YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/259
KARAR NO : 2009/7457
KARAR TARİHİ : 28.05.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi
Davacı,ilk kesinti tarihinden itibaren … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacının temyizine gelince;
Dava, davacının ilk kesintiyi takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kabulü ile,davacının 01.10.1998-01.01.1999 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Öte yandan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2926 sayılı Yasa’nın uygulanmasına ilişkin 26.03.1994 günlü 4 nolu tebliğine göre ürün bedellerinden % 1 oranında tevkifat yapmakla yükümlü gerçek ve tüzel kişilerin bu tevkifatı yaparak kurum hesabına intikal ettirmek zorunda oldukları, kesinti yaptığı halde Kurum hesabına yatırmayan gerçek veya tüzel kişilerin, Kuruma karşı sorumlu oldukları, bu kesintilerin yasal faiziyle birlikte kendilerinden tahsil olunacağı TCK.’nun 526.maddesi gereğince cezalandırılmaları için suç duyurusunda bulunulacağı bildirildiğinden davacının sattığı ürün bedelinden kesinti yapıldığının tesbiti sigortalılığın kabulü için yeterli olup kesintiyi yapan davalı Kuruma karşı sorumlu olacağından kesinti yapıldıktan sonra Kurum hesabına yatırılmamış olması dahi sonuca etkili değildir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1998 tarihinden itibaren Ziraat Odasına, 18.09.1978 tarihinden itibaren Fındık Tarım Satış Kooperatifine üye olduğu, Tarım Kredi Kooperatifine üyeliğinin bulunmadığı, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.10.1994 tarihinde yapıldığı, ayrıca 1995 ve 1998 yıllarında da ürün bedellerinden kesinti yapıldığı, başkaca kesintisinin bulunmadığı, 01.01.1999 tarihinde tarım … sigortalısı olarak tescil edilip 02.02.2006 tarihinde terkin edildiği, 22.09.1998-01.10.1998 tarihleri arasında 6 günlük kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.10-1998-01.01.1999 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de ürün bedellerinden yapılan 20.10.1994,20.04.1995 tarihli kesintiler, 18.09.1978 tarihinden itibaren devam eden Fındık Tarım Satış Kooperatifi kaydı, tanık beyanı ve zabıta araştırması ile davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı 20.10.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.1994 tarihinden itibaren 01.01.1999 tescil tarihine kadar tarımsal faaliyette bulunduğu anlaşıldığından 22.09.1998-01.10.1998 tarihleri arasındaki 6 günlük kısa süreli SSK’lı çalışması dışlanmak suretiyle istemin kabulüne karar verilmesi gerekirken, 1994 ve 1995 yıllarındaki kesintilerin Kuruma intikal etmediği gerekçesiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmesi ayrıca davanın kabulüne karar verildiğine göre,kendini vekille temsil ettiren davacı yararına avukatlık ücretine ve yargılama gederine hükmolunmaması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek, yerine,
“1-Davanın kabulü ile, davacının ilk … prim kesintisinin yapıldığı 20.10.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.1994-21.09.1998 ve 02.10.1998-01.01.1999 tescil tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında … tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,
2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 24,40 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 450,00 YTL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 28,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA,aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine 28.05.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.