YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1486
KARAR NO : 2023/2027
KARAR TARİHİ : 25.05.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2010/353 E., 2015/574 K.
DAVACILAR : 1- … 2- … 3- … 4-… 5- … 6- … 7-… 8- … Mirasçıları A- … B- … C- … 9- … 10- … 11-… 12- … 13- … vekili Avukat …
BİRLEŞEN 2012/1108 E. SAYILI DAVADA
DAVACILAR : 1- … 2- … 3- … 4-… 5- … 6- … 7-… 8- … Mirasçıları A- … B- … C- … 9- … 10- … 11-… 12- … 13- … vekili Avukat …
DAVALILAR : 1- … İnşaat ve Elektronik Sanayi Ve Ticaret A.Ş. vekili Avukat … 2-… vekili Avukat … 3-… vekili Avukat … 4- … 5-… vekili Avukat … 6- … vekili Avukat … 7- … vekili Avukat … 8- … 9- … 10-…
FER’Î MÜDAHİL : 1-… vekili Avukat … ve diğer 6 müdahil vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 15.03.2010
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki asıl davada sözleşmenin feshi, birleşen davada tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı birleşen davada davalı … mirasçıları vekili tarafından duruşma istemli, birleşen davada davalılar …, …, …, …, … vekilleri ile feri müdahil … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 17.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde … mirasçıları vekili Avukat …, davalı … vekili Avukat …, davalı … vekili Avukat …, temyiz talebinde bulunan feri müdahil … vekili Avukat … ile asıl ve birleşen davada davacılar … vd. vekili Avukat …’in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl ve birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; arsa sahibi müvekkilleri ile asıl davada davalı yüklenici şirket arasında 15.02.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre inşaat süresinin yapı ruhsatının alınmasından itibaren 18 ay olduğunu, buna göre ruhsat tarihi olan 28.01.2003 tarihinden itibaren 18 aylık süre geçmesi ile inşaatların bitirilme tarihinin 28.07.2004 olduğunu, bu süreç içinde inşaatların imalatını engelleyecek esaslı bir mücbir sebebin mevcut olmadığını, inşaat yapım süresinin dolduğunu, ancak inşaatlar tamamlanmadığını, davalı yükleniciye isabet eden ve yüklenici tarafından başka kişilere satışı vaat edilen bazı bağımsız bölümlerin mülkiyetleri taraflar arasında yapılan ek protokoller çerçevesinde alıcılara müvekkilleri tarafından tapusu verilmek suretiyle devredildiğini, bu şekilde davalı yüklenicinin ek finans temin edip üstlendiği işin tamamlanmasına yardımcı olunmak istenildiğini, bu maksatla bu güne kadar davalı yükleniciye isabet edip onun tarafından 3. kişilere satılan bağımsız bölümlerin 462 ada 1 parseldeki 5 ve 14 sayılı bağımsız bölümler ile 384 ada 6 parseldeki 1, 3, 7 ve 8 no’lu yükleniciye isabet eden bağımsız bölümler olduğunu olduğunu ve davalı tarafın davacı arsa sahiplerinin tüm bu iyiniyetli desteğine rağmen inşaatları tamamlamadığını ileri sürerek asıl davada taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi, birleşen davada 462 ada 1 parseldeki 5 ve 14 sayılı bağımsız bölümler ile 384 ada 6 parseldeki 1, 3, 7 ve 8 no’lu bağımsız bölümlerin davalılar adına kayıtlı tapuların iptali ve müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini, maruz kalınan zararların tazminini talep etmiştir.
