YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2019/5850
KARAR NO : 2023/1597
KARAR TARİHİ : 11.05.2023

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

Sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ
1..9. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.10.2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/560 Karar sayılı kararı ile sanıklar … ve … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatlerine,

2.. 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.10.2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/560 Karar sayılı kararı ile sanık … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 2863 sayılı Kanun’un 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 5237 sayılı Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 51 inci maddesinin birinci, üçüncü, yedinci, sekizinci fıkrası, 54 üncü maddesi uyarınca, 1 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine, karar verilmiştir.

3.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 28.05.2019 tarihli ve 2015/413904 sayılı, onama ve düzeltilerek onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A. Katılan vekilinin sanıklar hakkında temyiz isteği;
1.Sanıklar Harun ve Lokman’ın beraatine, sanık … hakkında verilen cezanın ertelenmesine ilişkin kararın mevzuata aykırı olduğuna,

2.Beraat alan sanıklar açısından suçun unsurlarının oluştuğuna,

3.Katılan kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine,

4.Diğer temyiz sebeplerine,

ilişkindir.

B. Sanık …’ün temyiz isteği;
Verilen cezayı temyiz ettiğine,

ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
A. Yerel Mahkemenin Kabulü
1.Sanık savunmaları, tanık beyanı, emanet makbuzu, 22.03.2015 tarihli olay yeri görgü tespit tutanağı, olay yerine ilişkin fotoğraflar, olay yeri krokisi, yakalama tutanağı, muhafaza altına alma tutanağı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, suç tarihinde … ilçesi . mahallesi .mevkiinde kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine Jandarma görevlilerinin söz konusu mevkiye gittiklerinde sanıklar …, …, … ve …’ı kazı yaparken gördükleri, sanıkların jandarma görevlilerini görmeleri üzerine kaçmaya başladıkları, kısa sürede yakalandıkları, olay yerinde yapılan incelemede yaklaşık 2 metre derinliğinde 1 metre genişliğinde kazı yapıldığının tespit edildiği, sanıkların olay yerine define bulmak amacı ile kazı yapmak için gittiklerini kabul ettikleri, kazı yaparken kullandıkları malzemelerin olay yerinde ele geçirilerek adli emanetin 2015/833 sırasına kaydedildiği anlaşılmakla, sanıklar …, …, … ve …’ın sübut bulan kültür varlıkları bulmak amacı ile izinsiz olarak kazı ve sondaj yapma suçundan ayrı ayrı cezalandırılmalarına, adli emanetin 2015/833 sırasında kayıtlı bulunan 3 adet bez çuval içerisindeki .Marka Jenaratör, 1 adet .Marka Hilti, 1 adet yaklaşık 15 uzunluğunda üçlü priz, 1 adet kırmızı saplı kürek, 1 adet mavi renkli kova ve ipi, 1 adet iki parça bölünmüş kazmanın müsaderesine, sanıklar … ve … hakkında kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapma suçunu işlediklerinden bahisle 2863 sayılı Yasanın 74 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılmaları istemi ile kamu davaları açılmış ise de; … ve …’nun tüm aşamalarda atılı suçu işlemediklerini söylemeleri, diğer sanık savunmaları ve tanık …’nun beyanı karşısında sanıkların atılı suçu işlediklerinde dair cezalandırılmalarına yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden, şüpheden sanık yararlanır genel ilkesi de göz önünde bulundurularak ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği belirtilmiştir.

2.Sanık … savunmasında; “Ben diğer sanıklardan hiçbirisini tanımıyorum, iddianamede belirtilen mevkide benim ağılım var, ben yukarıda hayvanların yanında idim, aşağıya baktığımda ağılıma 500 metre mesafede birilerinin olduğunu gördüm, 4 kişilerdi yanlarına geldim siz napıyorsunuz burada dedim, kazı yapıyoruz dediler, bu sırada benim çobanım jandarmayı aramış ben aşağıya inene kadar jandarma geldi, jandarma sen de bunlarla berabersin diyerek beni de sorguya aldı, kendileri ile birlikte söz konusu yeri kazmadım suçlamayı kabul etmiyorum, … benim akrabamdır, az önce sanık diye sorduğunuz için karıştırdım sanık olduğunu bilmiyordum, kazı yapanların içinde … yoktu ben geldiğimde sadece dört kişi vardı, Harun bana bakmaya diye gelmiş.” demiştir.

