YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/9053
KARAR NO : 2023/4479
KARAR TARİHİ : 03.07.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : …. Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Kambiyo senetlerine mahsus yolla takipte borçlu takibin kesinleşmesinden takip sonraki zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemli asıl dava ve taşkın haciz şikayeti, hacizlerin ve yakalama şerhlerinin kaldırılması, 89/1., 89/2., ve 89/3. haciz ihbarnamelerinin usulune uygun tebliğ edilmediği, takip kesinleştikten sonraki zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemli birleşen dava dosyalarındaki şikayetler sebebiyle yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince; asıl davada; davanın kabulü ile … İcra Müdürlüğünün 2014/679 Esas sayılı dosyasında takip borçlusu …Tarım Ürünleri ve Taş. Tic. Ltd. Şti. açısından icranın geri bırakılmasına; birleşen 2019/197 Esas sayılı dosyasında; davacı haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti. açısından davanın reddine, birleşen 2019/198 Esas sayılı dosyasında, şikayetçi… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti’nin şikayetinin kısmen kabulü ile şikayetçiye tebliğ olunan haciz ihbarnamelerindeki alacak tutarlarının 152.919,33 TL olarak düzeltilmesine, şikayetçinin usulsüz tebligat şikayeti yönünden şikayetinin reddine, birleşen 2019/204 Esas sayılı dosyasında; taşkın haciz şikayetinin kabulü ile haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti’nin dosyadaki mevcut teminat mektubu dışındaki menkul ve gayrimenkulleri üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kararın davalılar ve birleşen dosya davacısı tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı alacaklılar ve birleşen dosya davacısı tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl davada; davacı … Taş. Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; davacı borçlu hakkında başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte, 19.12.2013 tarihinde 1 yıllık süre içerisinde işlem yapılmaması üzerine dosyanın takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırıldığını, dosyanın 26.02.2014 tarihinde yenilenerek 2014/679 Esas numarasını aldığını, dosyanın defaatle 6 aydan uzun süre işlemsiz kaldığından bahisle zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2019/197 Esas sayılı dosyasında davacı… Tarım Gıda Nak. İnş. Kon. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; … İcra Müdürlüğünün 2014/679 Esas sayılı dosyasında davacı şirket üzerine kayıtlı tüm banka hesaplarına, taşınmazına ve araçları üzerine haciz koyularak taşkın haciz uygulandığını, takip dosyasının zamanaşımına uğradığından bahisle, hacizlerin ve yakalama şerhlerinin kaldırılarak yakalanan araçların teslimine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2019/198 Esas sayılı dosyasında davacı… Tarım Gıda Nak. İnş. Kon. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; … İcra Müdürlüğünün 2014/679 Esas sayılı dosyasında konulan hacizlerin usulsüz olduğunu, dosyada davacı şirkete gönderilen 89/1., 89/2. ve 89/3. haciz ihbarnamelerinin tebliğ işleminin usulsüz olduğundan bahisle, usulsüz yapılan tebligatların iptaline, davacıya ait menkul, gayrimenkul ve banka hesaplarına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen 2019/204 Esas sayılı dosyasında… Tarım Gıda Nak. İnş. Kon. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; hacizli araçların üzerindeki yakalama şerhlerinin ve taşkın hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı alacaklılar vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyasında yasal süreler dahilinde işlem yapıldığından zamanaşımının gerçekleşmediğini, birleşen dosya davacısının takip dosyasında asıl borçlu sıfatını taşımadığından İİK’nın 33/a maddesi uyarınca borçlu adına ve namına zamanaşımı itirazında bulunamayacağından bahisle, asıl davanın ve birleşen davaların reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 19.12.2013 tarihinde İİK’nın 78/2 maddesi gereğince dosyanın takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği, 26.02.2014 tarihli