YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/9246
KARAR NO : 2023/763
KARAR TARİHİ : 13.03.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
Dairemizce verilen bozma kararı üzerine Mahkemece kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 26.02.2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; “müvekkilinin … Cumhuriyet Başsavcılığınca Belgede Sahtecilik, Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma ve Hırsızlık suçlarından yapılan soruşturma kapsamında 28.06.2013 tarihinde tutuklandığını, 18.02.2014 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiğini, kararın 09.02.2015 tarihinde kesinleştiğini belirterek, haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 40.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsilini” talep etmiştir.
2. Davalı vekili 30.03.3015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ” yetki, zamanaşımı ve derdestlik itirazları bulunduğunu, yasal koşulları oluşmayan davanın reddi gerektiğini” beyan etmiştir.
3. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.12.2015 tarihli ve 2015/166 Esas, 2015/458 Karar sayılı kararı ile “davanın kısmen kabulü ile 5.953,48 TL maddi, 12.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline” karar verilmiştir.
4. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 27.05.2019 tarih 2019/411 Esas 2019/6678 Karar sayılı ilamıyla “Tazminat talebinin dayanağı olan … 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/990 esas, 2014/744 sayılı beraat kararı ve beraat kararının kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi ile davacı hakkında düzenlenen tutuklama ve tahliye müzekkerelerinin onaylı birer suretinin gönderilmesi … 6. Asliye Ceza Mahkemesinden talep edilmiş ise de, bu konuda ne fiziken ne de UYAP sistemi üzerinden herhangi bir cevap verilmemiş ve ilgili evraklar da gönderilmemiş olmasına karşın, bu eksiklikler giderilmeden yazılı şekilde karar verilmesi, CMK’nın 144/1-a maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle tazminata engel oluşturmayacak ise de, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması ve bu nedenle mahsup edilen sürenin hükmolunacak tazminat miktarının tayininde dikkate alınması gerektiği, bu kapsamda davacının tutukluluk süresinin diğer bir hükümlülüğünden mahsup edilip edilmediği … 6. Asliye Ceza Mahkemesinden sorulmasına karşın, bu hususa ilişkin herhangi bir cevap verilmemiş olmasına rağmen, mahsup durumu açıklığa kavuşturulmadan yazılı şekilde karar verilmesi, kabule göre de; davacının geliri ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edilemediği ve gözaltında kalınan süreye dair tazminat talebinde bulunulmadığı da dikkate alınarak, davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak 5.096,78 TL’nin maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde maddi tazminatın fazla tayininin” kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
5. … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.11.2019 tarihli 2019/271 Esas, 2019/655 Karar sayılı kararıyla ” davanın kısmen kabulü ile 5.096,78 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline” karar verilmiştir.
6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 19.11.2021 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davalı vekilinin temyiz isteği; davanın reddi gerektiğine ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yüksek olduğuna ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
İlk Derece Mahkemesince; davacı hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, hırsızlık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından başlatılan soruşturmada 28.06.2013 tarihinde tutuklandığı, 08.01.2014 tarihinde tahliye edildiği, … 6. Asliye Ceza Mahkemesine açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonucunda … 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.11.2014 tarih, 2013/990 esas 2014/744 karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiği ve kararın 09.02.2015 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
CMK’nın 142/1. maddesi uyarınca karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabileceği öngörülmüş olmakla, beraat kararının 09.02.2015 tarihinde kesinleştiği, dava tarihinin ise 26.02.2015 olduğu, buna göre davanın süresinde açıldığı, davacının dava tarihindeki yerleşim yerinin … ili olduğu görülmekle, mahkememizin davaya bakmakla yetkili olduğu, davacı tarafından aynı konuda açılmış başkaca bir dava olup olmadığı araştırılmak gerekmekle, davalı vekilinin davacı tarafça … Hazinesi aleyhine açılmış başkaca tazminat davasına rastlanılmadığı yönünde beyan dilekçesi verdiği, aynı taraflar arasında ve aynı konu ile ilgili mükerrer davanın bulunmadığı, davacının tutuklulukta geçirdiği sürelerin başka cezasından mahsup edilmediği, davacının tutuklulukta geçirdiği sürelerin infaz görüp görmediği hususu tutuklu bulunduğu cezaevinden sorulmakla tutukluluk sürelerinin infaz gördüğü anlaşılmıştır.
Geliri ve gözaltında ve tutuklulukta kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edemeyen davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplanacak miktarın maddi tazminat olarak ödenmesine karar verilmesi gerekmekle, davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği günlük sürenin bulunduğu döneme ait net asgari ücret miktarı üzerinden ilk günün sayılmayıp son günün sayılması suretiyle yapılan hesap sonucunda 40.000,00 TL maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile ve taleple bağlı kalınmak suretiyle tutuklanma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5.096,78 TL maddi tazminat ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltında kalmasına ve/veya tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında geçirdiği ve/veya tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekmekle, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile taleple bağlı kalınmak suretiyle tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte takdiren 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin dayanağı olan … 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.11.2014 tarih, 2013/990 esas 2014/744 karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, hırsızlık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından 28.06.2013- 08.01.2014 tarihleri arasında 6 ay 11 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 09.02.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK’nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla;
1. Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre, maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının tazminat talebinin reddi gerektiğine yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak, davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda az manevi tazminata hükmolunduğu anlaşılmakla, temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.11.2019 tarihli 2019/271 Esas, 2019/655 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
13.03.2023 tarihinde karar verildi.