YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/288
KARAR NO : 2023/1288
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/56 E., 2022/250 K.
DAVALILAR : 1- … vekili Avukat …
2- …
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 08.06.2010
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İkinci kez verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiş olup Dairemizce temyiz istemlerinin kabulü ile ikinci kez bozma kararı verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen üçüncü karar tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; … sigorta sicil numaralı müvekkili 01.07.2005 tarihleri ile 11.06.2009 tarihleri arasında davalı …’un iş yerinde işçi sıfatı ile çalıştığını, müvekkilinin bu çalışması esnasında işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, müvekkilinin işten çıkarılınca sosyal güvenlik kurumuna müracaat ettiğini, ancak 22.12.2006 – 30.12.2006 tarihlerinde 9 günlük sigortalı olduğunu öğrendiğini, müvekkilinin davalı ile görüştüğünü ve bir sonuç alamadığını ve bunun üzerine … Bölge Çalışma Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, bu durumun müvekkilinin maddi kaybına uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olacağını, bu nedenle müvekkilinin 01.07.2005 tarihleri ile 11.06.2009 tarihleri arasında 22.12.2006 – 30.12.2006 tarihlerinde 9 günlük süre dışındaki sürelerin davalı …’un işyerinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.07.2005 tarihi olarak tespit ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına, müvekkilinin bu hizmetlerinin diğer hizmetler ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının müvekkiline ait işyerinde 22.12.2006 – 30.12.2006 tarihleri arasında 9 günlük süre dışında çalışmasının olmadığını, davacının SDÜ’nde yüksek okul öğrencisi olduğunu, davacının öğrenci olduğu için boş zamanlarında kendi nam ve hesabına çalıştığını, davacının piyasadan iş alıp kendi atölyesi olmadığı için müvekkiline ait işyerine (veya başka işyerlerine) gelip işi ücret karşılığında yaptırdığını ve bedelini müvekkiline ödediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 26.07.2010 havale tarihli cevap dilekçesi ile; davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; … sigorta sicil numaralı davacının ilk kez 22.12.2006 tarihinde davalıya ait 10012060.15.01 nolu işyerinden ilk işe giriş bildirgesi verilerek sigorta sicil numarası aldığını, davacının bu bildirgeye istinaden 2006/12 ayında 9 günlük çalışmasının işverence Müdürlüklerine bildirildiğini, 22.12.2006 tarihli işe giriş bildirgesinde davacının imzasının bulunduğunu, 1001206.15 nolu diğer davalı …’a ait PVC doğrama işyerinin 03.01.2000 tarihinde kanun kapsamına alındığını ve halen faal olduğunu, davacının bu işyerinde 22.12.2006 tarihinde önce çalıştığına dair hiçbir belge ve kayıt olmadığını, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığına dair iddiasını Kurumda bulunan resmi belgelerle eşdeğerde delillerle ispatlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 24.09.2019 tarihli ve 2013/394 E., 2019/511 K., sayılı kararıyla; “… eldeki davaya ilişkin olarak dinlenen tanık ve komu iş yeri tanıklarının beyanlarından ve yine dosya arasına celp edilen delillerden davacı tarafın 1001206.015 sicil sayılı dosyada işlem gören … adına tescilli işyerinde 01.07.2005 – 11.06.2009 tarihleri arasında (Kurumda bildirilen 22.12.2006 – 30.12.2006 tarihleri arasındaki 9 günlük süre hariç) hizmet akdine istinaden, sigortasız çalıştığı iddiasını hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlayamadığı kanaatine varılmakla bilirkişi Aslı … tarafından tanzim edilen 03.04.2019 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınmak suretiyle açılan davanın reddine” karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