takibin yenilenmesi ve borçluya yenileme emri tebliğine dair karara kadar dosyada icrai işlem yapılmadığı, borçlu …Tar. Ür. ve Taş. Tic. Ltd. Şti aleyhine 6 aylık zamanaşımı süresi içinde takibi ilerletmeye yönelik talepte bulunulmadığından TTK’nın 726. maddesi gereğince 6 aylık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla, asıl davada; davanın kabulü ile … İcra Müdürlüğünün 2014/679 Esas sayılı dosyasında takip borçlusu …Tarım Ürünleri ve Taş. Tic. Ltd. Şti açısından icranın geri bırakılmasına, davacı 89 borçlusu… Tarım Gıda Nakliyat İnş. Turz. Ltd. Şti’nin … İcra Müdürlüğünün 2014/679 Esas sayılı takip dosyasında, haciz ihbarnameleri gönderilmesi neticesinde ihbarnamelerde belirtilen borç zimmetinde sayılan taraf olmakla takibin taraflarından olmadığı, davacının İİK’nın 89. maddesi kapsamında şikayet hakkı olmakla birlikte takip dayanağı çeklerin zamanaşımına uğradığından bahisle icranın geri bırakılmasını talep etme hakkının da bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemenin birleşen 2019/197 Esas sayılı dosyasında; davacı haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti. açısından davanın reddine, 2. haciz ihbarnamesi ve 3. haciz ihbarnamesinde alacak tutarı 186.373,31 TL olarak yazılmış ise de 1. haciz ihbarnamesinin düzenlendiği 01.02.2019 tarihi itibariyle dosya borcunun 152.919,33 TL olduğu, bu durumda haciz ihbarnamelerinin kül olarak iptal olunmasa da haciz ihbarnamesinin düzenlendiği tarihteki dosya alacak miktarı nazara alınarak düzeltileceği anlaşılmakla, mahkemenin birleşen 2019/198 Esas sayılı dosyasında, şikayetçi… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti’nin şikayetinin kısmen kabulü ile şikayetçiye tebliğ olunan haciz ihbarnamelerindeki alacak tutarlarının 152.919,33 TL olarak düzeltilmesine, ayrıca şikayetçi 89 borçlusu tarafından haciz ihbarnamelerinin tebliğ işlemlerinin usulsüz olduğu iddia olunmuş ise de; şikayetçi 89 borçlusunun haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihleri itibariyle Ticaret Sicilde kayıtlı adresine Tebligat Kanunu’nun 10. maddesi gereğince çıkarılan 1. haciz ihbarnamesinin iade döndüğü, borçlunun Ticaret Sicilde kayıtlı aynı adresine, Tebligat Kanunu’nun 35/4. maddesi gereğince tebliğe çıkarılan 1. Haciz ihbarnamesinin 18.02.2019 tarihinde, aynı adrese Tebligat Kanunu’nun 35/4. maddesi gereğince tebliğe çıkarılan 2. haciz ihbarnamesinin 30.03.2019 tarihinde ve aynı adrese Tebligat Kanunu’nun 35/4. maddesi gereğince tebliğe çıkarılan 3. haciz ihbarnamesinin ise 19.04.2019 tarihinde, Tebligat Kanunu 35/4 ve Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 57/4 maddesine uygun olarak tebliğ olunduğu anlaşılmakla, mahkemenin birleşen 2019/198 Esas sayılı dosyasında şikayetçi… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti’nin usulsüz tebligat şikayeti yönünden şikayetinin reddine, şikayetçi 89 borçlusu tarafından yükümlü olduğu borcu karşılar nitelikte … Antalya Şubesine ait teminat mektubunun sunulduğu, teminat mektubunda yazılı tutarın dosya borcunu karşılar nitelikte olduğu, bu nedenle teminat mektubu dışındaki hacizlerin taşkın hale geldiği anlaşılmakla, mahkemenin birleşen 2019/204 Esas sayılı dosyasında; taşkın haciz şikayetinin kabulü ile haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Konf. Turz. San. Ltd. Şti’nin dosyadaki mevcut teminat mektubu dışındaki menkul ve gayrimenkulleri üzerine koyulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklılar vekili ve birleşen dosya davacısı vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı alacaklılar vekili tarafından kısa karara karşı süresinde istinaf dilekçesi sunulduğu görülmekle; gerekçeli mahkeme kararının tarafa 21.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla davacı tarafça istinaf dilekçesinin aynı esas numaralı başka bir mahkemeye 28.07.2021 tarihinde hatalı bir şekilde istinaf başvuru dilekçesi olarak gönderilmiş olup mahkemesince istinaf başvuru dilekçesinin iş bu dosyadaki İlk Derece Mahkemesine 18.08.2021 tarihinde iade edildiği görülmekle; aynı tarih itibariyle dilekçenin dosyaya kaydı yapılmıştır.
