YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/4845
KARAR NO : 2023/670
KARAR TARİHİ : 07.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 07.02.2023 günü tebliğata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılar ile Toprakbank A.Ş. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve ek genel kredi sözleşmesine istinaden kullandırılan kredilerden kaynaklı borcun ödenmemesi üzerine alacağı temlik alan davacı şirket tarafından davalı … aleyhine toplam 936.946,26 TL alacağın tahsili amacıyla Adana 9. İcra Müdürlüğünün 2013/4837 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı …’nin takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazlarının tamamen haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, takipte saklı tutulan kısım yönünden kredi sözleşmelerinde belirtilen faiz oranları farkından doğan faiz alacağının tahsiline, davalı Karaçimen Oto. İnş. Nak. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan alacak davasının kabulüne, hesap kat tarihi sonrasında yapılan herhangi bir ödeme varsa bunun faizden düşülmesine ve tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi koşuluyla 30.000,00 TL asıl alacağın, kredi sözleşmesinde belirlenen temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 25.10.2017 tarihli talep sonucunun açıklanmasına ilişkin dilekçede, … hakkındaki kredi sözleşmelerinde belirtilen faiz oranları farkından doğan faiz talebinin fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere 100,00 TL olduğunu belirtmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacının, davalı … hakkında başlatılan ipotekli takip sonucu taşınmaz satışı ile 17.000,00 TL tahsil ettiğini, istenilen faiz oranının fahiş olduğunu ve imzalanan kredi sözleşmesinde limit 30.000,00 TL olduğundan bundan fazlası bir talebin kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddi ile davacı aleyhine tazminata karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2017 tarihli ve 2015/110 E., 2017/1427 K. sayılı kararı ile Toprakbank A.Ş. Diyarbakır Şubesi’nce davalı Karaçimen Oto. İnş. Nak. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin borçlu, davalı … ile dava dışı …’nin ise müteselsil kefil oldukları, 21.10.1998 tarihli, 10.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi ve 18.10.2000 tarihli, 20.000,00 TL limitli ek genel kredi sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği davalı şirket lehine 03.10.1999 tarihinde 10.000,00 TL’lik ve 18.01.2001 tarihinde 20.000,00 TL’lik teminat mektuplarının düzenlendiği, toplam 30.000,00 TL’lik teminat mektubunun talep üzerine tazmin edildiği, bu nedenle kredinin nakdi krediye dönüştüğü, hesabın 13.06.2001 tarihinde kat edilmiş olduğu, Toprakbank A.Ş. tarafından 08.04.2002 tarihli alacak temlik sözleşmesi ile davaya konu krediler nedeniyle takip ve dava dosyalarının, tüm hak ve alacaklarının TMSF’ye devredildiği, TMSF’nin ise 13.03.2006 tarihli kredi alacağı temlik sözleşmesi ile davaya konu kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacağını davacı RCT Varlık Yönetim A.Ş.’ye devrettiği, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun (5411 sayılı Kanun) 141 inci maddesi uyarınca fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresinin 20 yıl olması nedeniyle davaya konu alacakların zamanaşımına uğramamış olduğu, alacaklı tarafından… 1. İcra Müdürlüğünün 2005/7852 E. sayılı takip dosyası ile eldeki kredi sözleşmelerine konu alacaklar yönünden davalı … aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takip sonucunda 17.000,00 TL ihale bedelinin 28.06.2007 tarihinde tahsil edildiğinin anlaşıldığı, bilirkişi raporundaki usulüne uygun hesaplamaların dikkate alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 25.09.2018 tarihli ve 2018/403 E., 2018/624 K. sayılı kararı ile taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde %250 faiz uygulanacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi ve kredi veren banka tarafından ilgili tarihlerde uygulanan faiz oranlarına göre akdi ve temerrüt faiz oranlarının belirlendiği, davacı vekilinin davalı şirket bakımından BSMV talebinin bulunmadığı, dava konusu alacağa ilişkin genel kredi sözleşmesinin 21.10.1998 tarihinde, ek genel kredi sözleşmesinin 18.10.2000 tarihinde imzalandığı, 14.01.2001 tarihinde borcun ödenmediğinden bahisle borçlulara ihtarname gönderildiği, 12.12.2003 tarihli, 5020 sayılı Kanun’un 27 nci maddesiyle 4389 sayılı Bankalar Kanunu’na eklenen ve 26.12.2003 tarihinde yürürlüğe giren ek 3 üncü maddeyle fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresinin yirmi yıl olarak öngörüldüğü, aynı kuralın, 5411 sayılı Kanun’un 141 inci maddesinde de benimsendiği, takip tarihi itibariyle dava konusu alacağın 20 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu ve bu sürenin henüz dolmadığı, davalılara borcun ödenmesi için ihtarname gönderilerek davalıların temerrüde düşürüldükleri ve bilirkişi tarafından bu ihtarnamenin tebliğ tarihi nazara alınarak temerrüt tarihinin belirlendiği, yine bilirkişinin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca faiz oranlarını belirleyerek hesaplama yaptığı, bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, diğer taraftan davacı vekilinin dava dilekçesinin sonuç bölümünde davalı Karaçimen Oto. İnş. Nak. Mad. