708 sayılı kanun göre … ilinde faaliyette bulunan … Beton Çelik Analiz Laboratuvarının sahibi ve kontrolörü olan sanıkların; … Anadolu Lisesi okul binası ve pansiyon binası temellerinden karot alınmadığı halde karot deney test raporu düzenledikleri,… Ticaret Meslek Lisesine ait temelde iki adet temel kazısı yapıldığı ve bu kazılardan en fazla dört adet karot numunesi alınabilecekken on iki adet karot almadıkları halde alınmış gibi göstererek karot deney test rapordu düzenledikleri, … Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi E ve D bloklarından herhangi bir karot alımı yapılmamasına karşın da karot deney test raporu düzenledikleri iddia ve kabul edilen somut olayda;
Bakanlıktan izin alarak 4708 sayılı kanun göre laboratuvar hizmeti yürüten sanıkların faaliyetinin kamu hizmeti niteliğinde olduğu, sanıkların 4708 sayılı kanun hükümleri çerçevesinde yapmaları gereken denetimi yapmadıkları hâlde yapmış gibi ( karot almadıkları halde alınmış gibi) veya yapmalarına rağmen gerçeğe aykırı olarak belge (karot deney test raporu) düzenlemeleri eylemlerinin 5237 sayılı TCK’nin 204/2 fıkrası kapsamında kalacağı, yargılama yapma görevinin ise Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiği halde yargılamaya devamla mahkumiyet hükmü kuran … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin kararının bozulması gerektiği düşüncesi ile sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum. 24.05.2023