YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/20708
KARAR NO : 2007/4381
KARAR TARİHİ : 15.03.2007
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, 01.05.1987-01.05.2002 tarihleri arasında çakışan S.S.K. zorunlu sigortalılığı dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1.5.1985 ile 1.5.2002 tarihleri arasında SSK’na tabi çalışmaları dışında kalan sürelerde tarım … sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istem gibi karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki
şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’na tabi çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı Yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacının 13.4.1987 tarihli bildirge ile 1.5.1987 tarihinde tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, 26.04.2001 tarihinden itibaren ziraat odasına kayıtlı olduğu, 28 dönüm tapulu arazisi olduğu, SSK hizmet cetveline göre davacının 1.6.1987 tarihinde zorunlu sigortalı olarak çalışmaya başladığı ve 1987 yılı 2 dönemde 90 gün, 13.7.1987-10.8.1987 tarihleri arasında 21 gün , 7.9.1987-30.10.1987 tarihleri arasında 29 gün, 26.3.1988-1.4.1988 tarihleri arasında 4 gün, 3.4.1991-15.5.1991 tarihleri arasında 43 gün, 3.3.1997-31.5.1997 tarihleri arasında 89 gün kısa süreli ve 2.6.1997-15.2.1999 tarihleri arasında 614 gün uzun süreli çalışmaları bulunduğu davalı Kurumca 31.05.1987 tarihinde terkin edildiği görülmektedir. Somut olayda davacının 1.5.1985-1.6.1997 tarihleri arasındaki SSK’na tabi çalışmalar dışında kalan dönem yönünden davacının tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin olarak verilen tespit kararı yerinde ise de 2.6.1997-15.2.1999 tarihleri arasındaki blok çalışma sonrasında davacının yeniden tescil talebinde bulunmadığı, prim ödemediği ve sattığı ürün bedelinden pirim kesintisi de olmadığına göre 15.02.1999-01.05.2002 tarihleri arasındaki döneme yönelik isteminin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün fıkrasının birinci bendinin tamamen silinerek yerine “Davanın kısmen kabulüne, davacının 1.5.1987-1.6.1997 tarihleri arasında, SSK’na tabi 1987 yılı 2 dönemde 90 gün, 13.7.1987-10.8.1987 tarihleri arasında 21 gün , 7.9.1987-30.10.1987 tarihleri arasında 29 gün, 26.3.1988-1.4.1988 tarihleri arasında 4 gün, 3.4.1991-15.5.1991 tarihleri arasında 43 gün, 3.3.1997-31.5.1997 tarihleri arasında 89 gün sigortalı çalışmaları dışında kalan dönemlerde tarım … sigortalısı olduğunun tespitine fazla istemin reddine, kısmen ret nedeni ile 400,00 YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalı Kuruma verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 15.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.