YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/3307
KARAR NO : 2023/1249
KARAR TARİHİ : 13.04.2023
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı 13.10.2017 havale tarihli Davacının dava dilekçesinde özetle; ” …. Cumhuriyet savcısı olarak görev yaparken, HSK 24.08.2016 tarihli kararı ile FETÖ/PDY (Fetö Terör Örgütü/Parelel Devlet Yapılanması) içerisinde bulunduğu gerekçesi ile görevinden uzaklaştırıldığı, sonrasında ihraç edildiği, … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/10499 Soruşturma No.lu dosyası ile hakkında soruşturma başlatıldığı, aynı soruşturma dosyasında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme (TCK’nın 309.md.) ve Silahli Terör Örgütüne Üye Olma (TCK’nın 314/2) Suçlarından hakkında yakalama emri çıkarıldığı, yakalama emrinin … … Lojmanlarındaki adresindeki dairesinde infaz edildiği, ev ve … yerinde arama el koyma işlemlerinin yapıldığı, 17.07.2016-20.07.2016 tarihleri arasında gözaltına alındığı ve … Sulh Ceza Hakimliğinin 20.07.2016 tarih, 2016/419 sorgu no.’lu kararı ile Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme ve Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçlarından tutuklandığı; … C. Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde 10/07/2017 tarihinde, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verildiği, bu kararın 17.07.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve 02.08.2017 tarihinde kesinleştiği, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçundan hakkında dava açıldığı ve yargılamanın … 10.Ağır Ceza Mahkemesi tarafından örgüt üyeliğinden mahkumiyet ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsubuna karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu, incelemenin sürdüğü, 20/07/2016-10/07/2017 tarihleri arasında haksız şekilde tutuklu kaldığı, hakkındaki arama kararının ölçüsüz ve hukuksuz şekilde gerçekleştirildiğini belirterek CMK 141/1-a,e,b,i,j madeleri gereğince haksız olarak yakalandığını, gözaltına alındığını, mal varlığına haksız olarak el konulduğunu yakalama, gözaltı, tutuklu kaldığı 373 gün için toplam 985.000,00.-TL manevi tazminat ve 135.000,00.-TL maddi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Hazine’den alınarak kendisine verilmesini, talep etmiştir.
2. Davalı … vekili davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, dava şartlarının oluşmadığı, istenilen tazminatın fahiş olduğu gerekçeleriyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. … 1. Ağır Ceza Mahkemesi 23,09.2019 tarih, 2018/384 Esas, 2019/299 Karar sayılı karar ile “…davacının maddi ve manevi tazminat talebinin Reddine….” karar verilmiştir.
4. İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacının istinaf başvurusu üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi 30.03.2021 tarih, 2019/3552- 2021/624 Karar sayılı kararı ile davacının istinaf başvurusunu , 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi gereğince Esastan Reddine karar verilmiştir.
