YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5653
KARAR NO : 2023/409
KARAR TARİHİ : 19.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
HÜKÜM : Esastan ret
Taraflar arasındaki menfi tespit ve istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin lehtarı olduğu 3 adet çekin rızası hilafına elinden çıktığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/82 E. sayılı dosyasında zayii nedeniyle çeklerin iptalinin talep edildiğini, Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/19497 soruşturma sayılı dosyasında da şikayette bulunduklarını, davalıların Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/82 E. sayılı dosyasına çeklerin meşru hamili olduklarını bildirdiklerini, müvekkilinin davalılarla ticari ilişkisinin bulunmadığını ileri sürerek davalılara borcunun olmadığının tespitine, çeklerin davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri ile dava dışı … arasında uzun yıllardır devam eden güven ilişkisine dayalı …’a maddi yardımda bulunduklarını, bu kişinin ödeme yerine dava konusu çekleri ciro ettiğini, davalı …’in …’in eşi olup sadece bankada işlem yapabilmesi için çeki ciro ettiğini, davalıların çeklerin yetkili hamili olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalıların çekleri kötü niyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduklarını ispatlayamadığı, davacının davalıya teklif ettiği yeminin davalılar tarafından yerine getirildiği, davalıların yemin ederek çekleri ciro eden kişiden alacaklı olduklarını bildirdikleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığını, bu nedenle davalıların meşru hamil olduklarını ispatlamaları gerektiğini, Mahkemece Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/19497 soruşturma sayılı dosyası içeriğindeki davalıların ve önceki cirantaların çelişkili anlatımlarının değerlendirilmediğini, tarafların ticari kayıtları incelenmeksizin eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davada çeklerin davalılarca kötü niyetli veya ağır kusurları ile iktisap edildiğinin ispatlanması gerektiği, ispat edilmesi gereken husus göz önüne alındığında davalılara teklif edilen yemin konusunun suç oluşturacağı, bu hâli ile davada yemin delili ile ispatın mümkün olmadığı hâlde Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak davacıya yemin delilinin hatırlatılmasının usule aykırı olduğu, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan bu hususun sadece eleştirildiği, davada davalıların kötü niyetli ya da çeklerin iktisabında ağır kusurlu olduklarının davacı tarafça başka deliller ile de ispatlanamadığı, bu hâli ile İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.