YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2020/4613
KARAR NO : 2023/1235
KARAR TARİHİ : 12.04.2023
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
Sanıklar hakkında taksirle öldürme suçundan kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2016 tarihli 2015/470 Esas, 2016/251 Karar sayılı kararı ile sanık … hakkında taksirle öldürme suçundan 5237 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesi uyarınca 14.600,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanık …’ın taksirle öldürme suçundan beraatine karar verilmiştir.
2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 21.09.2020 tarihli ve 2016/232146 sayılı, sanık … hakkında kurulan hüküm yönünden düzeltilerek onama, sanık … hakkında kurulan hüküm yönünden bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A.Katılan Vekilinin Temyiz Sebepleri
Sanık … hakkında verilen beraat kararının hakkaniyete ve oluşa aykırı olduğuna ilişkindir.
B.Sanık … Müdafinin Temyiz Sebepleri
Hükmedilen cezanın fazla olduğuna ilişkin süre tutum dilekçesi vererek kararı temyiz etmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
1.Yerel Mahkemenin Kabulü
“… ili .liçesi .Mahallesi .,Pafta 5566 ada,3 parselde kayıtlı arsa üzerine inşa edilecek konut ve dükkan inşaatı işinin kaba inşaat işlerinin işveren Otel Marmara Tur.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şirketi ile taşeron. Yapı Teknikleri San ve Tic. Adına. arasındaki sözleşme uyarınca sanık … tarafından yaptırılmakta olduğu,sözleşmeye göre Taşeronun şantiye içinde her türlü güvenlik önlemlerini almayı taahhüt ettiği,
13 Ağustos 1981 D.lu …’nın işyerinde işçi olarak çalışırken 26 Mayıs 2015 günü saat 16.30 dolaylarında 3.katta asansör ile demir çekerken dengesini kaybedip aşağıya düştüğü kaldırıldığı … Eğitim ve Araştırma Hastanesinde öldüğü ölüm nedeninin yüksekten düşmekle oluşan beden travması, kemik kırıkları, doku harabiyeti olduğu,olayın oluşumunda bilirkişi raporuna göre sanık …’nün, işçi sağlığı … güvenliği ve yapılmakta olan … nedeniyle işçinin eğitiminin bir kısım belgeleri işçiye verilmesini değil eylemli olarak bilgilerin aktarımı öneminin kavratılması, uygun davranışların kazandırılmasını gerektirdiği ayrıca eğitimden sonra işçi sağlığı ve … güvenliği ile ilgili önlemlerinin alındığının ve uygulandığının denetlenmesinin gerektiği ölen …’ya bu konuda eğitim verilmediği ölenin … kurulu raporu olmadığı olayın geçtiği inşaatta çalışmaların teknik bir görevli denetiminde yapılmadığı çalışanlara kişisel koruyucu verildiğini gösterir belge olmadığı kullandırılması konusunda gerekli denetleme ve kontrol görevinin yerine getirilmediği yük asansörünün kurulmasından sonra periyodik kontrolleri yapılmadığından asli kusurlu olduğu bilirkişi raporunda … veren . Turizm, İnş ve Tic. Ltd: Şti’nin temsilcisi olarak sanık …’ın da asli kusurlu olduğu belirtilmişse de aralarındaki sözlemeye göre . Turz. İnş ve Tic. Ltd. Şti’nin bu olayda cezai sorumluluğunun olamayacağı hukuki açıdan tazminat sorumluluğunun bulunabileceği İddia, mağdurların anlatımları, sanığın savunmaları, tanıklar; … ve …’in anlatımları olayla ilgili tutanaklar, nüfus ve sabıka kayıtları ile tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından, Sanık …’nün taksirle bir insanın ölümüne neden olmak suçundan cezalandırılmasına, Sanık …’ın bu suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği yönünde vicdani kanı oluşmuştur.” şeklindedir.
2…. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen ölü muayene ve otopsi raporunda …’nın yüksekten düşmekle oluşması mümkün genel beden travmasına bağlı kafatası ve yüz kemiği kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti ve akciğer kontüzyonu sonucu öldüğü belirlenmiştir.