Birleşen dosya davacısı vekili tarafından istinaf başvuru dilekçesinde; asıl borçlu açısından zamanaşımı yönünden şikayetin kabulü ile bu durumda 89 borçlusunun da etkileneceğinin açık olduğunu, şikayetçiye yapılan tebligatların usulsüz olduğunu beyanla usulsüz tebligat şikayetinin reddi yönünde verilen kararın kaldırılması istenmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı taraf vekili tarafından 05.07.2021 tarihinde süresinde süre tutum dilekçesi verildiği, gerekçeli kararın davalı tarafa 21.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği, ancak davalı tarafın gerekçeli istinaf dilekçesini süresinden sonra 18.08.2021 tarihinde sunmuş olduğu, bu durumda süresinde istinaf dilekçesi sunulmaması, istinaf dilekçesinde başvuru sebebi ve gerekçe gösterilmemesi ve mahkemenin kararında kamu düzenine aykırı bir husus resen belirlenmemesi nedenleriyle davalı alacaklı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, birleşen dosya davacısının istinaf istemine yönelik olarak, davacının bilinen adresine çıkartılan ilk 89/1 haciz ihbarnamesi tebligatının 17.12.2018 tarihinde bila tebliğ iade edilmesi üzerine davacının ticaret sicilinde kayıtlı adresine TK’nın 35. maddesi gereğince usulüne uygun olarak 89/1, 2. ve 3. haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiği, tebliğ yapılan adresin davacının ticaret sicilde kayıtlı olan adresi olması nedeni ile tebligatların usul ve yasaya uygun olduğu, haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihinden sonra çıkartılan 103 davetiyesinin ve temlik muhtırasının başka adreslere sevk edilmesinin 89 haciz ihbarnamelerinin daha önce tebliğ edilmesi nedeniyle sonuca etkili olmadığı, davacının bilinen adresinin farklı bir adres olduğuna ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, iade edilen tebligatta beyanı alınan kişinin kim olduğunun veya imzadan imtina ettiğine yönelik şerh düşülmesi gerekmediği, ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde olmadığı gerekçesiyle birleşen dosya davacısının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek her iki taraf vekillerinin istinaf başvurularının reddedildiği görülmüştür.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı alacaklılar vekili ve birleşen dosyalar davacısı vekili ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.) Davalı alacaklılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;
1.a) Davalı alacaklılar vekili asıl dava dosyası yönünden; taraflarınca gerekçeli istinaf dilekçesinin süresinde (28.07.2021) fakat Uyap sisteminden sehven iş emri no ile aynı esasa sahip olan … İcra Hukuk Mahkemesine gönderildiğini, … İcra Hukuk Mahkemesi istinaf dilekçesini ait olduğu mahkeme olan … İcra Hukuk Mahkemesine muhabere evrakı olarak 18.08.2021 tarihinde göndermiş olup aynı gün istinaf başvuru dilekçesinin sisteme kaydedildiği görülmekle istinaf başvurusunun süresinde olduğunun kabulü ile istinaf başvuru dilekçesindeki itiraz sebeplerini tekrar ederek icra takip dosyasında zamanaşımının gerçekleşmediği, yenileme öncesi esasa ait Uyap kayıtları celp edilmeden sonuca ulaşılmış olup eksik inceleme söz konusu olduğu ileri sürülmüştür.
1.b) Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/198 E. Sayılı dosyası yönünden; mahkemenin kısmen kabul kararının hatalı olup şikayetin tümden reddi gerektiği, 01.02.2019 tarihi itibariyle dosya borcu hesaplamasına ilişkin müzekkere cevabında bildirilen sayının hatalı hesaplandığı, şikayet mahiyeti itibariyle aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
1.c) Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/204 E. Sayılı dosyası yönünden; tarafları aleyhine taşkın haciz nedeniyle vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, taşkın haciz iddiasının kabulünün hatalı olduğu, mahcuzların kıymet takdirleri, takyidat durumu, alacaklıya ne kadar para düşeceği belirli olmadığından taşkın haciz iddiasının reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
2.) Birleşen dosyalar davacısı haciz ihbarnamesi borçlusu şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle;
Birleşen … İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/198 E. Sayılı dosyası yönünden; İstinaf başvuru dilekçesindeki itiraz sebeplerinin tekrar edildiği görülmekle 89 haciz iharnamelerinde dosya borcunun hatalı yazılmış olup, gerçek borç miktarı belirtilmeyen ihbarnamelerin iptali gerektiği, bila iade dönen 89/1 haciz ihbarnamesi tebliğ mazbatasında ifadesine başvurulan şahsın imzası alınmamış olup mazbata üzerinde imzadan imtina ettiğine dair bir ibarenin de yer almadığı, bila iade dönen haciz ihbarnamesinin usulsüz olduğu ve buna dayanarak TK md. 35’e göre çıkarılan 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinin tebliğinin de usulsüz olduğu ileri sürülmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kambiyo senedine özgü takipte, takip kesinleştikten sonraki zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemli asıl dava ve taşkın haciz şikayeti, hacizlerin ve yakalama şerhlerinin kaldırılması, 89/1.,89/2., ve 89/3. hacizlerinin usulune uygun tebliğ edilmediği, takip kesinleştikten sonraki zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması istemli birleşen dava dosyalarındaki şikayetler istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 2004 sayılı İİK md. 71/2, İİK md. 33/a,
3. İİK md.16, İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği md. 42 ve md. 44,
4. 7201 sayılı TK md. 35/4,
5. Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmelil md. 30- 31.