3.Sanık … savunmasında; “… benim akrabamdır, hala dayı çocuğuyuz, kendisini ziyarette gelmiştim, evde yoktu davarda olduğunu öğrendim, ben de yanına gitmek için evden ayrıldım, ben derenin içinden gittiğim için kimseyi görmedim, sonradan aşağıya indiğimde olayın üstüne geldim, Lokman’ın aşağıya indiğini görmüştüm ben de peşinden geldim geldiğimde jandarma oradaydı, Lokman dışındakilerin hiç birisini tanımıyorum.” demiştir.

4.Sanık … savunmasında; “Olay …’nin anlattığı gibi oldu, sanıklar Lokman ve Harun’u tanımıyorum jandarma geldiği sırada geldiler, olayla bir ilgileri yoktur, ben .u önceden tanımıyorum olay yerine jandarma geldikten 15-20 dakika sonra geldi, olay yerine Harun’un aracı ile gitmedik ben ifadem alınırken jandarmanın sorusunu yanlış anladım o nedenle ifadem o şekilde yazılmış orada bulunan aracın kime ait olduğunu sordular, .’un aracı mıdır dediler, ben de bilmiyorum dedim, bizim oraya gittiğimiz … başka bir araçtı, bizi oraya adını bile hatırlamadığım kahveden birisi benzin parasını karşılamamız karşılığında götürdü.” demiştir.

5.Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık … savunmasında; “Önceki beyanım doğrudur tekrar ederim, kahvede arkadaşlarım …, …, … dördümüz otururken kahve ortamında sürekli suça konu yerde define olduğu konuşuluyordu, biz de bir cahillik yapıp define bulmak amacıyla söz konusu yere gittik, o bölgeye gittiğimizde kazılı bir yer vardı, üzerine de … gibi bir şey çakmışlar, orada bir şey vardır düşüncesi ile kazı yapmaya başladık, yaklaşık yarım -1 metre kazdıktan sonra dinlenmek için tepenin arka tarafında oturuyorduk, jandarmanın geldiğini gördük, jandarma bize uyarıda bulununca bizde durduk, yanımızda götürmüş olduğumuz jenaratör, hilti, kazma gibi malzemeleri jandarma teslim ettik, sanıklar … ve …’i tanımıyorum, .bey jandarmanın gelmesine bir iki dakika kala bizim bulunduğumuz tepeye doğru çıkıyordu o ara jandarmayı görünce kendisi de bizimle birlikte aşağıya indi, … jandarma geldikten 15-20 dakika sonra geldi, . ve .u tanımıyorum, tanımadığımız için kendilerinin bu olaydan bilgisi yoktu.” demiştir.

6.Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık … savunmasına; “Olay arkadaşım …’nin anlattığı gibi oldu eklemek istediğim bir şey yok pişmanım.” demiştir.

7.Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık … savunmasında; “Kahvehanede ben arkadaşlarım. . ve … hep beraber oturup konuşuyorduk, kış olduğu için önce avdan konuştuk, .ava gittiğinde bir yerlerin kazıldığını gördüğünü söyledi, gidelim kazalım belki kısmetimize bir şey çıkar dedi, tanımadığım ismini dahi bilmediğim birisi bizi söz konusu yere götürdü bıraktı, yanımızda emanete alınan eşyalarda vardı, biz kazı yaptığımız sırada jandarma bizi yakaladı, üzgün olduğumuzu orada belirtmiştik, şuan huzurda bulunan. ve . isimli kişileri tanımıyorum, ilk önce yanımıza Lokman bey geldi, jandarma bizi aldığı sırada . geldi, biz söz konusu yere gittiğimizde orada zaten kazılmış bir yer vardı bizde onun üzerinden kazmaya başladık.” demiştir.