Daire kararında; “Davacı, davalı işveren nezdinde 01.07.2005 tarihinden 11.06.2009 tarihine kadar Kuruma bildirilen 22.12.2006 – 30.12.2006 arasındaki çalışması dışında bildirilmeyen çalışmalarının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.07.2005 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece verilen ilk kararda davanın reddine karar verilmesi üzerine, hükmüne uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama sonunda yine davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, dosya içeriğinden ve toplanan delillerden davacının davalı işyerinde çalıştığı sabittir. Fakat çalışmanın süresi dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu nedenle davacının davaya konu dönem için davalı işveren adına gönderilen irsaliye faturaları, depo çıkış fişleri, kargo teslim v.s. belgeler dikkate alınmalı, davacı ve aynı zamanda bordro tanığı olan … ile diğer tanık anlatımları doğrultusunda, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alınarak kısmi çalışma mümkün olup olmadığı irdelenmeli; çalışmanın niteliği ve süresi açıkça belirlenmelidir.” hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda davacı asil isticvap edilmiş, tanık beyanları alınarak dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Davacı adına davalı işverence düzenlenmiş, sahteliği iddia edilmemiş, imzalı işe giriş bildirgesinin aksi aynı mahiyette yazılı delille kanıtlanamamış olduğundan davacının işe giriş tarihi 22.12.2006 olarak kabul edilmiştir. Davacının imzasını içeren depo çıkış fişinin 29.05.2009 tarihine ait olduğu anlaşılmakla, dosya arasında mevcut yazılı deliller dikkate alınmış, yazılı delillerin aynı mahiyette yazılı delille ispat edilemediğinden, bilirkişi tarafından hazırlanan 13.05.2022 tarihli 2 inci ek rapor doğrultusunda, açılan davanın kısmen kabulüne” karar verildiği belirtilerek,
“Davanın kısmen kabulüne,
1-Davacının isteminin kısmen kabulü ile, davacının davalı … adına tescilli işyerinde kesintisiz olarak 22.12.2006-29.05.2009 tarih aralığında, tam süreli ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,” karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1-Davacı vekili tarafından; davacının 22.12.2006 tarihinden önce davalı iş yerinde çalışmaya başladığı, davalı iş yerinin kaşesinin yer aldığı 16.05.2005 tarihli satış sözleşmesinde davacının imzasının yer aldığı, Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiği belirtilerek, kararın bozulmasını istemiştir.
2-Davalı … vekili tarafından; davacının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı … Bölge Müdürlüğüne müvekkil aleyhinde şikayetçi olduğu ve fakat yapılan incelemede davacının çalıştığı sürelerin, müvekkilin SGK’ya bildirdiği 9 günlük süre ile sınırlandırıldığı, hükme dayanak kılınan raporda bu hususun hiç dikkate alınmadığı, kamu tanık beyanlarının hükme dayanak yapılan raporda değerlendirilmediği, dosyada dinlenen bordro tanıklarının davacının kesintisiz ve sürekli çalıştığına yönelik beyanlarının olmadığı, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiği belirtilmiştir.
3-Davalı SGK vekili tarafından; Davacıya ait şahsi dosyanın ve hizmet dökümünün incelenmesinde ; davacının ilk kez 22.12.2006 tarihinde diğer davalıya ait iş yerinden ilk işe giriş bildirgesinin verilerek sigorta sicil numarasının alındığı, Davacının bu bildirgeye istinaden 2006/12 inci ayında 9 günlük çalışması işverence Müdürlüğümüze bildirilmiştir ve davacının bu tarihten sonra da kesintisiz olarak bahse konu işyerinde çalıştığına dair hiç bir belge ve kaydın mevcut olmadığı, davacının dava konusu işyerinde çalıştığını iddia ettiği dönemlerde çalıştığına dair herhangi bir belge ve kayıt olmadığı gibi, aksini gösterir belgeler mevcut olduğundan, Kurum kayıtları göz ardı edilerek salt birbirine çelişkili tanık beyanları doğrultusunda davacının çalıştığı yönünde karara varılmasının, dosya kapsamına, Yargıtay içtihatlarına ve yasal mevzuata aykırılık teşkil ettiği, davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararın bozulması gerektiği belirtilmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin ilgililerden alınmasına,
16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…