YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/2491
KARAR NO : 2023/449
KARAR TARİHİ : 24.01.2023
Taraflar arasındaki inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesince tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.01.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belirlenen günde temyiz eden davacı vekili Av. … ile karşı taraftan davalı vekili Av. Gözde İşler geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 24.01.2023 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ile müvekkilinin beraberliğinin olduğunu, dava dışı iki İngiliz vatandaşının 40.000 Pound karşılığında 1960 parselde bulunan 4 No.lu villayı satın aldığını ve taşınmazın satış bedelinin bir kısmının davalıdan alınan borç para ile ödendiğini, Türkiye’de yabancıların mülk edinmesindeki zorluklar nedeniyle taşınmazın davalının kardeşi Murat Elma adına tescil ettirildiğini, dava dışı iki İngiliz vatandaşının satış parasının iadesini istemeleri üzerine davalının müvekkilinden yardım istediğini, müvekkilinin taşınmaz satış bedeli olan 40.000 Pound ve tapu masrafları için 1.000 Pound ödeyerek davalının taşınmazı müvekkili üzerine tescil ettirmek suretiyle güven oluşmasını sağladığını; bilahare dava konusu 106 ada 12 parsel B blokta bulunan 1 No.lu dairenin alınması hususunda davalının müvekkiline yardım teklif ettiğini, müvekkilinin teklifi kabul ederek davalının “masraf ve havaleden korunmak ve işlem rahatlığı olduğu” önerisiyle Yapı Kredi Bankası Marmaris Şubesinde ortak hesap açtıklarını, müvekkilinin taşınmazı satın almak için ortak hesaba 29.05.2013 tarihinde 10.000 Pound; 13.06.2013 tarihinde ise 85.000 Pound havale ettiğini, davalının ortak hesaptaki paraları çektiğini ve taşınmazın müvekkili adına tescilini sağlayacağını beyan ettiği halde 20.06.2013 tarihinde dava dışı Çolakoğlu İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.’den satın alarak tapuda kendi adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin taşınmazı adına tescil ettirmesini talep etmesi üzerine davalının yalnızca 1/2 hissesini 02.09.2013 tarihinde tapuda müvekkiline devrettiğini; aynı hukuki nedene dayalı olarak davalı aleyhine Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/715 E. sayılı dosyasıyla dava açılmış ise de müvekkilince, davanın geri alınması nedeniyle 22.04.2016 tarihli ve 2016/260 K. sayılı kararı ile 6100 sayılı HMK’nın 123 üncü maddesi uyarınca karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini ve hükmün 20.05.2016 tarihinde kesinleştiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin iptali ile müvekkili adına tescilini; olmadığı taktirde satış bedelinin yarısı olan 47.500 Pound’un ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının, dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının tüm iddialarının asılsız olduğunu, resmi senet düzenlenirken davacının tapuda hazır bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki sözleşmenin 2013 yılında düzenlenmesine rağmen ilk davanın 30.12.2015 tarihinde açıldığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 30 ve devamı maddelerinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine; davacı tarafından gönderilen 95.000 Pound’un dava konusu taşınmazın satın alınması için gönderildiği, taşınmazın 1/2 hissesinin halen davacı adına tescil edilmemesi nedeniyle davalıya ödenen bedelin yarısının sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle de tazminat talebinin kabulüne ve 47.500 Pound’un ödeme tarihindeki kur karşılığının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının gönderdiği paranın taşınmazın 1/2 hissesi için olduğunu, aksinin davacı tarafından yazılı delille kanıtlaması gerektiğini; banka kayıtları incelendiğinde, 85.000 Pound’un gayrimenkul satışı açıklamasıyla dava dışı Furniture Contracts Scotlant Ltd. Şti. tarafından gönderildiğinin anlaşıldığını, bu nedenle davacının talepte bulunma hakkı olmadığını, 10.000 Pound’a ilişkin havale makbuzunda ise herhangi bir açıklama bulunmadığını, bu paranın davacının geçmişteki bir borcuna karşılık gönderildiğini, davacının kötüniyetli olduğunu, aynı hukuki sebeple daha önce açmış olduğu davasını müvekkili ile barışınca geri aldığını, ancak araları bozulunca yeniden bu davayı açtığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tapu iptali ve tescil davası yönünden davacı tarafından istinafa başvurulmadığı, bu nedenle incelemenin terditli tazminat talebi yönünden yapıldığı belirtilerek, davaya konu 85.000 İngiliz Sterlinin davacı tarafından davalıya gönderilmediği, gönderenin Furniture Contracts Scotlant Ltd. Şti. isimli şirket olup paranın iadesini isteme hakkının da bu şirkete ait olduğu, paranın davacı ile davalının ortak hesabına gönderildiği, 85.000 Sterlin tutarındaki havaleye ilişkin banka dekontunda gayrimenkul depozitosu yazdığını, ancak 10.000 Sterlinin depozitosunda böyle bir açıklama olmadığı için davacının bu 10.000 Sterlini davalıya önceki borçlarına istinaden ödediğinin kabul edilmesi gerektiği, aksini ispatın davacıya düştüğü, ancak davacının bu durumu kanıtlayamadığı, hatta daha önce aynı konuda Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/715 Esas sayılı dosyasıyla açılan davasından vazgeçmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve kararın kesinleştiği; taraf sıfatının re’sen gözetilmesi gerekmekte olup terditli tazminat talebinin 85.000 Sterlinlik kısmı yönünden davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı; diğer 10.000 Sterlin’lik kısım yönünden ise tapu kayıtlarına göre, dava konusu taşınmazın 1/2 hissesinin davacı üzerine tapuda resmi senet ile devredilmiş olduğu, taraflar arasında yazılı bir inanç sözleşmesi bulunmadığı ve davacı tarafından yemin deliline de başvurulmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına; tapu iptali ve tescil davasının hak düşürücü süre sebebiyle reddine, terditli olarak 85.000 Sterlin için açılan davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddine; 10.000 Sterlin için açılan davanın ise esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; banka havale dekontunda adı geçen Furniture Contracts Scotlant Ltd. Şti.’nin müvekkili davacıya ait olup başka bir hissedarı bulunmadığını, havale işlemi öncesinde müvekkiline ait bu şirket tarafından, ödemenin müvekkilinin şahsı üstüne alınacak taşınmaz için yapıldığına ilişkin açıklama yazısı verildiğini, söz konusu yazının tercümesinin yaptırılarak dosyaya sunulduğunu, yapılan havale işlemlerinin referans numarası kısmında müvekkilinin isminin belirtildiği ve bildirimin de müvekkiline yapıldığını, tüm bu hususların taşınmaz bedelinin tamamının müvekkili tarafından ödendiğini gösterdiğini, taraflar arasındaki inançlı işlemin kanıtlanmış olduğunu, ayrıca davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin maktu olması gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Yargıtay duruşma vekalet ücreti 8.400,00 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine; kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.