YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/24442
KARAR NO : 2023/2227
KARAR TARİHİ : 22.02.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Tarafların itirazlarının reddine
Taraflar arasındaki Sigorta Tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı …Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; 27.02.2020 tarihinde davalı …Ş. nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (…) poliçesi ile sigortalı olan aracın kapısını açtığı sırada davacının yolcusu olduğu motor ile çarpışmasına bağlı gerçekleşen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını iddia ederek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini ıslah ile toplam 92.293,14 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı …Ş. vekili; eksik evrak ile başvuru yapıldığını, sunulan sağlık raporunu kabul etmediklerini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin tarifenin beşte biri oranında uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı …Ş. vekili; kaza tarihindeki yönetmeliğe göre hazırlanan maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığını, başvurunun bu nedenle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, sorumluluklarının poliçe limiti ve sürücünün kusuru ile sınırlı olduğunu, uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz usulüne göre hesaplanması gerektiğini, vekalet ücretinin tarifenin beşte biri oranında uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 24.06.2021 tarihli ve K-2021/44520 sayılı kararıyla; başvurucunun geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile malul kaldığı, davalı … şirketinin kazaya karışan aracın … poliçesi uyarınca işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlenmesi nedeni ile sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile başvuru sahibinin 92.293,14 TL sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat talebinden 47.254,02 TL’lik kısmi kabulüne ve 09.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık; davalı … şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili;
1. Dosyaya sunulan 02.06.2021 tarihli Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen raporda belirlenen maluliyet oranının esas alınması gerektiğini,
2.Başvuruda sunulan Dicle Üniversitesi Adli Tıp rapor ücretinin kabulü gerektiğini iddia ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı …Ş. vekili;
1. Başvuranca sunulan ve hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun gerek Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine gerekse Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe uygun olmadığı,
2.Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gazi Yaşargit Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 27.05.2021 tarihli Sağlık Raporunda maluliyet oranının % 0 olduğu, buna rağmen %3 maluliyet üzerinden hesap raporu istenmesinin maddi gerçeğe ve hukuka aykırı olduğu
3. Sigortalı araç sürücüsüne atfedilen %100 oranındaki kusur oranının fahiş olduğu
4.TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak yapılan hesaplamada %0 teknik faize göre hesaplanmasının hatalı olduğu, hesaplamalarda %1,8 teknik faizin kullanılması gerektiği,
5.Geçici iş göremezlik tazminatından müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağı,
6.Kaza esnasında başvuranın kaskı takılı olup olmadığının belirsiz olup müterafik kusur durumunun araştırılması gerektiğini,
7.Hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini,
8.Başvuran lehine tam vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı …Ş. vekili;
1.Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan Sağlık Kurulu Raporunda başvuranın maluliyet oranının % 40 olduğu tespit edilmiş olup müvekkili şirketin söz konusu kazaya ilişkin herhangi bir tazmin yükümlülüğü bulunmadığını,
2.Gerekli belgelerle başvuru yapılmadığı, sunulan maluliyet raporunun hükme esas olamayacağı,
3.Müvekkil şirkete sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının fahiş olup söz konusu raporda eksik incelemeyle kusur tespitinde bulunulduğunu,
4.Geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin … sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında bulunduğunu, savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin 11.09.2021 tarihli ve 2021/İHK-29808 sayılı kararıyla; hükme esas alınan maluliyet raporunun denetime elverişli olduğunu, yolcu konumundaki davacıya karşı sigorta şirketlerinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Yargıtayın güncel içtihatları uyarınca TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmasının hatalı olmadığını, kaza esnasında davacının kask takıp takmadığı yönünde dosya içerisinde delil olmadığını, hatır taşıması olup olmadığına ilişkin dosyada delil olmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatlarının teminat kapsamında olduğu gerekçeleri ile taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı …Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı ile Davalı …Ş. vekili, itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3.Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ile davalı …Ş. vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır.
Bu bakımdan hatır taşıması ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.
Somut olayda, davacı, davalıya sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince, davalının hatır taşımasına ilişkin itirazı değerlendirilmemiştir.
Dava dosyasına ekli ifadeden davacının sigortalı araç sürücüsü ile arkadaş olduğu anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinden, somut olayda davacının, davalı sigortalı araçta hatır için taşındığının kabulü gerekir.
Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince karar verilirken, somut olayda hatır taşıması bulunduğu kabul edilerek tazminattan Dairemizin yerleşik uygulaması uyarınca % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazları değerlendirilmeden karar verilmiş olması doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.
3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17 inci md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6 ncı maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına “tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir” hükmü eklenmiştir.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2. maddesinde ise “Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir” düzenlemesi yapılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ıncı maddesinin (13) numaralı fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT’nin 13üncü maddesi ve AAÜT’nin 17 inci maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5’i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı …Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerince açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın, saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,
22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.