3.İşverenin . Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, taşeronun … – . Yapı Teknikleri Limited Şirketi olduğu taraflar arasında, işverenin … ili, Melikgazi ilçesi, Tontar Mahallesinde inşa edilecek konut ve dükkan inşaatı işinin kaba inşaat işlerinin her türlü sarf ve kalıp malzemeleri, vergi, sigorta genel giderler dahil taşeron tarafından karşılanarak tam ve eksiksiz olarak yapılması ve teslim edilmesi işinin yapılmasına dair sözleşme düzenlendiği,
Taşeronun şantiye dahilinde mevzuatın emrettiği her türlü emniyet ve asayiş tedbirlerini almayı taahhüt ettiği, taşeronun işçileri ile temasını tamamen kendi sorumluluğu altında kanun ve nizamlara uygun olarak yürütmeyi kabul ettiği, sözleşmenin “… emniyeti” başlıklı dokuzuncu maddesinde taşeronun işçi seçiminde gerekli özeni göstereceği, … yerinde … güvenliği ve 4857 sayılı … kanunu ve yönetmelikleri ve meri kanun ve yönetmelikler ile tespit edilen bütün tedbirleri alacağı ve kazalardan korunma usul çarelerini işçi ve personeline öğreteceği ve bu surette işçi ve … güvenliğini sağlayacağı, bu bağlamda taşeronun personeline … ile ilgili koruyucu malzemeleri temin edeceği, kullandıracağı ve kullanımını denetlemek zorunda olduğu, taşeronun istihdam ettiği şahısların işçi sağlığı, … güvenliği ve … yeri emniyet kurallarına uymamalarında veya hafif kusur ve hafif ihmal halleri de dahil sair eylemlerinden meydana gelebilecek her türlü hasar, kaza ve … kazalarından kaynaklanacak olan maddi, manevi ve cezai sorumluluktan birinci derecede sorumlu olduğu belirlenmiştir.
4.Hazırlık aşamasında A sınıfı … güvenlik uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda,
Kazazede …’nın çalışma esnasında şahsi güvenliğini sağlamak bakımından tedbirli hareket etmemesi, can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı hatalı çalışma şekli izlemesinden dolayı tali kusurlu olduğu,
Asıl işveren sıfatı ile.Grup Yetkilisi …’ın, … yerinde çalışma alanları ve … pozisyonlarına göre risk değerlendirmesi yaptırmaması, sadece yaptıkları işi öğretmekle yetinmeyip öğretilmiş olan güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını sağlamaması, buna uygun bir denetim mekanizması kurarak denetlememesi, … ve güvenlik korrdinatörü atamaması ve … ve güvenlik planı hazırlamaması nedeniyle tali kusurlu olduğu,
Taşeron firma yetkilisi …’nün, işyerinde … sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla çalışanları bilgilendirmemesi, kazazedenin çalışması sırasında gerekli tedbirleri almaması, uygun kişisel koruyucu donanım vermemesi ve kullanımını sağlamaması, … güvenliği eğitimi vermemesi, kazazedeye kullandığı makina ile ilgili kullanım ve güvenlik talimatı hazırlayıp tebliğ etmemesi, sadece yaptıkları işi öğretmek ile yetinmeyip öğretilmiş olan güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını sağlamaması ve buna uygun denetim mekanizması kurarak denetlememesi, mesleki eğitim belgesi aldırmadan çalışmalara müsade etmesi nedeniyle asli kusurlu olduğu , belirlenmiştir.
5.Kovuşturma aşamasında mahallinde keşif sonucu makina mühendisi A sınıfı … güvenlik uzmanı ile iki inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinin düzenlediği raporda, kazalı işçiye … güvenliği eğitimi verilmemesi, ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara ait … raporu alınmaması, … güvenliği eğitimi verilmemesi, inşaatta yapılan çalışmaların teknik bir görevli nezaretinde yapılmaması, çalışanlara kişisel koruyucu malzemeler verildiğine dair zimmet belgesi bulunmaması, kişisel koruyucu malzemeler verilmiş ise de işveren tarafından kullandırılması konusunda gerekli denetleme ve kontrol görevinin yerine getirilmediği, yük asansörünün kurulmasından sonra periyodik kontrollerinin yapıldığına dair belgeye rastlanılmadığı, risk değerlendirmesi yapılmadığı, . Grup ile .arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, …’nın alt işveren çalışanı olduğu tespitlerinden sonra sanık …’ın asli kusurlu, sanık …’nün asli kusurlu, kazalı işçinin tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.
6.Keşif mahallinde dinlenen tanık Ayhan Turan Çolak;
“Olayın geçtiği inşaat burasıdır. Olay günü bu inşaatta 3. Katta … ile birlikte merdiven boşluğunda çalışıyorduk. … 4. Katta yukarıya yük asansörü ile demir çekiyordu. Babası … aşağıda demir bağlıyordu. Aşağıdan bir bağırma sesi duydum. Baktığımda …’nın yerde düşmüş olduğunu gördüm. Nasıl düştüğünü bilmiyorum. İnşaatta meniyet kemeri ve baret vardı. Şantiye şefimiz … kullanmamızı her gün söylüyordu. Ama rahatsız ettiği için … ve baret kullanmıyorduk.” şeklinde beyanda bulunmuştur.
7.Sanık … beyanlarında, inşaatın şantiyesinden sorumlu olduğunu, inşaatın yapım işlerini … isimli taşerona verdiklerini, … güvenliği ile ilgili önlemleri almanın …’nün sorumluluğunda olduğunu, herhangi bir sorumlulukları olmadığını savunmuştur.
8.Sanık … beyanlarında, . Grup firmasına ait .Sokak No:1’de bulunan inşaat işlerini taşeron olarak aldığını, emniyet kemeri baret, ayakkabı verdiğini, takıp takmadığını bilmediğini … güvenliğinin mütahit firmaya ait olduğunu diğer konuların kendisine ait olduğunu beyan etmiştir.
