YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1310
KARAR NO : 2023/3660
KARAR TARİHİ : 04.04.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvikten faydalandırılması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
Kararın davalı … tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı … Başkanlığının istinaf isteminin esastan kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın esastan reddine dair, karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kendisinin özel nitelikli iş yeri olduğunu ve 29.05.2018 tarih-5007845 sayılı dilekçe ile bu kapsamda aktif ve pasif tüm işyeri dosyalarından 5510 sayılı Kanun’un 81 incimaddesi 1 fıkrasının (ı) bendi gereği aynı kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler için öngörülen 5 puanlık prim teşvikinden Ekim/2008 döneminden bu yana yararlandırılmayı ve bu tarihe kadar davalı kuruma bu kapsamda yapılmış yersiz ödemelerin iadesi talep edildiğini fakat, davalı kurum tarafından yapılan müracaata cevap verilmediğini, bu nedenle *5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesi 1 inci fıkrasının (ı) bendinde düzenlenen beş (5) puanlık prim indiriminden/prim teşvikinden yararlanması gerektiğinin tespitine, Beş (5) puanlık prim indiriminden/prim teşvikinden yararlanma hakkının 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olduğunun tespitine, davacı şirket tarafından, 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesi 1 inci fıkrasının (ı) bendi kapsamında yapılmış yersiz ödemelerin 5510 sayılı Kanun’un Ek 17 nci maddesi gereği yasal faizleri ile birlikte iadesinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 01.03.2011 tarihinden itibaren 5335 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen gene! bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurutan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumlan,bütçeden yardım atan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurut ve kuruluşları, kamu İktisadı teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ife müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50‘sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıkların 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde yer alan beş puanlık indirimden yararlanmasına İmkan bulunmadığı^eklinde talimat verildiğini.gelen talimat doğrultusunda da davacı tarafa 04.10.2018 tarihli yazı ile 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan beş puanlık indirimden yararlanmasının mümkün olmadığını, davalı Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğu, davacının mevzuata aykırı talebinin ve davanın reddi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı şirketin aktif ve pasif tüm işyeri dosyalarından
1-5510 sayılı kanunun 81 inci maddesi 1 inci fıkrasının ı bendinde düzenlenen 5 puanlık prim indiriminden/prim teşvikinden yararlanması gerektiğinin tespitine,
2-Beş (5) puanlık prim indiriminden/prim teşvikinden yararlanma hakkının 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olduğunun tespitine,
3-Davacı şirket tarafından yapılan 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesi 1 inci fıkrasının ı bendi kapsamında yapılmış ödemelerin 5510 sayılı Kanun’un ek 17 nci maddesi gereği yasal faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davalı Kurum vekili, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin ortaklık yapısı ve faaliyet konusu bir arada değerlendirildiğinde, prim teşvikinden faydalanma noktasında özel sektör işvereni sıfatını taşımayacağı açık olmakla ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararında bir isabet bulunmadığı gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Aydın 1. İş Mahkemesi’nden verilen 15.09.2020 tarih, 2018/184 Esas ve 2020/183 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına ve davacının davasının reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyizinde kendisinin de özel hukuk tüzel kişiliğinin bulunduğunu, davalı Kurumca 5335 sayılı Kanun kapsamında sermayesinini yarısından fazlası kamuya ait olması nedeniyle anılan teşvikten faydalandırılmamasına dair yaptığı işlemin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirketin 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesinin (ı) bendinde yer alan teşvikten faydalandırılması gerekip gerekmediğine ve Kurumca yapılan işlemin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 81 inci maddesi ile birlikte 5335 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.