II. CEVAP
Birleşen davada davalı … vekili cevap dilekçesinde; davacıların eksik harç ile davayı açtıklarını, harcın tamamlatılması gerektiğini, müvekkilinin 7 no.lu villanın maliki olup, villayı davacılardan satın aldığını, bu nedenle pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin dava konusu taşınmazı malik olarak görülen davacılardan resmi yoldan bizzat kendilerinden satış suretiyle aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı … cevap dilekçesinde; taşınmazı 9.7.2008 tarihinde tapudan aldığını, banka kredisi kullandığını, kredileri ödeyemediği için Bankanın icra satışı ile gayrimenkulü kendi üzerine geçirdiğini, bu nedenle herhangi bir tasarrufunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı … vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazı yükleniciden almadığını, davacılardan satın aldığını, davalı yüklenicinin inşaatı bitirmede finansal sıkıntıda olması nedeni ile müvekkiline tapuda satış yaptıklarını, davacıların müvekkilini kullanarak ek finans sağladığını ve kötü niyetli olduklarını, eksik harcın tamamlanması gerektiğini, davalı yüklenici ile davacılar arasında sonradan yapılan protokoller olduğunu, müvekkilinin bu aşamada uyuşmazlığa dahil edildiğini ve davacıların muvafakatları ile yükleniciye verilen para ile binayı satın almış olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı … vekili cevap dilekçesinde; davacıların eksik harç yatırarak davayı açtıklarını, müvekkilinin taşınmazı 03.03.2004 tarihinde konut kredisi kullanarak satın aldığını, tapu kaydında herhangi bir şerh olmadığı, 12.12.2012 tarihinde davanın açıldığını, hak düşürücü süre yönünden itirazlarının olduğunı, müvekkilinin taşınmazı satın alan iyiniyetli 3. kişi konumunda olduğunu, 3 no.lu villanın sahibi olduğunu, …’ın aynı villayı satın aldığı iddiası ile villaya yerleştiğini, Büyükçekmece 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/353 E. sayılı dosyasında ecrimisil ve müdahalenin önlenmesi davasının açıldığını, davanın devam ettiğini, …’ın müvekkili aleyhine İstanbul 3.Tüketici Mahkemesi 2010/1122 E. sayılı dosyada tapu iptali ve tescili davası açtığını, davanın aleyhlerine sonuçlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı … vekili cevap dilekçesinde; müvekkili aleyhine ikame edilen davaya ilişkin yapılan tebligatın usulsüz olup, yasal süresinde zamanaşımı ve hak düşümü itirazında bulunduğunu, davacılar ile diğer davalı yüklenici şirket arasında imzalandığı iddia edilen protokolün dosyada mevcut olmadığını, davacıların diğer davalı şirkete açtığı sözleşmenin feshi davası ileriye etkili sonuç doğuracağını, davacıların iyiniyetli davranmadıklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davalı … ve … vekili cevap dilekçesinde; davacıların talebinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ile karşılıklı alacaklarının takas ve mahsubu olduğunu, davacıların iradesi ve talebi sözleşmenin geriye dönük feshi halinde borçlar kanununun ilgili hükümleri gereğince yükleniciye ödemeleri gereken imalat bedelini ödemeyip 3.kişilere satılarak tapu hissesi devredilmiş olan 7 adet bağımsız bölümün değeri ile takas ve mahsup edilmesi olduğu, davacıların isteminin taşınmazdan bağımsız bölüm satın alan 3.kişilerin tapuların iptali sonucunu doğurmayacağı, 3.kişilerin tapuları iptal edilerek takas mahsup yoluyla yükleniciye iade edilmesi söz konusu olamayacağını, 24 adet villadan 7 adedinin 3.kişilere satılıp, tapuları devredildiğine göre geriye kalan 17 adet villanın davacılara kaldığını, buna göre söz konusu 7 adet bağımsız bölümün arsa payı bedellerinin takas mahsubu şeklinde işlem yapılması gerektiğini, müvekkilinin iyiniyetli malik olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Feri müdahil … vekili cevap dilekçesinde; davacılar ile davalı yüklenici arasındaki sözleşme uyarınca davalı yükleniciye bırakılan villalardan 384 ada 6 parsel. 