YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7657
KARAR NO : 2023/319
KARAR TARİHİ : 19.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.04.2003 tarihinde verilen dilekçeyle miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 08.07.2004 tarihli kararın davalı … (….) vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, tarafların mirasbırakanı …’ın 06.07.1986’da vefat ettiğini, davalılardan …’nin daha önce aralarında düzenledikleri 12.03.1987 tarihli satış senedi ile tüm miras hakkını davacıya bedelini alarak devrettiği halde hiç bir satış yapılmamış gibi mirasın paylaştırılmasını talep ettiğini, bu nedenle muris adına kayıtlı bulunan 178, 187, 629, 682, 692, 760, 762, 768, 772, 1146, 1447, 509, 524, 775 parsel sayılı taşınmazlarda davalının miras hissesinin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep istemiştir.
II. CEVAP
Davalılardan … ile dahili davalılardan … yargılamaya katılarak açılan davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.
Davalı … (Ekici) vekili davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı … ‘ın mirasbırakandan intikal edecek taşınmazlardaki hissesini taraflar arasında düzenlenen satış sözleşmesiyle diğer mirasçı davacıya satarak bedelini nakden ve tamamen aldığı, TMK’nın 677. maddesi hükmü gereğince bu satış sözlemesinin geçerli olduğu, dava konusu taşınmazlardan 1146 parsel sayılı taşınmazın ifraz edilerek dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle 1146 parsele yönelik davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … Ekici vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … vekili, sözleşmedeki imzanın davalıya ait olup olmadığı konusunda inceleme yapılmadığını, zamanaşımı itirazlarının ve keşifte dinlenilen tanık beyanları dikkate alınmadığını, paylaşımda başka mirasçıya düştüğü ya da satışa konu olmadığı belirtilen taşınmazlar hakkında da kabul kararı verildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) ilgili maddeleri şöyledir:
“I. Paylaşma sözleşmesi
Madde 676. (Eski 611 Md) Mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar. Paylaşma sözleşmesiyle mirasçılar, tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini de kabul edebilirler. Paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.
II. Miras payı üzerinde sözleşme
Madde 677- Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.
Bir mirasçının üçüncü kişiyle yapacağı böyle bir sözleşmenin geçerliliği, noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Sözleşme bu kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez; sadece paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını sağlar.
III. Mirasın açılmasından önce yapılan sözleşmeler
Madde 678-Mirasbırakanın katılması veya izni olmaksızın bir mirasçının henüz açılmamış bir miras hakkında diğer mirasçılar veya üçüncü bir kişi ile yapacağı sözleşmeler geçerli değildir.
Böyle bir sözleşme gereğince yerine getirilmiş olan edimlerin geri verilmesi istenebilir.”
3. Değerlendirme
1. 12.03.1987 tarihli miras payının devri sözleşmesinde elbirliği maliklerinden davalı … Ekici’nin miras payını davacıya sattığı anlaşılmaktadır. Davada da bu satış sözleşmesine dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi bulunduğundan diğer mirasçıların davada taraf sıfatı bulunmamaktadır. Bu kişiler yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.
2. 12.03.1987 tarihli miras payının devri sözleşmesine yönelik davalı …’nin bir itirazı bulunmamaktadır. Ancak sözleşme kapsamında satışa konu taşınmazlar sınırlarıyla gösterilmiştir. Mahkemece senette satıldığı belirtilen taşınmazların tam ve denetime elverişli olacak şekilde belirlenmemesi doğru değildir.
3. O halde mahkemece, mahalli bilirkişiler ve tanıkların da hazır bulunduğu keşifte sözleşmeye konu taşınmazların sınırları okunmak suretiyle hangi parsellere isabet ettiğinin tespiti sağlanmalıdır. Bu taşınmazların fen- harita bilirkişisinin denetime elverişli raporunda işaretlettirilmesi, taşınmazlara ait tapu kayıtlarının ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek miras payını devrettiği söylenilen davalı …’nin payının olup olmadığının denetlenmesi, payının olduğunun anlaşılması halinde miktarının tespit edilerek hüküm kurulması gerekir. Eksik araştırmayla hüküm kurulması doğru görülmemiş, hüküm bozulmuştur.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,
Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
19.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.