YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/11562
KARAR NO : 2023/1293
KARAR TARİHİ : 01.03.2023
BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar dairemize elektronik olarak gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
2.3.2005 tarih ve 5311 sayılı Kanunun 25.maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 364/2.maddesine göre, temyiz yoluna başvurma ve incelemesi, Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre yapılır. 6100 Sayılı HMK’nun 361/1. maddesi uyarınca ise, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
Temyiz tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Vekilin azli ve istifasının şekli” başlıklı 81. madde hükmü de aynen; “Vekilin azli veya istifasının, mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade edebilmesi için, bu konudaki beyanın dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi ve gerektiğinde ilgilisine yapılacak tebligat giderinin de peşin olarak ödenmesi zorunludur” şeklindedir.
Borçlunun sair sebeplerle ihalenin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, Şanlıurfa 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 26/02/2021 tarih ve 2020/460 E., 2021/118 K. sayılı kararı ile davanın reddine, ihale bedelinin %10’u oranında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına karar verildiği, hükme karşı borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması neticesinde, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin 28/10/2021 tarih ve 2021/800 E. – 2302 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında ihalenin feshi talebinin reddine, ihale bedelinin %10’u oranında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına karar verildiği, iş bu kararın borçlu tarafça temyizi üzerine Dairemizin 25/02/2022 tarih ve 2022/582 E. – 2022/2405 K. sayılı kararı ile temyiz talebinin süre aşımından reddine karar verildiği, bu kez borçlu tarafından, temyiz talebinin süresinde olduğu, maddi hata yapıldığı gerekçesiyle maddi hatanın düzeltilmesi isteminde bulunulduğu görülmektedir.
Dosyanın yeniden yapılan incelemesinde;
1- Henüz bölge adliye mahkemesi kararı tebliğ edilmeden borçlu vekili Av. … ’nın UYAP kanalı ile gönderdiği 29/03/2021 tarihli dilekçesi ile vekillikten istifa ettiğini bildirdiği ancak dilekçe ekinde 26/03/2021 tarihli azilnamenin mahkeme dosyasına sunulduğu,
Bölge Adliye Mahkemesi kararının azledilen borçlu vekiline 14/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun diğer vekili olan Av. … ’ın 25/11/2021 tarihli dilekçesi üzerine, bölge adliye mahkemesi kararının borçlunun diğer vekili olan Av. … ’a 30/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, adı geçen vekil tarafından 14/12/2021 tarihinde temyiz başvurusunda bulunduğu, azledilen vekile tebligat çıkarılamayacağı, Av. …’ya yapılan tebliğin yok hükmünde olduğu dikkate alındığında Av. … ’a yapılan tebliği üzerine adı geçen vekil tarafından sunulan temyiz dilekçesinin yasal sürede olduğu anlaşılmakla, temyiz dilekçesinin reddine dair kararın maddi hataya dayalı olduğu gözetilerek borçlu tarafın maddi hatanın düzeltilmesi isteminin kabulü ile Dairemizin 25/02/2022 tarih ve 2022/582 E. – 2022/2405 K. sayılı temyiz dilekçesinin süre aşımı nedeniyle reddine dair kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verildi.
2-Borçlunun temyiz isteminin incelenmesinde;
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, borçlunun ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Borçlu aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede;
İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 27 .maddesi ile eklenen fıkra ile;
“İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder.” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi; “134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir.” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlu aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı göz önünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10’u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nefaset ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ:
Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin 28/10/2021 tarih ve 2021/800 E. 2021/2302 K. sayılı kararının, hüküm fıkrasının “4” numaralı bendinde yer alan “%10’u oranında (144.500,00 TL)” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “%5’i oranında” ibaresinin yazılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.