YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/4128
KARAR NO : 2008/13870
KARAR TARİHİ : 16.09.2008
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 1.6.1994 tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı …’un tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının tarımsal faaliyeti nedeniyle sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başı itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacının 60 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması dışlanarak, 01.07.1994-01.11.2000 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.
2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının, sattığı ürün bedelinden yapılan ilk … prim kesintisinin 14.06.1994 tarihinde Kurum hesabına yatırıldığı, 11.07.2003 tarihinde de prim kesintisinin bulunduğu, 04.02.1981-11.12.2001 tarihleri arasında ve 01.06.2002 tarihinden itibaren Ziraat Odası’na 12.04.1991-09.01.2001 tarihleri arasında TARİŞ’e ve 02.03.1999 tarihinden itibaren Tarım Kredi Kooperatifi’ne kayıtlı olduğu, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, davacının 01.11.2000 tarihinde 2926 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak Kurumca tescil edildiği ve 12.12.2001 tarihinde davacının T-İB belgesi vermesi üzerine terkin edilip, 01.12.2005 tarihinde yeniden tescilinin yapıldığı, 60 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışmasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece, davacının sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin Kurum hesabına yatırıldığı 14.06.1994 tarihini takip eden ay başı olan 01.07.1994 tarihinden itibaren Kurumca tescilinin yapıldığı 01.11.2000 tarihine kadar verilen tespit kararı yerinde ise de; prim kesintisi ile Tarım Kredi Kooperatifi kaydının bulunduğu ve tarımsal faaliyetin kanıtlandığı 01.08.2003 tarihi ile yeniden Kurumca tescilinin yapıldığı 01.12.2005 tarihleri arasında da tespite karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinin tümüyle silinerek yerine, “Davanın kısmen kabulüne, davacının sattığı ürün bedelinden ilk … prim kesintisinin Kurum hesabına yatırıldığı 14.06.1994 tarihini takip eden ay başı olan 01.07.1994 ile Kurumca tescilinin yapıldığı 01.11.2000 tarihleri arasında ve kesinti ile 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtların bulunduğu 01.08.2003 tarihi ile Kurumca tekrar tescil edildiği 01.12.2005 tarihleri arasında, 60 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli çalışması dışlanmak suretiyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,16.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.