YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/7302
KARAR NO : 2023/1286
KARAR TARİHİ : 17.04.2023
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 09.07.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; “müvekkilinin 04.11.2016 tarihinde gözaltına alındığını 08.11.2016 tarihinde yapılan sorgusunda davacının Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Düzenleme Yönetme Bunların Hareketlerine Katılma suçundan dolayı hakkında imza atmak suretiyle adli kontrol uygulanmasına karar verilerek serbest bırakıldığını, karara yapılan itirazın reddedildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiğini, hükmün kesinleştiğini belirterek haksız koruma tedbiri nedeniyle 50.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın haksız yakalama tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini ” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 10.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ” davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 17. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.01.2019 tarihli ve 2018/358 Esas, 2019/12 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04/07/2019 tarihli 2019/1213 Esas 2019/2341 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ile davalı vekilinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 17.10.2021 tarihli tebliğname ile eksik manevi tazminat hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulması görüşüyle Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının düşük olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince; Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Düzenleme Yönetme Bunların Hareketlerine Katılma Ohal Kanuna Muhalefet suçundan sanık 04.11.2016 – 08.11.2016 tarihleri arasında gözaltında kalmış, sanık hakkında … 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/260 Esas 2018/218 Karar sayılı dosyasında 10.04.2018 tarihinde sanığın üzerine atılı bu suçtan beraatine karar verilmiştir. Beraat kararı 31.05.2018 tarihinde kesinleşmiş ve davacı 4 gün gözaltında kalmış olup, bu gözaltında kaldığı süreler başka bir mahkumiyetinden mahsup edilmemiştir. Mahkememizce davacının maddi zararları yönünden bilirkişi incilemesi yaptırılmış olup, davacı tarafından gelirine ilişkin herhangi bir delil ibraz edilmediğinden asgari ücrete göre hesaplama yapılarak bilirkişi raporunda sanığın 173,47 TL gelir kaybına uğradığını belirtmiştir. Bu suretle bilirkişi raporuna uygun olarak davacının talebi kısmen kabulü ile 173,47 TL maddi tazminat ile 300,00 TL manevi tazminatın 04.11.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Bölge Adliye Mahkemesince; Mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunda bulunan davalı ve davacı vekillerinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi ve CMK’nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/260 Esas 2018/218 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Düzenleme Yönetme Bunların Hareketlerine Katılma Ohal Kanuna Muhalefet suçundan 04.11.2016 tarihinde yakalanarak gözaltına alındığı, 08.11.2016 tarihinde yapılan sorgusunda davacının Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Düzenleme Yönetme Bunların Hareketlerine Katılma suçundan dolayı hakkında imza atmak suretiyle adli kontrol uygulanmasına karar verilerek serbest bırakıldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 31.05.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden
1. Davacının maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Gözaltında kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
2. Davacının manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltı süresi, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiş olup, açıklanan nedenle tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04/07/2019 tarihli 2019/1213 Esas 2019/2341 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 17. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
17.04.2023 tarihinde karar verildi.