YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12368
KARAR NO : 2022/15688
KARAR TARİHİ : 08.12.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
No :
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili, müvekkilinin 31.07.1984- 31.05.1988 tarihleri arasında davalı nezdinde profesyonel … olarak çalıştığını, ancak sigorta primlerinin yatırılmadığını, davalı ile aralarında tek tip profesyonellik sözleşmeleri imzalandığını belirterek, davacının 31.07.1984- 31.05.1988 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Fer’i Müdahil … vekili, davada hak düşürücü sürenin dolduğunu, davanın niteliği gereği her türlü araştırmanın re’sen yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı adına usulüne uygun olarak tebligat yapılmış, cevap verilmemiştir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, Davacının davasının kabulü ile,
… Tc Kimlik nolu davacı …’in,
01/09/1984-30/09/1985 tarihleri arasında 394 gün, günlük 817,500 TL brüt ücretle,
01/10/1985-30/06/1987 tarihleri arasında 637 gün, günlük 1380 TL brüt ücretle,
01/07/1987-31/05/1988 tarihleri arasında 335 gün, günlük 2475 TL brüt ücretle,
Davalı … Nezdinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
İstinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Fer’i Müdahil … vekili, davanın hak düşürücü süne nedeniyle reddi gerektiğini, dosyada dinlenen tanıkların Yargıtay’ın aradığı kriterlere uymadığını, iddianın yazılı delil ve belge olmadan salt tanık anlatımlarına göre ispatlanmasının kabul edilemeyeceğini, davanın kamu düzenine ilişkin olup her türlü araştırmanın re’sen yapılması gerektiğini belirterek ,kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
1-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada, davacının 31.07.1984 – 31.05.1988 tarihleri arasında davalı nezdinde profesyonel … olarak çalıştığını iddia ettiği 31.01.1985 ile 31.07.1986 tarihleri arasında … görevini ifa ettiği Mahkemece 01.09.1984 ile 31.05.1988 tarihleri arasında davacının çalıştığı yönünde hüküm kuruduğu anlaşılmakla ; davacının … dönemine ilişkin olarak askerliğe hazırlık ile terhis sonrasında kabul edilebilir makul süre belirlenip, belirlenen süre dışlanmadan eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2-6552 sayılı Kanunun 11/09/2014 günü yürürlüğe giren 64. maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kurum’a re’sen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında fer’î müdahil olarak katılan Kurum’un, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.
Somut olayda,Kurum feri müdahil olduğu halde davalı olarak belirtilmesi ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinden ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.