YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/19341
KARAR NO : 2007/680
KARAR TARİHİ : 25.01.2007
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldlığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Dava, ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından itibaren davacının Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 01.09.1996 tarihi ile dava tarihi olan 23.06.2006 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim
borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve …’lu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedellerinden 20.08.1996 ve 20.05.2003 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı, zirai arazisinin bulunduğu, 15.11.1978 tarihinden beri kooperatif ortağı, 05.08.1985 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, 01.05.2004 tarihinde tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 18.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığı kısa süreli olmayıp blok çalışma niteliğinde olduğundan bu çalışmanın sona erdiği tarihten sonra 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık 2004 yılı Nisan ayında prim ödemesi bulunmadığından tescil edildiği 01.05.2004 tarihinde başlamıştır.
Mahkemece davacının 01.09.1996-17.04.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine ilişkin verilen hüküm yerinde ise de davacının 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu 18.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasında ve prim ödemesinin bulunmadığı 28.03.2004-01.05.2004 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmiş olması ayrıca davacı 01.05.2004 tarihinde tescil edilmiş olduğundan hukuki yarar bulunmadığı halde 01.05.2004-23.06.2006 tarihleri arasındaki dönemide kapsar şekilde tesbit kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin tümüyle silinerek yerine “Davanın kısmen kabulüne, davacının 1.9.1996 tarihinden 17.4.1999 tarihine kadar Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine, davanın kısmen reddi nedeniyle 400,00 YTL avukatlık ücretinin davacından alınıp davalı …-Kur’a verilmesine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 25.1..2006 gününde oybirliği ile karar verildi.