YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/25858
KARAR NO : 2022/12509
KARAR TARİHİ : 18.10.2022
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki muvazaalı işlemin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili; davalı ….San. Ltd. Şti. hakkında yapılan takiplerin sonuçsuz kaldığını, borçluya ait Buca Karaağaç Köyü 56 ve 72 parselde bulunan gayrimenkul üzerine 29/06/2003 yılında ipotek konulduğunu, ancak aynı taşınmazlar üzerinde diğer davalı … Gardner’in toplam 2.300.000.000.000,00 TL ipotek alacağı bulunduğunu, GHB Gardner adına tesis edilen ipoteklerin 1 yıl süreli olup bu süe içinde doğacak alacaklara teminat teşkil ettiğini, 1 yıllık sürenin dolduğunu, ipoteklerin hükümsüz hale geldiğini, ayrıca GHB Gardner Şirketine böyle bir borcu olmadığını, hatta GHB Gardner Şirketinin alacaklı değil, borçlu olduğunun tespit edildiğini, davalı Tüfekçi Narenciye Ltd. Şti. adına kayıtlı bulunan İzmir Buca Karaağaç Köyü 56 ve 72 parseller üzerinde diğer davalı … Gardner Şirketi lehine tesis edilen ipotekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ipoteğin kaldırılmasını ve davalı Tüfekçi Ltd. Şti’nin İzmir 5. İcra Müdürlüğü’nün 2003/6029 ve 6030 sayılı dosyalarından borçlu olmadığının tespitini ve takibin iptalini, kötü niyetli icra takibi yapan davalı … Gardner Şirketi’nin %40’dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemenin, 20/03/1998 tarihli ipotek yönünden davanın açılmamış sayılmasına, 26/02/1997 tarihili ipotekle ilgili davanın ispatlanmadığından reddine karar verilmiş, hüküm Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 19/12/2013 tarih 2013/7974 Esas 2013/18013 Karar sayılı ilamı ile “Mahkemece tasnif yapılmadığı, herbir alacak yönünden tasarruf tarihinden önce doğup doğmadığının saptanması, iptal koşullarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve davalılar arasında organik bağ olduğu hususunun dikkate alınması gerektiğinden” bahisle bozulmuş, Mahkemece direnme kararı verilmiş, bu kez HGK 13/10/2020 tarih 2017/17-2759 Esas, 2020/745 Karar sayılı ilamı ile davanın BK’nın 19. maddesine dayalı olduğu yönündeki mahkeme tesbitinin yerinde olduğu, davalı üçüncü kişinin İzmin 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/763 Değişik İş dosyasından alınan bilirkişi raporuna göre … Narenciye Ltd. Şti.’nin diğer şirkete borcu olmadığı bilakis 2.104,655,00 TL alacağı olduğu tebit edildiğinden, davacıların ticari ilişkilernini doğum tarihinin araştırılmasına gerek olmadığı, davalılar arasındaki tasarrufun muvazaalı olduğu kabul edilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği şekline dair bozma gerekçesi değiştirilerek karar bozulmuş, bozmadan sonra mahkemece 20/03/1998 tarihli ipotek yönünden davanın HMK 150. Maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, davacılar …, … Turizm Nakliyat Ltd.Şti. ve … Turizm Ltd. Şti. tarafından 26/02/1997 tarih 827 yevmiye nolu 300.000,00 TL tutarındaki ipotek ile ilgili talep yönünden açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, davacı … tarafından 26/02/1997 tarih 827 yevmiye nolu 300.000,00 TL tutarındaki ipotek ile ilgili açılan davanın kabulüne davalı …. San. Ltd. Şti. adına kayıtlı bulunan İzmir İli … İlçesi … Köyü 56 ve 72 parseller üzerinde diğer davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft lehine tesis edilen 26/02/1997 tarih 827 yevmiye nolu 300.000,00 TL tutarındaki ipotek nedeniyle …. San. Ltd. Şti.’nin diğer davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft’ ne borçlu olmadığnıın tesbitine ipoteğin kaldırılmasına, …. San. Ltd. Şti.’nin İzmir 5. İcra Müdürlüğünün 2003/6029 sayılı dosyası dolasıyla borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, takip miktarı olan 300.000,00 TL üzerinden hesaplanan % 40 kötü niyet tazminatı 120.000,00 TL’nin davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft’den tahsiline, karar verilmiş, hüküm davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava BK’nın 19. maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptali istemine ilişkindir.
1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve bozmaya uygun olarak karar verilmiş olmasına göre, davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-HGK kararında da belirtildiği üzere, davada davacı tarafça, ipoteğin muvazaalı olduğu, gerçek bir borç ilişkisi olmamasına sürenin geçmesine rağmen süreli konulan ipoteğin kaldırılmadığı, ihmali şekilde yapılan bu muvazaalı işlemle kendisinin zararlandırıldığını ileri sürüp alacağını almak istemektedir. Kısaca davacının amacı alacağın tahsilini sağlamaktır. Dava BK’nın 19. maddesinde düzenlenen genel muvazaaya dayalı iptal davası olduğuna göre davanın subut bulması halinde, sadece davacının alacağının tahsiline engel olan işlemin somut olayda ipoteğin ve buna bağlı takibin iptali ile İİK’nın 283/1. maddesinin kıyasın uygulanarak, davacıya üçüncü kişinin ipoteği dikkate alınmaksızın, hacizli mal üzerinde haciz ve satış isteme yetkisi verilmesi gerekirken, borçlu tarafından açılmış bir menfi tesbit davası varmış gibi nitelendirilerek, davacı lehine % 40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
SONUÇ: Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı … Gardner Handels Und Beteiligungsgesellshaft vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı …’e geri verilmesine 18/10/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.