YARGITAY KARARI
DAİRE : 18. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2007/8400
KARAR NO : 2007/9373
KARAR TARİHİ : 06.11.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava dilekçesinde kamulaştırma bedelinin arttırılması ile faiz ve masrafların davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.
Şöyle ki;
1-Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda her iki bilirkişi kurulundan da ek rapor alınmış, ancak, ikinci bilirkişi kurulunda yer alan inşaat mühendisi bilirkişisinin belediyede göreve başlaması nedeniyle bu rapor geçersiz sayılmış ve birinci bilirkişi kurulu ek raporuna göre karar verilmiştir. Birinci bilirkişi kurulu ek raporunda dava konusu taşınmazın zemin değeri 35.000.000 TL/m2, üzerindeki binaların değeri ise 4.783.999.852 TL belirlenmiş, takdir komisyonu raporunda ise zemin değeri 15.000.000 TL/m2, zemin üzerinde bulunan yapıların değeri ise 2.200.000.000 TL tespit edilmiştir.
Kamulaştırma Yasasının 15. maddesinin 11. fıkrası hükmüne göre kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen kıymet ile bilirkişi raporunda belirlenen kıymet arasında önemli bir oransızlık (Yargıtay uygulamalarına göre bir mislini aşan) görüldüğü takdirde aynı usullerle yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulması zorunludur. Bu nedenle, mahkemece yeniden bilirkişi kurulu oluşturarak rapor alınması, alınan bu raporun birinci bilirkişi kurulu raporuyla aynı değere ulaşmaması halinde üçüncü bilirkişi kurulu oluşturarak yeniden bir rapor aldırılması, alınan bu raporlardan ortalama değeri ifade eden uzlaştırıcı bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerekirken tek raporla hüküm tesisi,
2-Birinci bilirkişi kurulunca somut emsal olarak kabul edilen 18 ada 17 parsel numaralı taşınmazın emsal alınan 21.4.1998 tarihli satışına esas alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösterir tapu kaydının getirtilip bilirkişi raporunun denetlenmemesi,
3-Dava konusu taşınmazın somut emsalle karşılaştırılması sonucu bulunan değerinden İmar Yasası hükümleri uyarınca düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerekip gerekmediğinin tespiti bakımından bu taşınmazların imar düzenlemesiyle oluşup oluşmadıklarının Belediye İmar Müdürlüğünden sorulmaması,
4-2942 Sayılı Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin üçüncü fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti ve bedelin tespitinde etkisi olan diğer unsurlarda dikkate alınarak dördüncü fıkra uyarınca her unsurun gerekçeli ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin saptanması gerekir.
Hükme dayanak alınan birinci bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz ile somut emsal seçilen taşınmazın özellikleri belirtilerek karşılaştırma yapılıp üstün ve eksik yönlerine göre değer belirlenmekle yetinilmiş değere etkisi olan başkaca unsurlar, bu arada vergi beyan değeri bedelin saptanmasında dikkate alınmamıştır.
Oysa, 2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendinde vergi beyanı, kıymet takdirinde gözönünde tutulması gereken esaslar arasında sayılmıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmaz ile somut emsal alınan taşınmazın -değerlendirme tarihi itibariyle- bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiyatları ilgili belediyeden getirtilerek bu değerlere göre verilen m2 fiyatın mukayese edilmesi gerekir.
Emsalin ve dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas değerlerinin birbirine oranı ile bilirkişi raporlarında emsal karşılaştırması sonucu değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı ise, mahkemece bu farklılık ve çelişki bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak mutlaka giderilmelidir.
Mahkemece, dava konusu taşınmaz ile birinci bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazın -değerlendirme tarihi itibariyle- bulundukları cadde veya sokak için emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen m2 fiyatlarının ilgili belediyeden sorulup cevap alındıktan sonra birinci bilirkişi kurulundan yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda değerlendirme yapan ek rapor alınmaması,
Doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.