4 (2D) no.lu villayı, davalı şirketten villa satış sözleşmesi ile satın aldığını, müvekkilinin, davalı yükleniciye satış bedelinin tamamını ödediğini, ayrıca natamam olan villayı kendi imkanları ile tamamlayarak taşınmaza zorunlu ve faydalı çok büyük miktarda masraflar yapıp, oturulabilir hale getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davaya feri müdahil …, …, … ve … vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin satış vaadi sözleşmesi ile 462 ada 1 parselde 2 ve 3 no’lu bağımsız bölümlerin maliki olduğunu, müvekkillerinin edimlerini noksansız yerine getirmesine rağmen, davalının inşaatı taahhüt ettiği şekil ve zamanda teslim etmediğini, davalı firmaya yapılan imalatlar için ödenmesi kararlaştırılacak bedellerin müvekkillerine ödenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Feri müdahil … vekili cevap dilekçesinde; davalısı aynı olan ve aynı hukuksal nedene dayalı bir davada müvekkil tarafından 2011/891 esasına kayıtlı dava olduğunu, işbu davanın neticesinde verilecek kararın müvekkilince ikame edilen davayı etkileyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Feri müdahil …, …, … vekili cevap dilekçesinde davanın reddini istemiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı arsa sahipleri ile davalı yüklenici … İnşaat ve Elektronik Sanayi A.Ş arasında arsa payı karşılığı inşaar sözleşmesi yapıldığı, sözleşmeye konu taşınmazın imar uygulaması ile daha sonra 462 ada 1 parsel ve 384 ada 6 parsel sayılı imar parsellerine ayrıldığı, yüklenici şirket dışındaki birleşen dosyadaki diğer davalılardan … ve …’in 384 ada 6 parsel sayılı taşınmazda 1 no.lu bağımsız bölümü 1/2 oranında, …’nın 5 no.lu bağımsız bölümü, …’ın 7 no.lu bağımsız bölümü, …’ın 8 no.lu bağımsız bölümü, …’nin 462 ada 1 parselde 3 no.lu bağımsız bölümü, …’nın 462 ada 1 parselde 5 no.lu bağımsız bölümü, …’ın ise 462 ada 1 parselde 14 no.lu bağımsız bölümü edinmiş oldukları, söz konusu edinimlerinin kısmen yükleniciden, kısmen ise, inşaat devam edebilmesi açısından davacı arsa sahiplerinin muvafakatı ile arsa sahiplerinden edinilmiş olduğu,bu durumun yükleniciye halef olarak mülkiyetin kazanıldığı gerçeğini değiştirmeyeceği, tespit olunan inşaatın seviyesi itibari ile sözleşmenin geriye dönük feshi koşullarının olayda gerçekleştiği, birleşen davada davalı tapu maliklerinin yüklenici ile arsa sahipleri arasındaki sözleşmeyi bilecek konumda bulundukları ve yüklenicinin arsa sahiplerine karşı temerrüde düşmesi halinde tapu kayıtlarının yolsuz tescil edilmiş olduğu, birleşen davada davalı …’nın bağımsız bölümünün kullandığı konut kredisi sözleşmesinin borcunun ödenmemesi nedeni ile mülkiyetin ihale yoluyla Denizbank’a geçtiği, HMK’nın 125. maddesi uyarınca davacı vekilince seçimlik hak nedeni ile talebin …’dan tazminat talebine dönüştüğü, … yönünden davanın tefrik edildiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile 15.02.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye dönük feshine, birleşen davanın tapu iptali tescili istemi yönünden kabulü ile, davalılar adına kayıtlı bulunan 384 ada 6 parsel 1,3,7 ve 8 ile 462 ada 1 parselde 3 ve 14 sayılı bağımsız bölümlere ilişkin tapu kayıtlarının iptaline ve davacılar adına eski payları oranında tesciline, tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davada davalılar …, … mirasçıları, …, …, …, … vekilleri ile fer’i müdahil … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Birleşen davada davalı … vekili temyiz dilekçesinde; … tarafından İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi 2010/1122 esas sayılı dosya ile tapu iptali ve tescil davası dava açıldığını, ve davada … adına tapu iptali ve tescile karar verildiğini, buna rağmen müvekkilinin davada davalı olarak gösterildiğini ve davada aleyhine sonuçlanan taraf olarak yer aldığını, bundan dolayı da yargılama giderlerinden sorumlu tutulduğunu, yüklenici ile davacıların anlaştığını, yüklenici tarafından arsa sahibi davacılara ait 7 adet bağımsız bölümün haricen devredildiğini, davacıların böyle bir durumda aynen ifayı kabul ettiklerini, bu durumda geriye etkili olarak sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescili davası açma haklarının olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Birleşen davada davalı … mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde;