3. Değerlendirme
1. Alacaklılar vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
2. Birleşen dosyalar davacısı haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Kon. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
2.1.) Tebligat Kanunu’nun 35. maddesinin 4. fıkrasına göre tebligat yapılabilmesi için borçlunun Ticaret Sicil Adresine usulüne uygun bila tebliğ işleminin yapılmış olması gerekir.
Tebligat Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 30. maddesinin birinci fıkrasında; ”Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir.” ve yine yönetmeliğin 31. maddesinde; ”(1) Tebliğ memuru; a) Muhatap veya muhatap adına tebligat yapılabilecek kişiler, o adreste bulundukları halde hiçbirinin tebliğ anında gösterilen adreste mevcut olmamaları, b) Muhatap ya da kendilerine tebligat yapılabilecek kişilerin tebellüğden kaçınması, c) Muhatap, gösterilen adreste hiç oturmamış veya bu adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi tebligatın, muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine bu husus meşruhat verilerek çıkarılması, hallerinden biri gerçekleştiği takdirde tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti veya meclisi üyesinden birine ya da kolluk amir veya memuruna imza karşılığında teslim eder…” hükümleri düzenlenmiştir.
Somut olayda 17.12.2018 tarihli 89/1 haciz ihbarnamesinin bila tebliğ işleminde tebligat mazbatasında; ”Tebligat üzerindeki adrese gidildi. Muhatabın taşındığını belirten İsmet Aymaz’ın sözlü beyanından anlaşılmış olup, Muhtarlık kayıtlarında kaydı bulunmadığı, Mahalle Muhtarı Neşet Nadak’ın imzalı beyanı olarak iade” ibareleri yer almakta olup, tebliğ mazbatasında beyanı alınan İsmet Aymaz’ın imzası alınmadığı gibi, imzadan imtina ettiğine dair de bir ibare olmadığı, bu hususun Tebligat Yönetmeliği’nin 30’ncu ve 31’nci maddelerine aykırı olduğu, bu bila tebliğ işlemine dayalı olarak 18.02.2019 tarihli Tebligat Kanunu md. 35/4’e göre yapılan 89/1 haciz ihbarnamesi tebliğ işleminin ve daha sonra çıkarılan 89/2 ve 89/3’e dair tebligatların da usulsüz olduğu, şirkete gönderilen 103 davetiyesinin tebliğ tarihinin 22.06.2019 ve yine şirkete gönderilen temlik muhtırasının tebliğ tarihinin de 22.06.2019 tarihi olduğu görülmekle, şikayetçi şirketin usulsüz tebliğe dayalı şikayet tarihi 19.06.2019 olduğu anlaşılmakla haciz borçlusu şirketin şikayet tarihinden önce hacizden haberdar olduğuna dair dosya kapsamında herhangi bir belge bulunmayıp, haczin öğrenilme tarihinin şikayet tarihi olarak kabulü gerekmektedir.
Borçlunun muttali olduğu kabul edilen tarihten itibaren yedi günlük hak düşürücü süre içerisinde şikayette bulunduğu anlaşılmakla, 89/1 haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihinin muttali olunan tarih (19.06.2019) olarak düzeltilmesine ve buna dayanarak yasal dayanağı kalmayan 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerinin iptaline karar verilmesi gerekirken şikayetin reddi yönündeki hüküm tesisi isabetsizdir.
2.2. Birleşen dosyalar davacısı haciz ihbarnamesi borçlusu… Tarım Gıda Nak. İnş. Kon. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin bozma sebebine göre diğer itiraz ve şikayetlerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.