YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/6282
KARAR NO : 2008/9504
KARAR TARİHİ : 30.06.2008

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı … Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R

Davacı … Yönetimi, 28.03.2007 tarihli dava dilekçesinde davalı adına tapuda kayıtlı bulunan dava konusu … Köyü 2320 parsel sayılı 24200 m2 yüzölçümündeki taşınmazın komşu … Köyünde yapılan orman tahdidinde kısmen orman sınırları içinde kaldığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı … Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kesinleşen tahdide dayalı tapu iptali tescil istemine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmaz, genel arazi kadastro sırasında … Köyü çalışma alanı sınırları içinde, orman kadastrosunda ise, … Köyü orman kadastro çalışma alanı sınırları içinde kalmaktadır. … Köyünde yapılan ilk orman kadastrosu tespit tarihinden önce, 20.07.1953 tarihinde ilan edilerek kesinleşmiş, Daha sonra 3302 Sayılı Yasaya göre 20.10.1998 tarihinde yapılıp 08.06.2005 tarihinde ilan edilerek kesinleşen ablikasyon ve 2/B madde uygulaması vardır. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu … Köyünde bu güne kadar orman kadastrosu yapılmamıştır.
Mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu … Köyünde genel arazi kadastrosunun hangi tarihte yapıldığı araştırılıp sorulmadığı gibi, çekişmeli 2320 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanak örneği de getirtilmemiştir. Getirtilen tapu kaydı örneğinde, taşınmazın 20.10.1989 tarih ve 2832 yevmiye ile hükmen … … adına tescil edildiği ve davalıya 20.08.2004 tarihinde satış suretiyle geçtiği, beyanlar hanesinde 29.09.2006 tarih 8241 yevmiye ile “Devlet ormanı” itirazlı şerhi konulduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece, tapu kaydına konulan şerhin dayanağı araştırılmadığı gibi, hükmen oluşturulan kaydın hüküm dosyası getirtilmemiş, keşif ve uygulama yapılmaksızın, 1953 yılında … Köyünde yapılan orman kadastrosunun … Köyünde ilan edilmediği ve … Köyündeki taşınmazlar yönünden orman kadastrosu kesinleşmediğinden, kesinleşmeyen tahdide göre açılan davanın reddine karar verilmişse de yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir.
Orman kadastrosunun yapıldığı 1953 yılında yürürlükte bulunan 3116 Sayılı Yasanın 5653 Sayılı Yasa ile değişik 5/3 maddesi hükmüne göre “komisyonların işe başlayacakları gün
Vali tarafından ilgili İçe ve Bucaklarda bir ay evvel ilan olunur” aynı yasanın 7. maddesi komisyonların tahdit mazbatalarının özetinin Resmi Gazetede ve ilgili belde ve köylerde ilan olunacağını ve kesinleşeceğini 8. maddesinde ilan üzerine mülkü ve toprağı olanların ne gibi işlem yapacağını göstermektedir. Yine 6831 Sayılı Yasanın 8. maddesinde: “Orman
Kadastrosunun ve Kanunun 2 nci maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarma işlemlerinin yapılacağı il ve ilçeler … Orman ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenir.
Kadastro çalışmalarının yapılacağı yerler en az bir ay önce radyo ve diğer yayın araçları ilan olunur.
Orman kadastrosu ve sınırları dışına çıkarma işlerine ait arazi çalışmalarının başlama tarihi ise, orman kadastro komisyonu tarafından en az 15 gün önceden çalışılacak belde ve köylerde bunlara bitişik belde ve köylerin uygun yerlerine asılarak ilan edilir.
İlan işlemlerine ait usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.”,
Aynı Yasanın 10. maddesinde: “Sınırlaması ve Kanunun 2 nci maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarma işlemleri bitirilen köy ve beldelere ait düzenlenen kadastro dosyaları Orman Genel Müdürlüğüne gönderilir. Orman Genel Müdürlüğünce bulunan şekli ve hukuki noksanlıklar komisyonlarca düzeltildikten sonra Orman Genel Müdürlüğünce ilgili valiliklere gönderilir. Kadastro işlemleri Valinin onayı ile yürürlüğe girer. Kadastro tutanak suretleri haritaları ile birlikte orman kadastro komisyonlarınca ilgili köy ve beldelerin uygun yerlerine asılmak suretiyle ilan edilir. Ayrıca, tutanak suretleri Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile …’nün mahalli kuruluşlarına intikal ettirilir.
Asılma tarihi; beldelerde belediye encümenlerinin, köylerde ihtiyar heyetlerinin tasdik edecekleri belgelerle tevsik olunur. Bu belgeler komisyon dosyalarında saklanır.
Kadastrosu tamamlanan ormanlara ait haritalar komisyon başkanınca tasdik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.