9.Ölenin yasal mirasçısı olan … sanıklardan şikayetçi olup davaya katılmasına karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
1. . Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin işveren, sanık …’nün yetkilisi olduğu. Yapı Teknikleri Limited Şirketinin taşeron konumunda bulunduğu sözleşme gereği yapım aşamasındaki binanın kaba inşaat işinin yürütülmesi esnasında, inşaatın üçüncü katında yük asansörü ile aşağıdan demir çekmekte olan taşeronun işçisi …’nın yüksekten düşerek öldüğü anlaşılmıştır.
2.Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde; TCK’nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle, aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, asli kusurlu olarak meydana getirdiği kaza sonucu bir kişinin ölmesine neden olan sanık … hakkında, … ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle ceza tayini yerine, yazılı şekilde hüküm kurularak sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması sanık … hakkında verilen mahkumiyet hükmü aleyhine temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
A. Katılan Vekilinin Sanık … Hakkında Verilen Beraat Hükmüne İlişkin Temyiz Sebepleri Yönünden
.Grup firması ile taşeron … arasında akdedilen sözleşme ile … güvenliği tedbirlerini almaktan yüklenici sorumlu tutulmuşsa da, yüklenicinin bu konuda uzmanlaşmış bir firma sahibi olmadığı dolayısıyla işi profesyonelce idare edemeyeceği gibi … güvenliği konusunda mevzuat kapsamında ehil bir kimseyi görevlendirmediği, bu sebeple de işveren firmanın işin yürütülmesi esnasında taşeron üzerinde denetiminin dolayısıyla da yetki ve sorumluluğunun devam ettiğinin anlaşıldığı, sanık …’ın .Grup firması tarafından yetkilendirilmesine ilişkin bir evrak dosya içerisinde bulunamamışsa da, sanığın soruşturma aşamasında alınan ifadesinde inşaatın şantiyesinden sorumlu olduğunu, yargılama sırasında alınan beyanında . Grup yetkilisi olduğunu beyan ettiği ve tanık .’ın da şantiye şefi …’ın kişisel koruyucu donanımları kullanmalarını her gün söylediğine dair beyanları gözetildiğinde, inşaatın şantiyesinden sorumlu olduğu anlaşılan sanık …’ın çalışanların yüksekte yapılan çalışmalar sırasında yeterli denetim ve gözetimin yapılmasını, düşme tehlikesine karşı gerekli koruyucu önlemleri aldırması gerekirken aksine kusurlu davranışlarıyla neticeye sebebiyet verdiği anlaşılmakla, sanık hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde beraatine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş, katılan vekilinin temyiz sebebi yerinde görülmüştür.
B.Sanık … Müdafinin Temyiz Sebepleri Yönünden
Sanık … hakkında alt sınırdan belirlenerek tayin edilen ceza miktarı “Gerekçe” bölümünde (2) numaralı bentte eleştiri konusu yapılarak sanık müdafinin cezanın fazla olduğuna ilişkin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.
C. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6331 sayılı … Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun (6331 sayılı Kanun) 9 uncu maddesi gereğince 26.12.2012 tarihinde çıkarılan … Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğine göre icra edilen … kolunun çok tehlikeli işler kapsamında yer aldığı; 6331 sayılı Kanun’un 15 inci maddesine göre, çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacakların yapacakları işe uygun olduklarını belirten … raporu almadan işe başlatılamayacakları, 17 nci maddesine göre ise, mesleki eğitim alma zorunluluğu olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenlerin çalıştırılamayacağı düzenlemelerine yer verildiği, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Meslek Eğitimlerine dair Yönetmelik hükümlerine göre de eğitim alma zorunluluğu bulunan ikamet amaçlı konut inşaat yapımında çalışan işçi …’nın değinilen mevzuat hükümleri gereğince çok tehlikeli işte çalışabileceğine dair … raporu alınmadığı, icra ettiği faaliyete uygun mesleki eğitimler verilmediği, yüksekte çalışmanın ehil kimsenin gözetimi altında yapılmasının sağlanmadığı anlaşılmakla, sanık …’nün eyleminde 5237 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan bilinçli taksir hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde eksik ceza tayini yapılması isabetsiz bulunmuştur.
V. KARAR
A.Sanık … Hakkında Taksirle Öldürme Suçundan Kurulan Beraat Hükmü Yönünden
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2016 tarihli 2015/470 Esas, 2016/251 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
B.Sanık … Hakkında Taksirle Öldürme Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükmü Yönünden
Gerekçe bölümünde (C) bendinde açıklanan nedenle … 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05.04.2016 tarihli 2015/470 Esas, 2016/251 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle 1412 sayılı Kanun’un 326 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca sonuç ceza miktarı açısından sanığın kazanılmış hakkının dikkate alınması suretiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
12.04.2023 tarihinde karar verildi.