YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/180
KARAR NO : 2023/723
KARAR TARİHİ : 26.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI :
Taraflar arasındaki tarım … sigortalılık süresinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının müteveffa Yusuf Akıcı’nın eşi olduğunu, davacının eşinin köyde yaşadığını ve tarım ile uğraştığını, ektiği ürünleri Tekel’e sattığını, bu nedenle tarım … kapsamında sigortalı olduğunu, davacının eşinin ölümü nedeniyle 1800 gün ile ölüm aylığı bağlandığını, davacının ölüm aylığı almakta iken davalı Kurum tarafından gönderilen 30.12.2016 tarih ve … sayılı yazısı ile 1800 gün yerine 1085 günle aylık bağlandığı gerekçesiyle davacının ölüm aylığını iptal ettiğini ve davacıdan 30.873,74 TL yersiz ödemenin iadesinin talep edildiğini, davacı tarafından kuruma başvurularak kurumun işleminin iptali ile davacının eşinin 1994 yılından itibaren sigortalı olduğunun ve iptal edilen aylığın yeniden bağlanmasını ve ödenmeyen aylıkların ödenmesini talep ettiğini, davalı kurumun davacının bu talebini reddettiğini, kurum işleminin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davacının, prim tevkifatının kesildiği ayı takip eden aybaşından itibaren (1994 yılından) ölüm tarihine kadar kesintisiz olarak 2926 sayılı Kanuna göre sigortalı olduğunun tespitine, davacının iptal edilen ölüm aylığının yeniden bağlanmasına, davacıya kesildiği için ödenmeyen birikmiş aylıkların faizi ile birlikte ödenmesine, talep edilen yersiz ödeme işleminin ve miktarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Kararda özetle; davanın kısmen kabulü ile, davalı Kurumun 01.11.2017 tarih ve … sayılı işlemi ile davacı hakkında ölüm aylığının iptalinden kaynaklanan ve yersiz ödendiği ileri sürülen 30.873,74 TL yersiz ödeme tutarının davacı adına borç çıkarılmasına ilişkin yersiz ödeme işleminin iptaline, davacıya iptal edilen ölüm aylığının yeniden bağlanması ve davacının kesilen aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, Kurum tarafından kabul edilen süreler dışında kalan davacının 1994-01.08.1998 tarihleri arası kesintisiz şekilde 2926 sayılı Kanun’a (Tarım …) göre sigortalı olduğunun tespitine ilişkin talebinin reddine, dair karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri
Özetle; … sigortalılığından dolayı yetim ve dul aylığı alınması için vefat eden kişinin ölüm tarihinin 04.10.2000-07.08.2001 arası veya 02.08.2003-30.09.2008 arası ise ölen kişinin en az 1800 prim ödeme gün sayısının olması gerektiğini, eksik günlerin hizmet borçlanması ile tamamlanabileceğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının, 06.06.2001 tarihinde vefat eden eşinden ölüm aylığı bağlanması için 2010 yılında yapmış olduğu başvuru üzerine Kurum tarafından bağlanan aylığın, daha sonra 1800 prim gün şartının sağlanmadığı gerekçesiyle iptaline ilişkin kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanunun 24. maddesi.
3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.