YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/14624
KARAR NO : 2023/340
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/743 E., 2021/829 K.
KARAR : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar … ile …’in Karaman’da kurulu Mazbut Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfı’nın gallesine müstehak vakıf evladı olduklarının tespiti istenmiştir.
2.Karaman 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.02.2019 tarihli ve 2018/455 Esas, 2019/61 Karar sayılı kararıyla;
davalı vekilinin yetki itirazı kabul edilerek mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ve görevli Konya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
II. CEVAP
Davalı … Genel Müdürlüğüne izafeten Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; açılan davada Konya Mahkemelerinin yetkili olduğu, vakfiyenin incelenmesi sonucu olarak vakfiyede belirlenen şartlara göre vakfın gallesinin bulunması halinde batın şartı da dikkate alınarak bu konuda karar verilmesi gerektiği, davacıların davalarını ispat etmeleri gerektiği, idarenin yasal hasım olması nedeni ile mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mazbut Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfının vakfiyesi ile aynı zamanda söz konusu vakfa karşı dava dışı kişilerin açtığı başka bir gallaye müstahak evlat olduğunun tesipiti davasına ilişkin Karaman 1. AHM nin 2010/42 Esas – 2012/133 Karar sayılı dava dosyası ve bu dosya içindeki bilirkişi raporları bir bütün olarak dosya değerlendirildiğinde vakfeden vakıf gelirlerini oğullarına, onların ölümünden sonra da onların oğullarına nesilden nesile bıraktığı, erkek evlat olmak dışında vakfiyede başkaca bir şart koşulmadığı, yalnız aynı soy çizgisinde üst soydan kimse var iken alt soydaki erkeğin pay alamayacağı yani baba sağ iken oğlu pay alamayacak ancak amcası sağ iken babası ölmüş erkeğin pay alacağı, eldeki davada davacılar yönünden bu şartların oluştuğu, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 14.05.2019 tarih 2018/1021 Esas- 2019/5006 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, bir vakfın evladı olunabilmesi için vakfın kurucusuna kadar soy bağının götürülmesi zorunlu olmayıp, daha önceden kesinleşmiş mahkeme kararı ile evlat olduğuna karar verilen kişilerle yöntemince kanbağı ilişkisinin kurulmasının yeterli görüldüğü, Uyap sistemi üzerinden dava dosyamıza getirtilen Karaman 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/144 Esas, 2009/172 Karar sayılı dava dosyası ile yine aynı mahkemenin 2010/42 Esas 2012/133 Karar sayılı dava dosyası ve Konya 2.Asliye Hukuk mahkemesinin 2019/92 Esas-2020/50 Karar sayılı dava dosyası ile dosyada mevcut nüfus kayıtları ve Karaman 1.Noterliğinin 26/03/2018 tarih 002719 yevmiye numaralı muris …’ın mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesi ve tüm dosya kapsamına göre; davacıların Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/144 Esas – 2009/172 Karar sayılı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen kararıyla vakıf evladı olduğu tespit edilen Karaman ili Merkez ilçesi Yeşildere Köyü cilt :150, aile sıra no:334 ve birey sıra no:27 de nüfusa kayıtlı olup 28/02/2018 tarihinde vefat eden …’ın (T.C.Kimlik no: 71779091360) erkek çocukları oldukları anlaşıldığından davanın kabulüne ve davacıların Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfının galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduklarının tespitine
karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı … Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davanın mazbut Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfına ait galleden pay almaya müstehak olduklarının tespiti için açıldığını, vakfiyede belirlenen şartlara göre ve vakfın gallesi bulunması halinde batın şartı da göz önünde bulundurularak vakfedilenle davacı arasındaki soybağının ispatlanmasının ve en önemlisi bu konuda uzman bir bilirkişiden rapor alınmasının gerektiğini, yerel mahkemenin dava konusu ile ilgili bilirkişi raporu almadan galleye müstehak vakıf evladı olduğuna karar vermesinin yasaya uygun olmadığını ve gerekçeli kararda Mazbut Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfının vakfiyesi ile aynı zamanda söz konusu vakfa karşı dava dışı kişilerin açtığı başka bir galleye müstehak evlat olduğunun tespiti dosyasına sunulan bilirkişi raporunu bu dosya için yeterli görmesinin hukuka aykırı olduğu açıklanarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mazbut Mirahor Mehmet Bey Bin Yusuf Vakfının vakfiyesi ile aynı zamanda söz konusu vakfa karşı dava dışı kişilerin (davacıların akrabalaları) açtığı başka bir gallaye müstahak evlat olduğunun tesipiti davasına ilişkin Karaman 1. AHM nin 2010/42 esas 2012/133 karar sayılı dosyası ve davacıların babalarının gallaye müstahak evlat olduğunun tespitine ilişkin Karaman 1. AHM nin 2006/144 esas 2009/172 karar sayılı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş ilamındaki kabul bir bütün olarak değerlendirildiğinde; vakfedenin, vakıf gelirlerini oğullarına, onların ölümünden sonrada onların oğullarına nesilden nesile bıraktığı, erkek evlat olmak dışında vakfiyede başkaca bir şart koşulmadığı, yalnız aynı soy çizgisinde üst soydan kimse var iken alt soydaki erkeğin pay alamayacağı, yani baba sağ iken oğlunun pay alamayacağı, ancak amcası sağ iken babası ölmüş erkeğin pay alabileceği, eldeki davada davacılar yönünden vakfiyedeki şartların oluştuğu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olması yerinde olduğu gerekçesi ile davalı … Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir .
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı … Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde, bu tür davaların niteliği gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmadan karar verilemeyeceği açıklanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun (5737 sayılı Kanun) 3 ve 6 ıncı maddeleri, Vakıflar Yönetmeliğinin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı … Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR :
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
59,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 120,60 TL’nin temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.