YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/8336
KARAR NO : 2006/10511
KARAR TARİHİ : 11.12.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde eğitim ve öğretim gideri olarak 70.464.398.048 TL alacağın dava tarihinden itibaren faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan …’in Balıkesir Üniversitesi Eğitim Fakültesinde araştırma görevlisi olarak görev yaparken … Dünya Bankası Milli Eğitim Geliştirme Projesi kapsamında biyoloji eğitimi dalında doktora yapmak üzere 19.12.1995 tarihli yüklenme senedi hükümleri uyarınca 31.6.1996 tarihinde İngiltere’de bulunan Leeds Üniversitesi’ne gönderildiğini, yükümlünün başarısızlık nedeniyle 28.11.1997’de programı yarıda bıraktığını, davalıya yapılan masrafların tahsili için Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/186 esas sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını; ancak, yargılama sırasında 4584 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi üzerine 25.7.2000 günlü yürütme kurulu kararı ile yükümlünün kadrosunun lisansüstü eğitim yapmak üzere ODTÜ’ye tahsis edildiğini, dava dosyasında ise dava konusuz kaldığı için karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini; ne var ki; Danıştay 1.Başkanlığının 6.2.2002 günlü -eğitiminde başarısız olan yükümlülere yapılan masrafların mecburi hizmete dönüştürülemeyeceğine dair- kararı üzerine eldeki bu davayı açtıklarını belirterek, yükümlüye toplam 6.411.321.444 TL masraf yapıldığını, yapılan bu masrafın işlemiş faiziyle beraber 35.232.194.524 TL.ye ulaştığını, bu tutarın taahhüt gereği %100 cezai şartıyla birlikte toplam 70.464.398.048 TL.nın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir. Mahkemece, yükümlü …’in yarım kalan eğitimini ODTÜ’de tamamladıktan sonra davacı üniversitenin Necatibey Eğitim Fakültesinde mecburi hizmete başladığı, yargılamanın sona erdiği tarihte de halen yükümlünün mecburi hizmetine devam ettiği, 4584 Sayılı Yasa hükümlerinin mali hükümleri kapsadığı kabul edilse dahi yükümlünün mecburi hizmetine devam ederek borcunu ifa ettiği, Danıştay kararının ise bu davayı etkilemeyeceği düşüncesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davalılardan …’in Balıkesir Üniversitesi Eğitim Fakültesinde araştırma görevlisi olarak görev yaparken … Dünya Bankası Milli Eğitim Geliştirme Projesi kapsamında biyoloji eğitimi dalında doktora yapmak üzere Balıkesir 3. noterliğince 19.12.1995 tarih ve 43659 yevmiye numaralı yüklenme senedi hükümleri uyarınca 31.6.1996 tarihinde İngiltere’nin Leeds Üniversitesi’ne gittiği; ancak, yükümlünün başarısızlığı nedeniyle 28.11.1997 tarihinde eğitiminin sona erdirildiği, daha sonra 22.6.2000 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan 4584 Sayılı Yasa uyarınca yükümlünün eğitimini tamamlamak üzere kadrosunun ODTÜ’ne tahsis edildiği, bu üniversitede eğitimini tamamlayan yükümlünün Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesinde mecburi hizmete başladığı ve karar tarihinde halen mecburi hizmetine devam ettiği anlaşılmıştır.
Gerek 22.6.2000 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4584 Sayılı Yasa hükümleri, gerekse 17.3.2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5316 Sayılı Yasa hükümleri, yurt içinde yüksek öğrenim ya da yüksek lisans yaparken ayrılmış olanlara yeni imtihan ve öğrenime devam … hususunda çıkartılmış yasalar olup, yükümlü ve kefiller tarafından imzalanarak davacı idareye verilmiş yüklenme senedi hükümlerini ortadan kaldırmaz ve yükümlüye yapılan masrafların mecburi hizmete dönüştürülmesine izin vermez. Bu sebeple, yukarıda yapılan açıklamalar karşısında mahkemece yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ancak;
Dava, zorunlu hizmet karşılığı olan kurum alacağının tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 8.7.2006 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunan 5535 Sayılı “Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Yasa”nın 2. maddesiyle 2547 Sayılı Yüksek Öğrenim Yasasına eklenen Geçici 53. madde hükmü de dikkate alınmak suretiyle bir değerlendirme yapılmak ve oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmek üzere mahkeme hükmünün bozulması gerekmiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleri incelenmeksizin hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.