Orman kadastrosunun yapıldığı tarihte ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Orman Kadastrosu ve 2/B Madde Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 15. maddesi: “Orman Kadastrosunun ve 2/B madde uygulamasının yapılacağı, ilgili ilçelerde, ormanda çalışmaya başlamadan en az bir ay önce radyo ile belediye yayın araçları veya belediye ilan tahtasında askı suretiyle ilan olunur.
Bir devrelik arazi çalışmalarında bir ilçe içindeki ormanların sınırlaması tamamlanmamış ise ertesi yıl için aynı ilçede sınırlamanın devam edeceği hususunu bildiren ilanın yapılmasına lüzum yoktur.
İlanın yapıldığı radyo ve yayın bülteninin bir nüshası ilgili orman bölge müdürlüğüne ve komisyon başkanlığına gönderilir.
Orman kadastrosunun yapılacağı il ve ilçeler ilgili Valiliklere yazıyla bildirilir.”,
Yine Aynı Yönetmeliğin 16. maddesi “Orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasının başlama tarihi, komisyon başkanlığı tarafından tayin ve tesbit edilerek çalışılacak belde ve köylerle bunlara bitişik belde ve köylerde en az 15 gün önce bu belde ve köylerin uygun yerlerine asılacak ilan kâğıdıyla duyulur. Durum bir tutanakla tespit edilir. Ayrıca, ilgili orman işletme müdürlüğü ile Maliye ve Gümrük Bakanlığının mahalli birimine çalışmaya başlamadan en az 15 gün önce yazıyla bildirilir.
Bu ilanda; komisyonun hangi köy ve beldede çalışacağı, ormanların içinde ve bitişiğindeki taşınmazların sahiplerinin veya kanuni mümessillerinin veya vekillerinin sınırlama sırasında hazır bulunmaları, hazır bulunmadıkları takdirde orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması işlerine gıyaplarında devam edileceği açıklanır.
İlan işlerine ait belgeler dosyasında saklanır.
Kadastro ve 2/B madde uygulaması yapılacak ormanların bitişiğinde ve içinde taşınmazları olanların orman sınırlarının tespiti sırasında kendileri veya kanuni mümessilleri veya vekilleri hazır bulunur. Faydalandıkları ve işgal ettikleri taşınmazların sınırlarını ve her nevi belgelerini gösterir.
Yerinde yapılan ilana rağmen ilgililerin bulunmamaları orman kadastro ve 2/B madde uygulama çalışmalarını durdurmaz.
Sınırlama işinin herhangi bir sebeple aksaması veya komisyonun büro çalışmalarına geçişi veya bu işin ertesi yıla kalması halinde çalışmalara öncelikle buralardan başlanır. Başlama günü ilgililere duyurulmak üzere aynı belediye başkanlıklarına veya köy muhtarlıklarına ilgili orman işletme müdürlüğü ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının mahalli birimine yazılı olarak bildirilir. Yazıların tebellüğ şerhi bulunan ikinci nüshası dosyasında saklanır.”
Aynı Yönetmeliğin 42. maddesi: “Komisyon başkanlıklarınca çalışma programında belirtilen köy ve beldelere ait mülki sınırlar, sadece orman kadastro çalışmaları için geçirilmiş olacağından mülki sınırlar, özel kanunlara göre teessüs etmiş resmi kayıt ve kararlara, bunlar yoksa bilirkişi beyanlarına göre orman kadastro çalışmaları sırasında komisyonlarca arazide belirtilerek ilgili harita ve … fotoğraflarına işlenir.
Bu şekilde ortaya çıkan hudutları, sadece orman kadastrosu ile ilgili muamelelere müteallik ve münhasır olup, mülki sınırların tashih ve tadilini icap ettirmez.
Komisyonların çalışma alanları arasındaki sınırlar, aralarında boşluk ve bindirme olmayacak şekilde her iki komisyon başkanının yapacakları kenarlaşma ile sağlanır.” şeklindedir.