5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 30.05.2022 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının Temyiz İstemi;
1.Adli yardım talebinin Danıştay’da ve Anayasa Mahkemesin’de kanuna uygun olarak kabul edildiği halde, İstinaf mahkemesinde kabul edilmemesi nedeni ile haksız olarak aleyhine yargılama giderleri ve avukatlık ücretine hükmedildiğine,
2.2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’na göre birinci sınıf hakim ve savcıların ağır cezalık suçüstü halleri dışında yakalanamayacağı, gözaltına alınamayacağı ve tutuklanamayacağı düzenlenmiş olup, Darbeye Teşebbüs suçu bahane edilerek, haksız ve delilsiz olarak tutuklandığını, bu suçtan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davanın kabul edilmesi gerektiğine,
ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;
1.”… …. Cumhuriyet savcısı olarak görev yaparken, HSK 24.08.2016 tarihli kararı ile FETÖ/PDY (Fetö Terör Örgütü/Parelel Devlet Yapılanması) içerisinde bulunduğu gerekçesi ile görevinden uzaklaştırıldığı, sonrasında ihraç edildiği, … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/10499 Soruşturma No.lu dosyası ile hakkında soruşturma başlatıldığı, aynı soruşturma dosyasında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme (TCK’nın 309.md.) ve Silahli Terör Örgütüne Üye Olma (TCK’nın 314/2) Suçlarından hakkında yakalama emri çıkarıldığı, yakalama emrinin … … Lojmanlarındaki adresindeki dairesinde infaz edildiği, ev ve … yerinde arama el koyma işlemlerinin yapıldığı, 17.07.2016-20.07.2016 tarihleri arasında gözaltına alındığı ve … Sulh Ceza Hakimliğinin 20.07.2016 tarih, 2016/419 sorgu no.’lu kararı ile Silahli Terör Örgütüne Üye Olma ve Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme Suçlarından tutuklandığı; 373 gün tutuklu kaldığı, dava dosyasının tefrik edilerek, … Cumhuriyet Başsavcılığı’ nın 2017/10372 Soruşturma No.lu dosyasından 10.07.2017 tarihinde Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan EK KYOK kararı verildiği ve bu kararın sanığa 17.07.2017 tebliğ edildiği, 02.08.2017 tarihinde kesinleştiğinin bildirildiği; Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçundan açılan dava da … 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/117 Esas ve 2018/439 Karar sayılı dosyasında mahkumiyet kararı verildiği, kararda tutuklulukta geçen sürelerin mahsubuna karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu, incelemenin sürdüğü, belirtilen dosyadan 09.11.2017 tarihinde verilen karar ile davacının tahliye edildiği anlaşılmıştır.
2. … L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan verilen cevapta davacı hakkında Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan verilen tutuklama müzekkeresinin İNFAZ GÖRMEDİĞİ, infaz görmeden … Cumhuriyet Başsavcılığının 10.07.2016 tarih ve 2017/10372 Soruşturma dosya numarası ile Ek Kyok kararı ile resen tahliye kararı verildiği, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmaktan verilen tutuklamanın infaz gördüğü belirtilmiştir.
3.Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçu nedeniyle … 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/117 Esas ve 2018/439 Karar sayılı ceza dava dosyasında, sanığın Mahkumiyetine karar verildiği, dosyanın İstinaf aşamasında incelemede olduğu, henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
4.Davacı hakkında iki ayrı suça ilişkin olarak; tek arama ve el koyma, tek yakalama ve tutuklama, tek göz altı, tek mal varlığına el koyma işlemi uygulanmıştır. Bu nedenle her iki suç yönünden kesinleşmenin gerekeceği açıktır. Bu gerekçelerle; davacının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin davasının dava şartı yokluğundan ve CMK’nın 141. Maddesindeki şartları taşımadığından REDDİNE karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, davacının hükme yönelik istinaf başvurularının 5271 sayılı CMK’nın 280/1-a maddesi gereğince Esastan Reddine, karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan … Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/10499 Soruşturma sayılı ceza dava dosyasında davacının anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 20. 07.2016 tarihinde tutuklandığı ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan 10.07.2017 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verildiği, bu kararın sanığa 17.07.2017’de tebliğ edildiği, 02.08.2017 tarihinde kesinleştiğinin bildirildiği, davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının temyiz sebepleri;
Dairemizin yerleşik uygulamalarında vurgulandığı üzere ve yukarıda açıklanan bilgiler ışığında davacının aynı soruşturma ve sorgu sırasında tutuklandığı tüm suçlar yönünden verilen esas hakkındaki kararlardan sonra tazminat isteme koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilebileceği gözetildiğinde, … 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/117Esas ve 2018/439 Karar sayılı dosyasında davacı hakkında örgüt üyeliğinden mahkumiyet kararı verildiği, kararda tutuklulukta geçen sürelerin mahsubuna karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu, incelemenin sürdüğü, belirtilen dosyadan 09.11.2017 tarihinde verilen karar ile davacının tahliye edildiği anlaşıldığından, dosyanın derdest olduğu görülmekle, maddi ve manevi tazminat davasının esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 30.03.2021 tarihli ve 2019/3552 Esas, 2021/624 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca … 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise … Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
13.04.2023 tarihinde karar verildi.