YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1370
KARAR NO : 2022/13718
KARAR TARİHİ : 07.11.2022
Mahkemesi :İş Mahkemesi
No :
Dava, idari para cezalarını konu edinen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86’inci maddesi olup “Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü öngörülmüştür.
Diğer taraftan 5510 sayılı Yasanın 102’nci maddesinde davalı Kurumca prim borcu dışındaki işlemler bakımından idari para cezaları ile ilgili usul ve esaslar özel bir şekilde düzenlenmiştir. Anılan düzenleme uyarınca; idari para cezasını gerektiren şartlar oluştuğunda Kurum tarafından verilecek idari para cezası ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmaması halinde, idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Ne var ki; Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmayacaktır.
Somut olayda; ödeme emirlerinin düzenlenmesine dayanak işlemin, dava dışı … …’ın, davacıların murisi …’un evinde fiilen çalışırken tespit edilmesi sonucu düzenlenen SGK denetim raporuna dayalı olarak, davacı adına işyeri tescili işleminin temini, sigortasız işçi çalıştırılması nedeniyle çalışan işçinin işe giriş bildirgeleri ve dönem bordrolarının temini, ayrıca istenen ve gereken belgelerin zamanında verilmemesi nedeniyle işveren kabul edilen davacı hakkında 5510 sayılı Yasanın 102’nci maddesi kapsamında idari para cezalarının kesilmesine dair işlemler olduğu anlaşılmaktadır.
İdare mahkemesinde idari para cezası itiraz komisyon kararının iptali istemiyle açılan dava sonucu, dava konusu işlemin dayanağı denetim tutanağının … …’ın tek taraflı beyanına dayandığı, bu meskende çalıştığını ispatlayacak somut delil bulunmadığı ve denetim elemanları dışında kimsenin tutanağı imzalamamış olması karşısında,bu tutanağa dayanarak … …’ın fiilen çalıştığı sonucuna varılamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Her ne kadar mahkemece bir kısım ödeme emirlerinin kesinleşmiş idare mahkemesi kararlarına istinaden iptaline karar verilmişse de, … … tarafından adli yargıda hizmet tespiti istemiyle açılmış davanın … Anadolu 21. İş Mahkemesi 2013/1139 Esas dosyasında derdest olduğu,en son … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 2018/1614 Esas,2019/1855 Karar sayılı kaldırma kararı sonrasında yargılamaya devam edildiğinin anlaşılması karşısında, anılan dosyanın getirtilerek incelenmesi ve hizmet tespiti davasının sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 07.11.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.