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ye yönelik davada, “Hesap kat tarihi sonrasında yapılan herhangi bir ödeme varsa bunun faizden düşülmesine ve tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi koşuluyla 30.000,00 TL asıl alacağın, kredi sözleşmesinde belirlenen temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini” talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince bu davalıya ilişkin davanın kabulü ile hükmün “Davalı Karaçimen Otomotiv İnşaat Nak. Mad. İth. İhr. San. ve Ltd. Şti. hakkında açılan alacak davasının hükmün 1 numaralı maddesi dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile 30.000,00 TL asıl alacak, 665.551,67 TL dava tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 695.551,67 TL’nin bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, asıl alacağa dava tarihinden itibaren %165 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,” şeklinde kurulduğu, davacı vekili tarafından açıkça işlemiş faiz miktarı belirlenerek işlemiş faiz alacağının hüküm altına alınması talep edilmemesine karşın İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporundaki hesaplama nazara alınarak işlemiş faiz miktarının hüküm altına alındığı ve talepten fazlasına hükmedildiği, talepten fazlasına karar verilemeyeceği kuralı gereğince re’sen yapılan inceleme ile kamu düzenine aykırılık sebebiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının re’sen kaldırılmasına karar verilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmakla, davalı … hakkında açılan itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile davalının Adana 9. İcra Müdürlüğünün 2013/4837 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 30.000,00 TL asıl alacak, 581.308,33 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin toplam 611.308,33 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %165 oranında temerrüt faizi ve bu faize %5 oranında BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmolunan alacağın %20’si olan 122.261,66 TL tazminatın bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalının tazminat talebinin reddine, davalı … hakkında faiz alacağına ilişkin davanın reddine, davalı Karaçimen Oto bakımından 30.000,00 TL asıl alacağın temerrüt tarihi olan 17.06.2001 tarihinden itibaren %165 faiz oranı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizin 06.07.2020 tarihli ve 2019/505 E., 2020/1320 K. sayılı kararı ile davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının dayandığı kredi sözleşmesinin 44.2 nci maddesinin, “… kısa, orta veya uzun vadeli en yüksek genel faiz oranına 50 puan ilave edilmek suretiyle bulunacak faiz oranı üzerinden temerrüt faizi ödemeyi kabul eder” şeklinde olduğu, buna göre davacının davalılardan talep edebileceği temerrüt faiz oranının, yıllık %110 olan akdi faize 50 puan ilave edilmek suretiyle hesaplanan oran olan %160 olduğu, yine buna göre davalı … yönünden işlemiş temerrüt faizinin %160 üzerinden hesaplanması ve asıl alacağa temerrüt tarihinden itibaren yıllık %160 temerrüt faizi uygulanması, davalı şirkete yönelik açılan alacak davasında, asıl alacağa uygulanacak temerrüt faizinin yıllık %160 olması gerekirken sözleşmedeki faize yönelik hükmün yanlış değerlendirilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.12.2017 tarihli ve 2015/110 E., 2017/1427 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmakla, davalı … hakkında açılan itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile davalının Adana 9. İcra Müdürlüğünün 2013/4837 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 30.000,00 TL asıl alacak, 563.200,00 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin toplam 593.200,00 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %160 oranında temerrüt faizi ve bu faize %5 oranında BSMV uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan 118.640,00 TL tazminatın bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalının tazminat talebinin reddine, davalı … hakkında faiz alacağına ilişkin açılan davanın reddine, davalı Karaçimen Otomotiv İnşaat Nak. Mad. İth. İhr. San. ve Ltd. Şti. hakkında açılan alacak davasının, hükmün 1 numaralı maddesi dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile 30.000,00 TL asıl alacağın temerrüt tarihi olan 17.06.2001 tarihinden itibaren işleyecek %160 faiz oranı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi gereği faiz oranının %250 olarak nazara alınarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.
2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesinin 04.06.2014 tarihli ve 2014/85 E., 2014/10 K. sayılı kararı ile 19.10.2015 günlü, 5411 sayılı Kanun’un geçici 16 ncı maddesinde yer alan zamanaşımı sözcüğünün, Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olmakla 20 yıllık zamanaşımı süresinin artık 2006 yılından sonraki alacaklar için geçerli hâle geldiğinden davalılardan … bakımından borcun doğumu (14.06.2001 tarihli ihtarname) ile davaya konu takip (15.05.2013) arasında 10 yıldan fazla bir zaman geçtiği için takibe ve davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, Diyarbakır 1. İcra Müdürlüğünün 2005/7852 E. sayılı dosyasının davalı … hakkında ipotek veren 3. kişi olduğu için açılmış bir takip olduğu, kefaletinden dolayı “tahsilatta tekerrür olmamak kayıt ve şartını içeren” ilamsız icra takibi, haciz yoluyla açılmış bir takip olmadığı için alacağın yine zamanaşımına uğradığını, davacının davalı şirkete yönelik davasında haklı olduğu düşünülse bile talep edilen faiz miktarının aşırı yüksek olduğunu, kamu düzenine aykırı bulunduğunu belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalılar ile akdedilen genel kredi sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsiline yönelik başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve davalı şirket bakımından asıl alacağın temerrüt tarihinden itibaren tahsili için açılan alacak davasıdır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Davacı …Ş. harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği hâlinde temyiz eden davacı …Ş.’ye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.