YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6736
KARAR NO : 2023/159
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ecrimisil davasında yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı … Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacı idarenin maliki olduğu 746 ada 46 No.lu taşınmazın 95,00 m2’lik bölümüne, 746 ada 57 parselde kat malikleri olan davalıların sitenin bahçesi olarak kullanmak suretiyle tecavüz ve müdahale ettiklerini öne sürerek, 01.10.1999 – 09.09.2009 tarihleri arasındaki dönem için teraküm eden 9.747,00 TL ecrimisilin faizi ile tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılardan …, … Turizm Seyahat ve Yatırımları Ltd. Şti., …, …, … vekilleri cevap dilekçelerinde; davacının mülküne vaki bir tecavüzün söz konusu olmadığını, ancak 5 yıllık süre için tazminat istenebileceğini ve talebin fahiş olduğunu dile getirerek davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince: “Davanın Kısmen kabulüne, 7452,46 TL ecrimisil bedelinin kabulü ile davalılardan hisseleri oranında, her bir dönem için ayrı ayrı faiz yürütülmek suretiyle tahsiline” karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı … Turizm Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;
Bilirkişiler tarafından belirlenen ecrimisil bedelinin değeri düşük emsallere göre belirlendiğinden mahkemece bu bedelden de daha düşük ecrimisile hükmedilmesinin doğru olmadığını, yeterli emsal ve rayiç araştırması yapılmadan hazırlanan yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu savunmuştur.
2. Davalı … Turizm Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle;
İşgalin davalıların maliki olduğu site tarafından yapıldığına diar somut bir delil olmadığı halde işgale ilşkin somut bir delil elde edilmeden rapor hazırlandığını, itirazlarının dikkate alınmadığını, mahkemece zamanaşımı itirazıları dikkate alınmış ise de, 5 yıllık sürenin hesabında hata yapıldığını, yargılama giderlerinin davalılar arasında paylaştırılmadığını savunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ecrimisil talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK’nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).
2. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay’ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.
3. Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK’nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.
4. Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.
5. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.
3. Değerlendirme
Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tüm dosya içeriğine göre, temyizen incelenen ve zamanaşımı def’i de dikkate alınarak hesaplama yapılan mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçelerin usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı … Turizm Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.