YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3502
KARAR NO : 2023/4276
KARAR TARİHİ : 13.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.12.1991 tarihinde 4/c kapsamında sigortalı olduğunu ve toplam 3510 gününün olduğunu, davacının 4/c ve 4/a kapsamındaki hizmetlerinin yaşlılık aylığı bağlanmaya yetmesi nedeniyle 10.12.2021 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu ancak topluluk sigortasından dolayı 97.608,14 TL borcu olduğu gerekçesi ile aylığının bağlanmadığını, 23.02.2022 tarihinde borcun zamanaşımına uğradığını ve birleştirme talebinin olmadığını belirtmiş ise de davalı kurumca talebinin reddedildiğini, 4/c ve 4/a kapsamında toplam 7898 günlük hizmetinin bulunduğunu ve 10.12.2021 tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığını belirterek topluluk sigortası hizmeti birleştirilmeksizin 4/c ve 4/a hizmetleriyle 10.12.2021 tarihli tahsis talebine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 10.12.2021 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu ve topluluk sigortasına tabi 97.608,14 TL borcunun olduğunu borcunun ödenmemesi nedeniyle talebinin reddedildiğini, davacının haksız olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; davacı vekili dilekçesi ile müvekkilinin topluluk sigortası hizmeti birleştirmeksizin 4/c … Sandığı Hizmeti ile 4/a Hizmet akdi kapsamında geçen hizmetleri gözetilerek 10.12.2021 tarihli tahsis talebine istinaden 506 sayılı Kanun’un 81/b-e bendine göre takip eden ay başı 01.01.2022 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davacının kurumdan 4/1-b ve 4/1-a sicil dosyaları celp olunduğu, taraflar arasındaki ihtilafın davacının topluluk sigortasına tabi olduğu 15.09.2001 – 30.09.2008 tarihleri arası dönemde ödemediği ve toplam 94.053,49 TL tutarına ulaşan primleri ödemeden mevcut hizmetleri gözetilerek yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamayacağı noktasında toplanmakta olup, davacının ödenmeyen topluluk sigortası primlerinin 506 sayılı Kanun kapsamında bulunan ve 15.09.2001 – 30.09.2008 dönemini kapsadığı, bu dönemin 4/a hizmetine dahil edilmediği, davacının 15.09.2001 – 30.09.2008 dönemine ilişkin borcunun, 506 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi gereğince avukatlar için … Barosu ile Sosyal Sigortalar Kurumu arasında yapılan sözleşme kapsamındaki topluluk sigortasından kaynaklandığı anlaşılmış, davacının 5434 sayılı Kanun kapsamında 15.12.1991 – 14.09.2001 tarihleri arasında 3510 gün, keza 11.05.2009 – 11.12.2021 tarihleri arasında 4/a kapsamında 4388 gün olmak üzere toplam 7898 gün hizmetinin bulunduğu, bu dönemde davacının herhangi bir ödeme yapmadığı, buna mukabil davacıya da herhangi bir hizmet verilmediği tespit edilmiştir.
506 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinde yer alan düzenleme, aynı Kanun’un 85 inci maddesinde yer alan isteği bağlı sigortalılığın bir benzeri olup, zorunlu sigortalılık söz konusu olmadığı gibi, Kanun’un 2 nci maddesindeki sigortalılık tanımında belirtildiği gibi, davacının “bir hizmet akdine dayanılarak çalışan kişi” durumunda olmadığı bu nedenle 2001-2008 dönemine ilişkin primi ödemeye ve karşılığında hizmete zorlanamayacağı kanaatine varılmıştır. Davacının sigorta başlangıç tarihi 15.12.1991 olup, son 7 yıllık çalışmasının 4/1-a kapsamında olduğu, 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için sigortalılık başlangıç tarihi gözetildiğinde 48 yaşını doldurması ve 5525 günlük prim gün sayısının olması yeterli bulunmaktadır. 09.12.1973 doğumlu olan davacı, tahsis talebinde bulunduğu, 10.12.2021 tarihi itibariyle 48 yaşını doldurmuş olup, 4/c ve 4/a hizmetlerinin toplamı 7898 gündür. Davacının 506 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesine göre topluluk sigortasına tabi olduğu ve hiç prim ödemediği 15.09.2001-30.09.2008 dönemine kendisine bu dönemde hizmet verilmediği gibi, 506 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesine göre, barolar ve noter odaları ile dernekler arasında yapılan sözleşme gereğince sigortalı sayıldığı, dolayısıyla bir hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalığının söz konusu olmadığından bahse konu dönemde sigortalı sayılmaya zorlanamayacağı, davacının 10.12.2021 tarihi itibariyle, 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesinin B/e fıkrasına göre 48 yaşını doldurmak ve 5225 prim gün sayısı olmak koşulu ile yaşlılık aylığına hak kazanacağı, davacının her iki koşulu da sağladığı anlaşılmakla 10.12.2021 tarihli tahsis talebine istinaden takip eden ay başı 01.01.2022 tarihi itibariyle yaşlılık aylığının bağlanması gerektiği” gerekçelerine dayalı olarak “Davanın kabülune,
Davacının topluluk sigortası hizmeti birleştirmeksizin 4/c … Sandığı Hizmeti ile 4/a Hizmet akdi kapsamında geçen hizmetleri gözetilerek 10.12.2021 tarihli tahsis talebine istinaden 506 sayılı Kanun’un 81/b-e bendine göre takip eden ay başı 01.01.2022 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aksine 08.02.2022 tarih E-78834159-205.02.01-39825313 sayılı kurum işleminin iptaline,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının yaşlılık aylığı bağlanması için tahsis talebinde bulunduğu, kurumca Topluluk Sigortası borcu olduğu için tahsis talebinin reddine karar verildiğini, kurum işleminin yerinde olduğunu, davacının vergi mükellefiyeti halen devam ettiği için yaşlılık aylığına hak kazanamadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı … vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.