Somut olayda; çekişmeli parselin Mülki sınırları içerisinde bulunduğu … Köyüne komşu olan … Köyünde yapılan orman kadastrosu çalışmalarında orman kadastro komisyonunca 3116 Sayılı Yasanın 5., 6., 7. maddeleri hükümlerine göre yapıldığı, daha sonra 6831 Sayılı Yasanın 8. maddesinde ve Orman Kadastro Yönetmeliğinin 15 ve 16. maddesinde belirtilen tüm ilanların, yasa ve yönetmeliğe uygun olarak yapıldığı ve ilk orman kadastrosunun 20.07.1953 tarihinde, ablikasyon ve 2/B uygulamalarının ise 08.06.2005 tarihinde ilan edilip kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Gerek yürürlükten kaldırılan 5602 ve 766 Sayılı Yasalarda, gerekse 3402 Sayılı Yasanın 4/7. maddesi hükmüne göre “kadastro ekibi; kadastro çalışma alanı sınırlarının tespitinde il ve ilçelerin belediye sınırları ile köy sınırlarını dikkate alır. Bu sınırlar mahalle, belediye, köy idari sınırları sayılmaz. “Aplikasyon ve 2/B madde çalışmalarının yapıldığı ve dava tarihinde yürürlükte bulunan ve bu davada uygulanması gereken Orman Kadastro ve 2/B Madde Uygulama Yönetmeliğinin, Köy Sınırlarının Tespiti ve kenarlaşma başlıklı 42. maddesinde: “Komisyon başkanlıklarınca çalışma programında belirtilen köy ve beldelere ait mülki sınırlar, sadece orman kadastro çalışmaları için geçirilmiş olacağından, bu şekilde ortaya çıkan sınırların sadece orman kadastrosu ile ilgili çalışmalarına esas ve bu konu ile sınırlı olacağından, mülki sınırların düzeltilmesini ve değiştirilmesini gerektirmeyeceği” hükümleri bulunduğuna göre; Mahkemece, … ve … Köylerinin idari sınırları ile Yönetmeliğin 42. maddesinde yazılı orman kadastrosuna ait kesinleşen çalışma alanı sınırları uygulanarak dava konusu taşınmazın … Köyünün mü yoksa … Köyünün mü idari sınırları ya da sadece orman kadastro çalışmaları için geçirilmiş olan hangi köy çalışma alanı içerisinde bulunduğu saptanarak, uyuşmazlığın buna göre çözümlenmesi gerekir.
Bu nedenle; mahkemece öncelikle, … ve … Köylerinin idari sınırlarına ilişkin tüm yazı, belge, resmi kayıt ve kararlar ile varsa haritaları ile İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu … ve komşu … Köylerinde 3116 ve 6831 Sayılı Yasalar ile bu yasalarda değişiklik yapan 1774, 2896, 3302, 3373 ve 4999 Sayılı
Yasa değişikliklerine göre yapılan bu orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı ilk orman tahdit harita örneğinin ve ablikasyon ve 2. madde ve 2/B uygulama haritalarının orjinalinden çekilmiş renkli onaylı fotokopi örneğinin getirtilerek, mahkemece önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu … memurundan oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte; yaşlı ve yöreyi bilen yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla zemine uygulanarak, çekişmeli taşınmazın Dağkızıılca Köyü mü yoksa … Köyü mü idari sınırları ya da hangi köy ve beldenin orman kadastrosu çalışma alanı sınırları içinde bulunduğu kesin olarak saptanmalı, idari sınırlar ve Yönetmeliğin 42. maddesine göre belirlenen çalışma alanı sınırları bilirkişiler tarafından birlikte düzenlenecek askeri harita ve kadastro paftaları üzerinde gösterilmeli ve bundan sonra çekişmeli parsel yönünden orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediği değerlendirilmeli, kesinleştiğinin kabul edilmesi halinde; 2 Eylül 1986 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 6831 Sayılı Orman Yasasına Göre Orman Kadastrosu ve Aynı Yasanın 2/B maddesinin uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan Orman Kadastrosu Teknik İzah namesinin 49. maddesinde yazılı “orman sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, orman kadastro haritasından, … fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, poligon, röper noktalarından yararlanılır. Sınırlama tutanakları ile orman kadastro haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde yazılı esaslar göz önünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan orman sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevkii, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan … fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6-7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve 2/B madde uygulaması ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeği çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastrosu aplikasyon ve 2/B madde haritalarına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, … Köyü Arazi kadastro paftası bu köyde orman kadastrosu yapılmışsa orman kadastro haritası ile … Köyü Orman Kadastro Haritası ve kadastro paftaları kenarlaştırma yapılarak taşınmazın her iki köy kadastro haritası ve Orman Tahdit haritasına göre konumu saptanmalı, aynı ya da yakın orman sınır hatlarında, dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilerek bilirkişilerden müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı, çekişmeli taşınmaz “Vixneli Köyü orman kadastro sınırları içinde kaldığının tesbiti hhalinde bu sınır sadece orman kadastrosu için geçirilmiş olduğu ve köy idari sınırında değişiklik yapılmasını gerektirmediğinden çekişmeli parsel yönünden orman kadastrosunun kesinleştiği gözönünde bbulundurularak uyuşmazlık çözümlenmeli, çekişmeli taşınmaz yönünden orman kadastrosunun kesinleşmediğinin kabulü halinde ise; mahkemece, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, çekişmeli taşınmaz ile birlikte … araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile
iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; … yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; orman kadastrosu kesinleşmediği kabul edildiğinde, … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak … Köyü kesinleşmemiş tahdit haritası ile ve … Köyü kesinleşmiş kadastro haritası ile irtibatlı, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve ilk tesis kadastrosunda oluşan tapu kaydı hükmen oluştuğundan bunun dayanağı dosya getirtilmeli orman yönetimi yönünden H.Y.U.Y. nin 237. maddesine göre kesin hüküm olup olmadığı tartışılmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 30/06/2008 günü oybirliği ile karar verildi.