8.Tanık … beyanında; “Ben evdeyken 4 kişiyi dereden giderken gördüm, araba geldiğini hiç görmedim içeride yatıyordum, eşim Lokman çobanın yanına gitmişti, yoktu, … dayımın oğluydu,.eve geldi eşim .’ı sordu ben de çobanın yanına gitti dedim, o da gitti, ben diğer dört sanığı tanımıyorum, .’u onlarla birlikte görmedim.” demiştir.

9.Mahkemece dava konusu yerin 2863 sayılı Kanun kapsamında yer olup olmadığının sorulduğu, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün 22.06.2015 tarihli cevabi yazısında dava konusu yerin 2863 sayılı Kanun kapsamındaki yerlerden olmadığı belirtilmiştir.

IV. GEREKÇE
A. Sanıklar … ve … Hakkında Kurulan Beraat Hükümlerine Yönelik Katılan Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden;
1.Kolluk ekiplerince sanık …’ın çiftliğinde kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine olay yerine gidildiği, kazı alanının .’ın çiftliğine 300-400 m mesafede olduğu, sanıklar . ve .’un aşamalardaki savunmalarında üzerlerine atılı suçlamayı kabul etmedikleri, .n’ın savunmasında, bahse konu yerde ağılı olduğunu, kendisinin yukarıda hayvanların yanında olduğunu, aşağıya bakınca 4 kişi gördüğünü ve yanlarına gidip ne yaptıklarını sorduğunu, “kazı yapıyoruz” dediklerini, o sırada kolluk ekiplerinin geldiğini, .’un da kendisinin akrabası olduğunu, kazı yapanlar içinde .’un olmadığını, .’un kendisine bakmaya geldiğini beyan ettiği, sanık …’un savunmasında, .ile hala dayı çocuğu olduklarını, kendisini ziyarete gidince davarda olduğunu öğrendiğini ve yanına gitmek için evden ayrıldığını, aşağıya indiğinde olayın üstüne geldiğini beyan ettiği, tanık .’nin beyanının da aynı yönde olduğu, diğer sanıkların savunmalarında . ve .ın kazı eylemi ile ilgilerinin olmadığını belirttikleri anlaşılmakla, mahkemece sanıkların beraatine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. Sanık … Hakkında Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin ve Sanığın Temyiz İstekleri Yönünden;
1.Olay günü kaçak kazı yapıldığı ihbarı üzerine kolluk ekiplerince olay yerine intikal edildiği, kaçak kazı yapan şahısların kolluk ekiplerini fark edince kaçmaya başladıkları, sanık …’ın da yakalanan kişiler arasında olduğu, kolluk ekiplerince 2 metre derinliğinde 1 metre genişliğinde kazı çukuru tespit edildiği, olay yerinde kazıya yarar jeneratör, hilti, kazma, kürek ele geçirildiği, sanık …’ın kazı yaptığını kabul ettiği dosya kapsamında, sanığın kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma suçunu işlediği sabit olmakla, mahkemece sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış olup sanığın temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.
2. Dava konusu yerde bağımsız arkeolog bilirkişi refakatinde keşif yapılarak, kazı mahallinin sit alanı ya da 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli başka bir yer olup olmadığı tereddütsüz şekilde tespit edilerek, sonucuna göre sanık hakkında 2863 sayılı Kanun’un 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesine ilişkin uygulama yapılması, hukuka aykırı bulunmuştur.

3. 5237 sayılı Kanun’un 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, hapis cezası ertelenen sanık hakkında belirlenecek olan denetim süresinin, mahkûm olunan ceza süresinden az olamayacağı gözetilmeksizin, sanık hakkında 1 yıl denetim süresi belirlenmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

4.Kendisini vekil ile temsil ettiren katılan kurum lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR
A. Sanıklar … ve … Hakkında Kurulan Beraat Hükümlerine Yönelik Katılan Vekilinin Temyiz İsteği Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle . 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.10.2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/560 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanık … Hakkında Kurulan Mahkumiyet Hükmüne Yönelik Katılan Vekilinin ve Sanığın Temyiz İstekleri Yönünden;
Gerekçe bölümünde (B-2-3-4) bendinde açıklanan nedenlerle .9. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.10.2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/560 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.05.2023 tarihinde karar verildi.