YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/8031
KARAR NO : 2023/705
KARAR TARİHİ : 08.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte imzaya, borca, faize itiraz ve kambiyo vasfına yönelik şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin reddine karar verilmiştir.
Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve takibin iptaline karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Borçlu şirket İcra Mahkemesine başvurusunda; çekteki imzanın şirkete ait olmadığını, münferiden boş bir alana atıldığını, borcun tamamına itiraz ettiklerini, çekin süresinde ibraz edilmediğini, iki adet ibraz mevcut olduğundan kambiyo vasfında olmadığını, faiz oranının fahiş olduğunu, işlemiş ve işleyecek faiz miktarına itiraz ettiklerini, takipte hangi tarihler arasında faiz hesaplandığının belirtilmediğini, TTK’nın 701/4 maddesine göre muhatabın kambiyo takibi yapamayacağını, çekte lehtarın ünvanının tam olarak yazılmadığını, ciro silsilesinin kopuk olduğunu, komisyon tazminatı istenemeyeceğini ileri sürerek takibin tedbiren geçici olarak durdurulmasına ve iptaline, lehine %20 oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı, borçlu şirket yetkilisi …’in aynı çek ile ilgili Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’na 2021/31026 soruşturma numarası ile yaptığı şikayetteki ifadesinde çekin kendi eli ürünü olduğunu ikrar ettiğini, çekin sürede ibraz edildiğini, itirazın ve şikayetin reddi ile borçlunun takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına ve %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. Gerekçe ve Sonuç
03.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda çekin ön yüzünde keşideci adına atılı bulunan imzanın borçlu şirket yetkilisi …’in eli ürünü olduğunun tespit edildiği, çekin süresi içerisinde ibraz edildiği, sonraki ibrazın banka sorumluluk bedelinin tahsili için gerçekleştirildiği, çekte lehtar unvanı her ne kadar “… Elektrik A.Ş” şeklinde yazılmış ise de ciro kısmında unvanının açıkça yazılı olduğu, çekte herhangi kayıt ve şartın bulunmadığı, çekin zorunlu unsurlarının tam olduğu ve alacaklının takip hakkının bulunduğu, faiz oranına ve faize itiraz edilmiş ise de 28.06.2021 tarihli ön inceleme tahkikat zaptının 9 nolu ara kararı uyarınca kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmadığından dosyanın bilirkişiye tevdii edilemediği, işletilecek faize ilişkin faiz oranının usul ve yasaya uygun olduğu, borcun ödendiğinin yazılı delil ile ispatlanamadığı gerekçesi ile imzaya, borca, faize itirazın ve şikayetin reddine, yargılama aşamasında takip durdurulmadığından borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmolunmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Borçlu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve istemin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı
C.1.Gerekçe ve Sonuç
Takibin dayanağı 30.04.2021 keşide tarihli çekin, muhatap bankaya 01.06.2021 tarihinde ibraz edildiği, TTK’nın 796/1 maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerle ödeme yerinin (muhatap bankanın bulunduğu yerin) aynı olması halinde ibraz süresinin 10 gün olduğu, bu durumda çekin yasal süre geçtikten sonra ibraz edildiği anlaşıldığından kambiyo vasfında olmadığı gerekçesi ile borçlunun diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin mahkeme kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Alacaklı; 30.04.2021 tarihinde yayımlanan 7318 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 7226 sayılı Kanuna Geçici 3. maddenin eklendiğini, Geçici 3. maddenin 1/a bendine göre ibraz süresinin son günü 30.04.2021 ila 31.05.2021(bu tarihler dahil) tarihleri arasına isabet eden çeklerin bu tarihler arasında ibraz edilemeyeceğini, takibe konu çekin keşide tarihi 30.04.2021 olduğundan 01.06.2021 tarihinden önce ibrazının mümkün olmadığını, çekin 01.06.2021 tarihinde ibraz edilerek karşılıksız olduğunun çek arka yüzüne şerh edildiğini, bu madde hükmünün gözardı edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takipte imzaya, borca, faize itiraz ve kambiyo vasfına yönelik şikayete ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
TTK’nın 796/1 maddesi, 7226 sayılı Kanun’un Geçici 3. maddesi.
3. Değerlendirme
COVİD-19 hastalığının, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11.03.2020 tarihinde Pandemi olarak ilan edilmesinin ardından, ülkemizde buna ilişkin ilk yargısal tedbir, duruşma ve keşiflere ilişkin olarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliği tarafından 13.03.2020 tarihinde alınmış, bunu takiben 22.03.2020 tarihinde, İİK’nın 330. maddesine dayanılarak, İcra ve İflas Takiplerinin Durdurulması Hakkında 2279 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanmıştır. Buna göre; COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla alınan tedbirler kapsamında Karar’ın yürürlüğe girdiği tarihten (yayım tarihi olan 22.03.2020’de) 30.04.2020 tarihine kadar, nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere, yurt genelinde yürütülmekte olan tüm icra ve iflas takiplerinin durdurulmasına ve bu çerçevede taraf ve takip işlemlerinin yapılmamasına, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınmamasına ve ihtiyati haciz kararlarının icra ve infaz edilmemesine karar verilmiştir. Pandemi sürecinde yargısal tedbirlere ilişkin yapılan en kapsamlı düzenleme ise 25.03.2020 tarihinde kabul edilerek 26.03.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7226 sayılı Kanun’un Geçici maddeleri olup söz konusu Kanun’un Geçici 3. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
“Covid 19 salgın hastalığıyla mücadele kapsamında ülke genelinde uygulanan kısıtlamalar dikkate alınarak hak kayıplarının önlenmesi amacıyla;
a) İbraz süresinin son günü 30.04.2021 ila 31.05.2021 (bu tarihler dahil) tarihleri arasına isabet eden çekler, bu tarihler arasında ibraz edilemez; 01.06.2021 tarihinden sonra, kalan ibraz süresi içinde ibraz edilebilir.
b) 30.04.2021 ila 31.05.2021 (bu tarihler dahil) tarihleri arasında vadesi gelen kambiyo senedine dayalı alacaklar hakkında, bu tarihler arasında icra ve iflas takibi başlatılamaz, ihtiyati haciz kararı verilemez ve başlamış olan takipler durur.
c) 10.01.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamına giren kamu idarelerinin kamu hukukundan veya özel hukuktan doğan alacakları hakkında 30.04.2021 ila 31.05.2021 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında icra ve iflas takibi başlatılamaz.”
Somut olayda, takibe konu çekin keşide tarihi 30.04.2021 olup, yukarıdaki yasal düzenlemeye göre yasal süresinde olacak şekilde 01.06.2021 tarihinde ibraz edilmiştir.
O halde; Bölge Adliye Mahkemesince, borçlunun istinaf nedenleri incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup kararın bozulması cihetine gidilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.