birleşen dosyada davalılar arasında zorunlu ve ihtiyari dava arkadaşlığı olmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, arsa sahipleri ile muris arasındaki resmi taşınmaz satım sözleşmesinin aksinin ancak resmi belge ile ispatlanabileceğini, resmi belgenin aksini gösterir hiçbir delil ve belge toplamadan hüküm tesis edildiğini, murisin iyiniyetli olduğunu, ileriye etkili fesihin koşullarının incelenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Birleşen davada davalılar … ve E. … vekili temyiz dilekçesinde;
harçların tamamlanmadığını, asıl ve birleşen davada ayrı ayrı hüküm kurulmadığını, bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, iyiniyetli olduklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
4.Birleşen davada davalı … temyiz dilekçesinde;
bağımsız bölümü arsa sahiplerinden satın aldığını, ödemeleri arsa sahiplerine yaptığını, yükleniciye halef olma durumunun olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
5. Birleşen davada davalı … vekili temyiz dilekçesinde; taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini, müvekkilinin taşınmazda mülkiyet hakkı sahibi olmadığını, 462 ada 1 parsel üzerinde kayıtlı 5 numaralı bağımsız bölümün… Motorlu Araçlar Kiralama İnş. Ve Met. Ür. San. Dış Tic. Ltd. Şti. ne ait olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
6. Fer’i müdahil … vekili temyiz dilekçesinde; davacılar ile davalı yüklenici ve yükleniciden bağımsız bölüm alanların sulh olduklarını, inşaatın tamamlanması konusunda anlaştıklarını, ekkiline isabet eden 16 no’lu bağımsız bölümün arsa sahipleri tarafından üçüncü şahsa satılarak sebepsiz zenginleştiklerini, davacı arsa sahiplerine ve yükleniciye tazminat davası açtığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ve tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanununun 355 ve devamı maddeleri
3. Değerlendirme
1.Dava tapu kaydının iptali ve tescile ilişkindir. Bu davalar tapu kayıt malikine yöneltilerek sonuçlandırılmalıdır. Somut olayda birleşen davada, 384 ada 6 parsel 5 no.lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı arsa sahipleri adına tescili talep edilmiş, anılan bağımsız bölümün sahibi olarak davalılardan … taraf olarak gösterilmiştir. Dosya içerisinde bulunan tapu kaydında 384 ada 6 parsel 5 no’lu bağımsız bölümün… Motorlu Araçlar Kiralama İnş. Ve Met. Ür. San. Dış Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu görülmüştür. Bu durumda birleşen davada anılan bağımsız bölüm maliki… Motorlu Araçlar Kiralama İnş. Ve Met. Ür. San. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin davada taraf olarak yer almasının sağlanması için davacı tarafa süre verilmesi ve sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken bu hususun gözden kaçırılarak, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.
2. İstanbul 1. Tüketici Mahkemesinin 2010/1122 E., 2012/774 K. sayılı dosyasında, davalı …’ye tapu iptali ve tescili davası açıldığı, mahkemece dava konusu 462 ada 1 parsel 3 no.lu bağımsız bölümün … adına olan tapu kaydının iptali … adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 16.05.2016 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Bu durumda yargılama sırasında taşınmaz el değiştirdiğinden davacıların anılan bağımsız bölüm hakkındaki talebi yönünden dava tarihinde yürürlükte bulunun 818 sayılı BK’nın 117. maddesi uyarınca birleşen seçimlik hakları doğmuştur. Bu nedenle davacılara seçimlik hakları sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.
3.Bozma nedenine göre, birleşen davada davalılar … ve … vekillerinin diğer, birleşen davada davalılar … mirasçıları, …, …, … vekilleri ile feri müdahil … vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz eden birleşen davada davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
Temyiz eden birleşen davada davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
3. Bozma nedenine göre birleşen davada davalılar … ve … vekillerinin diğer, birleşen davada davalılar … mirasçıları, …, …, … vekilleri ile feri müdahil … vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin birleşen davada davacılardan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan birleşen davada davalı …’ya verilmesine
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde ilgililere iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.